Π€Π΅Ρ Π½Π΅Ρ ΠΏΡΠ΅Π΄Π»ΠΎΠΆΠΈΠ» ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΡΡΡ ΡΠ΅Π½ΡΠΎΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΡ Ρ ΠΏΠΎΠΌΠΎΡΡΡ ΠΏΠΎΡΠΎΠ³ΠΎΠ²ΡΡ Π²Π΅Π»ΠΈΡΠΈΠ½; ΡΡΡ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄ΠΈΠΊΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΈΠΌ ΠΈΠ· ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΡ ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π» ΠΡΠ½ΡΡ ΠΠ΅Π±Π΅Ρ Π² ΠΠ΅ΠΉΠΏΡΠΈΠ³Π΅ β ΠΎΠ½ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΡΠ», Π½Π° ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π½ΡΠΆΠ½ΠΎ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½ΠΈΡΡ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΉ ΡΡΠΈΠΌΡΠ», ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΡΠΉ Π·Π°ΠΌΠ΅ΡΠΈΠ» ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Ρ. Π€Π΅Ρ Π½Π΅Ρ Π½Π°Π΄Π΅ΡΠ»ΡΡ ΡΡΠΈΠΌ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΠΎΠΌ Π±ΠΎΡΠΎΡΡΡΡ Ρ ΡΠ΅ΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΠ·Π΄Π½Π΅Π΅ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½Π°Π·Π²Π°Π½ΠΎ ΠΏΠΎΠ³ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΡΡΡΡ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Π°: ΠΎΡΠΎΠΆΠ΄Π΅ΡΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Π° Ρ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΡΠΎΠ·Π½Π°Π²Π°Π΅ΠΌΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ. ΠΠ³ΠΎ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄ ΡΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΠ» ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ Π² ΠΎΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ Ρ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΡΠΌΠΈ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»ΠΎΠ². Π Π΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠΎΠΌ ΡΡΠ°Π» Π·Π°ΠΊΠΎΠ½, ΡΠΎΠ³Π»Π°ΡΠ½ΠΎ ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΌΡ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π½ΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΡ ΠΎΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΎΠΏΠΎΡΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½Π° Π»ΠΎΠ³Π°ΡΠΈΡΠΌΡ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π½ΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Π°. ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ Π²ΡΠ²ΠΎΠ΄Ρ Π€Π΅Ρ Π½Π΅ΡΠ° ΡΠ΄ΠΎΠ²Π»Π΅ΡΠ²ΠΎΡΠΈΠ»ΠΈ Π½Π΅ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΡ , ΠΈ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ 1870 Π³. ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΎ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΠΈΠ»ΠΎΡΡ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΡΠΎ Π΅Π³ΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π½Π΅ ΠΊ ΠΎΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡΠΌ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠ°ΠΊΠΎΠ²ΡΠΌ, Π° ΠΊ ΡΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΌ ΡΡΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡΠΌ. ΠΠΎ, ΡΡΠΌΠ΅Π² Π²Π²Π΅ΡΡΠΈ Π² ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΎΡΠ½ΡΠ΅ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄ΠΈΠΊΠΈ, Π€Π΅Ρ Π½Π΅Ρ Π·Π°Π΄Π°Π» ΠΊΡΠΈΡΠ΅ΡΠΈΠΈ Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Π΄Π»Ρ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΠΎΠΊΠΎΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΎΠ². ΠΡΠΈ ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΡΡΡΠ΅ΠΉ ΠΈΠ½ΡΡΠΈΡΡΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΠΎΠ΄Π΄Π΅ΡΠΆΠΊΠ΅ ΡΡΠΈ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄ΠΈΠΊΠΈ Π»Π΅Π³Π»ΠΈ Π² ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Ρ ΡΠ°ΠΌΠΎΡΡΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π΄ΠΈΡΡΠΈΠΏΠ»ΠΈΠ½Ρ β ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΠΈ. ΠΡΠΈ ΡΡΠΎΠΌ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π½Π΅ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ Π±ΡΡΡ Π²ΡΡΠ°ΠΆΠ΅Π½Ρ ΠΊΠΎΠ»ΠΈΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ, ΠΎΠ±ΡΡΠ½ΠΎ Π½Π΅ ΠΈΠΌΠ΅Π»ΠΈ ΡΠ°Π½ΡΠΎΠ² ΡΡΠ°ΡΡ ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΌΠ΅ΡΠΎΠΌ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ. Π‘Π°ΠΌ Π€Π΅Ρ Π½Π΅Ρ Π²ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠΈ ΠΎΡΠΎΡΠ΅Π» ΠΎΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΠΈ ΠΈ Π·Π°Π½ΡΠ»ΡΡ ΡΠ°Π·ΡΠ°Π±ΠΎΡΠΊΠΎΠΉ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈ β ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΡΡΠ΅ΡΠΈΠΊΠΈ.
ΠΠΎΠΏΡΡΠΊΠ° Π½Π°ΠΉΡΠΈ ΡΠ°ΠΊΠΈΠ΅ ΠΊΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠΎΠ², ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ΄Π΄Π°Π²Π°Π»ΠΈΡΡ Π±Ρ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ, ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΏΡΠΈΠ½ΠΈΠΌΠ°Π»Π°ΡΡ ΠΈ Π² ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Ρ ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π΅ΠΌ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΈ. ΠΠ° ΡΡΠΎ Π½Π°ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»Π° Π²Π»ΠΈΡΠ½ΠΈΠ΅ ΡΡΠ°ΡΡΡ ΠΎ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΡΡΠΈΠΈ, Π½Π°ΠΏΠΈΡΠ°Π½Π½Π°Ρ Π² 1862 Π³. Π΄Π°ΡΡΠ°Π½ΠΈΠ½ΠΎΠΌ Π€ΡΠ°Π½ΡΠΎΠΌ ΠΠΎΠ½Π΄Π΅ΡΡΠΎΠΌ (Frans C.Donders, 1818β1889). ΠΠΎΠ½ΡΡΠΈΠ΅ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΈ Π²ΠΎΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΡ ΠΊ Π°ΡΡΡΠΎΠ½ΠΎΠΌΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡΠΌ. Π ΠΊΠΎΠ½ΡΠ΅ XVIII Π². Π°ΡΡΡΠΎΠ½ΠΎΠΌΡ, Π·Π°ΡΠ΅ΠΊΠ°Ρ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ ΠΏΡΠΎΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ Π·Π²Π΅Π·Π΄Ρ ΡΠ΅ΡΠ΅Π· ΡΠΈΡΠΊΡ ΡΠ΅Π»Π΅ΡΠΊΠΎΠΏΠ°, Π·Π°ΠΌΠ΅ΡΠΈΠ»ΠΈ, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π½ΠΈΡ ΡΠ°Π·Π½ΡΡ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΡΠ»Π΅Π³ΠΊΠ° ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ; Π΄Π»Ρ ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΠΎΠ³ΠΎ ΠΊΠΎΠ½ΠΊΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π°ΡΠ΅Π»Ρ Π²Π΅Π»ΠΈΡΠΈΠ½Π° ΠΎΡΠΊΠ»ΠΎΠ½Π΅Π½ΠΈΡ Π΅Π³ΠΎ Π΄Π°Π½Π½ΡΡ ΠΎΡ Π°Π±ΡΠΎΠ»ΡΡΠ½ΠΎ ΡΠΎΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π±ΡΠ»Π° ΡΡΠ°Π±ΠΈΠ»ΡΠ½ΠΎΠΉ. ΠΡΡΡΠΎΠ½ΠΎΠΌΡ ΠΏΠΎΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΈ ΡΡΠΎ ΠΎΡΠΈΠ±ΠΊΠΎΠΉ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ, Π½ΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π»ΠΈ ΡΡΠΎ ΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ Ρ ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΡΠΌΠΈ ΠΈΠ½Π΄ΠΈΠ²ΠΈΠ΄Π°, ΠΎΠΏΠΈΡΠ°Π² Π΅Π³ΠΎ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΈΠ½Π΄ΠΈΠ²ΠΈΠ΄ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠΈΡΡΠΈΠΊΡ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΡΡΠΈΡ Π·ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»ΠΎΠ². ΠΠΎΠ½Π΄Π΅ΡΡ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΠΈ ΠΏΡΠΈΡΠ»ΠΈ ΠΊ Π·Π°ΠΊΠ»ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ, ΡΡΠΎ Π²Π΅Π»ΠΈΡΠΈΠ½Π° Π·Π°Π΄Π΅ΡΠΆΠΊΠΈ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΈ β ΠΊΠΎΠ½ΠΊΡΠ΅ΡΠ½ΡΠΉ ΠΏΡΠΎΠΌΠ΅ΠΆΡΡΠΎΠΊ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ β ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ ΡΠ»ΡΠΆΠΈΡΡ ΠΏΠ°ΡΠ°ΠΌΠ΅ΡΡΠΎΠΌ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠΉ. Π‘ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ΠΌ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΉ ΡΠ²ΡΠ·ΡΠ²Π°Π»ΠΈΡΡ Π½Π°Π΄Π΅ΠΆΠ΄Ρ, ΠΏΠΎΠ΄ΠΎΠ±Π½ΡΠ΅ ΡΠ΅ΠΌ, ΡΡΠΎ Π²ΠΎΠ·Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈΡΡ Π½Π° ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΡ. ΠΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π°ΠΏΠΏΠ°ΡΠ°ΡΡΡΡ ΠΈ ΡΠ΅Ρ Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ΅ ΡΠΎΠ½ΠΊΠΎΡΡΠΈ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ ΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΎΡΠΎΠ±ΠΎΠ³ΠΎ Π²Π½ΠΈΠΌΠ°Π½ΠΈΡ, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΡΠΎΠ΄ΠΈΠ»ΠΎ ΠΎΡΠ΄Π΅Π»ΡΠ½ΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΡ. ΠΡΡΠ³ΠΎΠ΅ Π΄Π΅Π»ΠΎ β Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡ ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΡΠ»ΠΎΡΡ. Π Ρ ΠΎΡΡ Π·Π΄Π΅ΡΡ ΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Π½Π΅ Π±ΡΠ»ΠΎ, ΠΈΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΠ° ΠΈ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΈ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Π½Π°ΡΠΊΠΈ.
Π ΡΡΠΈΡ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡΡ Π²Π°ΠΆΠ½ΡΡ ΡΠΎΠ»Ρ ΠΈΠ³ΡΠ°Π» ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΈΠΉ. Π‘ΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»Π° ΡΠ΅ΡΠ½Π°Ρ Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΡΠ²ΡΠ·Ρ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΠΌΠΈ, Ρ ΠΏΠΎΠΌΠΎΡΡΡ ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ Π²Π΅Π»ΠΎΡΡ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈ Π΄Π΅Π»Π°Π»ΠΈΡΡ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ, ΠΈ Π²ΠΈΠ΄ΠΎΠΌ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ Π² ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΈ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ. ΠΠ΅Π»ΡΠΌΠ³ΠΎΠ»ΡΡ, Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°Π²ΡΠΈΠΉΡΡ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ, ΡΠ°ΠΊ ΠΈ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΎΠΏΡΠΈΠΊΠΎΠΉ, Π΄Π»Ρ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ Π·Π° ΡΠ΅ΡΠΈΠ½ΠΎΠΉ Π² Π·Π°Π΄Π½Π΅ΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΈ Π³Π»Π°Π·Π° ΡΠΊΠΎΠ½ΡΡΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π» ΠΎΡΡΠ°Π»ΡΠΌΠΎΡΠΊΠΎΠΏ. Π§Π°ΡΠΎΠ²ΡΠΈΠΊ ΠΠ°ΡΠΈΠ°Ρ Π₯ΠΈΠΏΠΏ (Mathias Hipp, 1813β1893) Π² 1840-Π΅ Π³Π³. ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π» Ρ ΡΠΎΠ½ΠΎΡΠΊΠΎΠΏ β ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½Ρ, ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΡΠΉ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ΡΡΡΡ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΡΠ΅ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ²Π°Π»Ρ Π΄ΠΎ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΡΡΡΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΠ΅ΠΊΡΠ½Π΄Ρ; Π±Π΅Π· ΡΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠΈΠ±ΠΎΡΠ° ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΡ ΠΏΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ Π±Ρ Π½Π΅ΠΌΡΡΠ»ΠΈΠΌΡ. Π£ΠΌΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°ΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΈΠ΅ ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΡ ΡΡΠ°Π»ΠΎ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°ΠΊΠΎΠΌ ΠΏΠΎΠ΄Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π»Π΅Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³Π°, ΠΈ ΡΡΠΎ ΡΠΌΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΎΡΠ»ΠΈΡΠ°Π»ΠΎ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΎΡΠ° ΠΎΡ ΠΊΠ°Π±ΠΈΠ½Π΅ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠ΅Π½ΠΎΠ³ΠΎ. Π ΡΠ°ΠΌΠΎΠΌ Π΄Π΅Π»Π΅, ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π°ΠΏΠΏΠ°ΡΠ°ΡΡΡΡ ΡΡΠ°Π»ΠΎ Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΠ΅ΡΡΠΎΠΉ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ: ΡΠΊΠ΅ΠΏΡΠΈΠΊΠΈ Π½Π°Π·Π²Π°Π»ΠΈ Π΅Π΅ Β«ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠ΅ΠΉ ΠΌΠ΅Π΄Π½ΡΡ ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΠΎΠ²Β», ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ²Π°Ρ, ΡΡΠΎ Π² Π½Π΅ΠΉ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ Π½Π΅ΠΌΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠ½ΠΆΠ΅Π½Π΅ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΡΠΊΡΡΡΡΠ²Π°, ΡΠ΅ΠΌ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠΎΠ². Π ΡΡΡΠ΅ΠΌΠ»Π΅Π½ΠΈΠΈ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΊ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Π½Π°ΡΠΊΠΈ ΡΠΎΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΡ ΠΏΡΠΈΠΎΠ±ΡΠ΅Π»ΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠΈ ΡΠΎΡΠ΅ΠΌΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ΅ Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅. ΠΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΈΡ , Π΄Π°ΠΆΠ΅ Π΅ΡΠ»ΠΈ ΠΈ Π½Π΅ ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π²Π°Π»ΠΎ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ Π·Π½Π°Π½ΠΈΡ, ΠΏΡΠ΅Π²ΡΠ°ΡΠ°Π»ΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ Π² ΠΏΠΎΠ΄ΠΎΠ±ΠΈΠ΅ Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ. Π‘ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ, Π½Π΅ΡΠΎΠΌΠ½Π΅Π½Π½ΠΎ, Π±ΡΠ»Π° ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΡ ΠΈΠ·ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΡΡΠΈΡ, Π³Π΄Π΅ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΎΡΠ½ΡΡ ΠΏΡΠΈΠ±ΠΎΡΠΎΠ² Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π΅Π»ΡΠ·Ρ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΌΠ΅ΡΡΠ½ΠΎ, ΠΈΠ±ΠΎ ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ Π·Π°Π΄Π°Π²Π°Π΅ΠΌΡΠΌ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΠ°ΠΌ.
Π Π°Π½Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΡΠ½Π΄ΡΠ° Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΏΠΎΡΠ²ΡΡΠ΅Π½Ρ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΌΡΡΡ ΠΈ Π½Π΅ΡΠ²ΠΎΠ². ΠΠΏΡΠΎΡΠ΅ΠΌ, Π΅Π³ΠΎ Π°ΠΌΠ±ΠΈΡΠΈΠΈ ΡΠ»ΠΈ Π½Π°ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ Π΄Π°Π»ΡΡΠ΅, ΠΈ ΡΠΆΠ΅ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌ ΡΡΡΠ΄Π΅ Β«ΠΡΡΠ° ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ° ΠΈ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΡΡ Β» (Vorlesungen tiber die Menschen und Thierseele, 1863) ΠΎΠ½ ΠΎΠ±ΡΡΠΆΠ΄Π°Π΅Ρ ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΠΊΠΈ Π² ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΈ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡΠΎΠ΄Ρ. ΠΠ°ΡΡΠ½ΠΎΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΏΡΠΈΡΠ»ΠΎ ΠΊ ΠΡΠ½Π΄ΡΡ Ρ ΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠ°ΡΠΈΠ΅ΠΉ Π΅Π³ΠΎ Β«ΠΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈΒ» (Grundzuge der physiologischen Psychologie, 1873β1874), Π·Π° ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΉ Π² 1875 Π³. ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ ΠΏΡΠΈΠ³Π»Π°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π² ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅Ρ ΠΠ΅ΠΉΠΏΡΠΈΠ³Π° Π½Π° ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΈΠ· ΡΡΠ΅Ρ ΡΠ°ΠΌΡΡ ΠΏΡΠ΅ΡΡΠΈΠΆΠ½ΡΡ Π² ΠΠ΅ΡΠΌΠ°Π½ΠΈΠΈ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π΄Ρ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΠΈ. Π€ΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΡ Π² ΠΠ΅ΠΉΠΏΡΠΈΠ³Π΅ ΠΏΡΠΈΠ³Π»Π°ΡΠΈΠ»ΠΈ ΠΡΠ½Π΄ΡΠ° ΠΏΠΎΡΠΎΠΌΡ, ΡΡΠΎ Π±ΡΠ»ΠΈ Π·Π°ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ΅ΡΠΎΠ²Π°Π½Ρ Π²ΠΎ Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΠΏΡΠΎΠ½ΠΈΠΊΠ½ΠΎΠ²Π΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΠΈ ΠΈ Π½Π°Π±ΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΡ Π²Π΅Ρ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ Π½Π°ΡΠΊ. Π ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΡΠΈΠ΅ ΡΠΎΡΠΎΠΊ Π»Π΅Ρ ΠΡΠ½Π΄Ρ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ°Π» Π½Π°Π΄ ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π½ΠΈΠ΅ΠΌ Π΅Π΄ΠΈΠ½ΠΎΠΉ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΠΈ, ΠΎΠ±ΠΎΠ³Π°ΡΠ΅Π½Π½ΠΎΠΉ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ-Π½Π°ΡΡΠ½ΡΠΌΠΈ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Π°ΠΌΠΈ, ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΡΠ΅ΠΌΡΠΌΠΈ Π² ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ, Ρ ΠΎΡΡ Π½Π° ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΠΊΠ΅ Π΅ΠΌΡ ΡΡΠΎ Π²ΡΡΠ΄ Π»ΠΈ ΡΠ΄Π°Π»ΠΎΡΡ. ΠΠ΅ΡΠΌΠΎΡΡΡ Π½Π° ΡΠΎ, ΡΡΠΎ ΠΎΠ½ ΠΎΠ±ΡΡΠ°Π» ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠΎΠ² ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΠΈΠ·ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠΌ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Π°ΠΌ, ΠΎΠ½ Π½Π΅ ΠΎΡΡΡΠ°ΠΈΠ²Π°Π» Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΠΎΡΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΎΡ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΠΈ. Π Π½Π΅ΡΠΌΠΎΡΡΡ Π½Π° ΡΠΎ, ΡΡΠΎ ΠΈΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»ΠΈΠ»Π° Π΅Π³ΠΎ ΠΎΡΠΈΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΈΡ Π½Π° ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ, ΠΎΠ½ Π²ΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ Π΄ΠΈΡΡΠ°Π½ΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π» ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ ΠΎΡ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ. Π£ Π½Π΅Π³ΠΎ Π±ΡΠ»Π° ΡΠ΅ΡΠΊΠΎ ΡΡΠΎΡΠΌΡΠ»ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½Π°Ρ ΠΏΡΠΎΠ³ΡΠ°ΠΌΠΌΠ° Π΄Π»Ρ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ, ΠΎΡΡΠ°ΠΆΠ°Π²ΡΠ°Ρ Π΅Π³ΠΎ ΠΏΡΠΈΡΡΠ·Π°Π½ΠΈΡ Π½Π° Π»ΠΈΠ΄Π΅ΡΡΡΠ²ΠΎ Π² ΡΡΠΎΠΉ ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈ. ΠΡΠΎ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΈ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎΡΠΈΡΠ»Π΅Π½Π½ΡΠ΅ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΈΠ·Π΄Π°Π½ΠΈΡ Β«ΠΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉΒ», ΠΈ ΡΡΠ°ΡΡΡ ΠΡΠ½Π΄ΡΠ° Π² Π°ΠΊΠ°Π΄Π΅ΠΌΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌ ΡΠΎΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅, ΠΈ ΡΠ΅ΡΡΡΡΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΌΠΈ ΠΎΠ½ ΡΠ°ΡΠΏΠΎΠ»Π°Π³Π°Π» Π² ΠΠ΅ΠΉΠΏΡΠΈΠ³Π΅. ΠΡΠ΅ ΡΡΠΎ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»ΠΈΠ»ΠΎ Π½Π°ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ Π΄ΠΈΡΠΊΡΡΡΠΈΠΉ ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΎΠ΄Π° Π½Π°ΡΠΊΠΎΠΉ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½Π° Π±ΡΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ. ΠΠ½Π°ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ ΡΠ°ΡΡΡ Β«ΠΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉΒ» Π±ΡΠ»Π° ΠΏΠΎΡΠ²ΡΡΠ΅Π½Π° ΠΌΠΎΠ·Π³Ρ ΠΈ Π½Π΅ΡΠ²Π½ΠΎΠΉ ΡΠΈΡΡΠ΅ΠΌΠ΅ β ΠΏΡΠΎΡΡΠΎ ΠΏΠΎΡΠΎΠΌΡ, ΡΡΠΎ Π² ΡΠΎΡ ΠΏΠ΅ΡΠΈΠΎΠ΄ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΠΈ ΡΠ·Π½Π°Π»ΠΈ ΠΎ Π½ΠΈΡ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ. ΠΠ½ Π½Π΅ Π²Π΅ΡΠΈΠ», ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΠ·Π½Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠ±ΡΡΡΠ°ΡΠ° ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠΉ ΡΠ°ΠΌΠΎ ΠΏΠΎ ΡΠ΅Π±Π΅ ΠΏΡΠ΅Π²ΡΠ°ΡΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ Π² Π½Π°ΡΠΊΡ: ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ ΠΎΠ±Π΅ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ²Π°Π»Π° Π΄ΠΎΡΡΡΠΏ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΊ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΌΡ Π°ΡΠΏΠ΅ΠΊΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π·Π½Π°Π½ΠΈΡ. ΠΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠ°Ρ Π½Π°ΡΠΊΠ°, ΠΏΠΎ ΠΡΠ½Π΄ΡΡ, ΠΈΠΌΠ΅Π΅Ρ Π΄Π²Π° ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Π°: ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠΉ Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ°Π΅Ρ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅, Π²ΡΠΎΡΠΎΠΉ β Π½Π΅Ρ. ΠΠ½ ΠΏΠΎΠΎΡΡΡΠ» ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π² ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΡΡΠΈΡ, ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΠΈ, Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΡΠ΅Π°ΠΊΡΠΈΠΈ β ΡΠ°ΠΌ, Π³Π΄Π΅ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΡΠΎΠΏΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΡΡ ΠΎΡΡΠ΅Ρ ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΠ± ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΡΡ Π² Π΅Π³ΠΎ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΡΡΠΈΠΈ Ρ ΡΠ΅Π³ΠΈΡΡΡΠΈΡΡΠ΅ΠΌΡΠΌΠΈ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌΠΈ ΡΡΠ»ΠΎΠ²ΠΈΡΠΌΠΈ. ΠΡΠ½Π΄Ρ ΠΎΡΡΠΈΡΠ°Π», ΡΡΠΎ ΡΠ°ΠΊΠΈΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΎΠΏΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ Π½Π° ΠΈΠ½ΡΡΠΎΡΠΏΠ΅ΠΊΡΠΈΡ, ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΏΠΎΠ»Π°Π³Π°ΡΡΡΡ, ΠΏΠΎ Π΅Π³ΠΎ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ, ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ»Π΅ΠΊΡΠΈΠΈ; ΠΏΠΎΡΠΎΠΌΡ ΠΎΠ½ ΡΡΠΈΡΠ°Π» Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΡΠΌ ΠΏΡΡΠΌΠΎΠ΅ ΡΠΎΠΎΡΠ½Π΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΡΡ ΠΈ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΠΉ Π² ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅ΡΠ΅, ΠΈΠ½ΡΠ΅Π½ΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΈ ΠΏΡΠΎΠ΄ΠΎΠ»ΠΆΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΎΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ, ΠΎ ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΡΠΎΠΎΠ±ΡΠ°Π΅Ρ ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΡΠΉ. Π ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΡ, ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΡΡ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ»ΠΈ Π½Π°ΠΆΠΈΠΌΠ°ΡΡ ΠΊΠ½ΠΎΠΏΠΊΡ Π² ΡΠΎΡ ΠΌΠΎΠΌΠ΅Π½Ρ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΠΎΠ½ΠΈ Π·Π°ΠΌΠ΅ΡΡΡ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ Π² ΡΡΠΊΠΎΡΡΠΈ ΠΈΡΡΠΎΡΠ½ΠΈΠΊΠ° ΡΠ²Π΅ΡΠ°. ΠΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΉ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄ Π±ΡΠ» Π²Π·ΡΡ ΠΡΠ½Π΄ΡΠΎΠΌ Π½Π° Π²ΠΎΠΎΡΡΠΆΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π΄Π»Ρ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΡΡΠΎΠ±Ρ Ρ Π½Π°Π΄Π΅ΠΆΠ½ΠΎΡΡΡΡ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΎΠΈΠ·Π²ΠΎΠ΄ΠΈΡΡ ΠΈΠ΄Π΅Π½ΡΠΈΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠΈ ΠΈΠ΄Π΅Π½ΡΠΈΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΡ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΡΡΠΈΡ, Π²ΡΠ·ΡΠ²Π°Π΅ΠΌΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ²ΡΠΎΡΠ½ΡΠΌ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Π°. Π ΡΡΠ΅Π±Π½ΡΠΉ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡ ΠΎΠ½ Π²Π²Π΅Π» ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΠΊΡΠΌ, ΠΈΠ»ΠΈ ΡΡΠ°ΠΏ Π»Π°Π±ΠΎΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ, ΠΈ Π²ΡΠ΄Π΅Π»ΠΈΠ» Π² ΡΠ°ΡΠΏΠΈΡΠ°Π½ΠΈΠΈ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π΄Π»Ρ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ±ΡΡΠΈΡΡ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠΎΠ² ΡΡΠ°ΡΡΠΈΡ ΠΊΡΡΡΠΎΠ² ΡΡΠΈΠΌ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Π°ΠΌ ΠΈ Π΄Π°ΡΡ ΠΈΠΌ Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡ ΠΏΡΠΎΠ²ΠΎΠ΄ΠΈΡΡ ΡΠ°ΠΌΠΎΡΡΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ. Π ΠΊΠ°ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅ ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΡΡ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΡ ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ Π΄ΡΡΠ³Π° ΠΈΠ»ΠΈ Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΡΠ°ΠΌΠΎΠ³ΠΎ ΠΡΠ½Π΄ΡΠ°, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΎΡΡ, ΡΡΠΎ ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΡΠΉ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ΅Π½ ΠΈΠΌΠ΅ΡΡ ΠΎΠΏΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΎΠ΄Π° Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ. ΠΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΎΡ ΠΈ ΠΈΡΠΏΡΡΡΠ΅ΠΌΡΠΉ ΠΌΠ΅Π½ΡΠ»ΠΈΡΡ ΠΌΠ΅ΡΡΠ°ΠΌΠΈ Π΅ΡΠ΅ ΠΈ ΠΏΠΎΡΠΎΠΌΡ, ΡΡΠΎ ΡΠ΅Π»ΡΡ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½Π΅ ΠΈΠ·ΡΡΠΈΡΡ Π»ΠΈΡΠ½ΡΠ΅ ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ, Π° Π½Π°ΠΉΡΠΈ ΠΎΠ±ΡΠΈΠ΅ Π·Π°ΠΊΠΎΠ½ΠΎΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ. ΠΡΠ½Π΄Ρ Π½Π°Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠ» ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΎΠ½Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠ΄Π΄Π΅ΡΠΆΠΊΡ, Π½Π΅ΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΡΡ Π΄Π»Ρ ΡΠ°Π·Π²Π΅ΡΡΡΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π΅Π³ΠΎ ΠΏΡΠΎΠ³ΡΠ°ΠΌΠΌΡ: ΡΠΈΠ½Π°Π½ΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΠΊΡΠΏΠΊΠΈ ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΠΎΠ², Π°ΡΠ΅Π½Π΄Ρ Π»Π°Π±ΠΎΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΡΡ ΠΏΠΎΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ, ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ Π°ΡΡΠΈΡΡΠ΅Π½ΡΠΎΠ². ΠΠ½ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΡΡΡΠ΅Π΄ΠΈΠ» ΠΆΡΡΠ½Π°Π», ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠΎΠ²Π°ΡΡ ΡΠ°ΠΌ ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΡ ΡΠ²ΠΎΠΈΡ ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΊΠΎΠ², β Β«Π€ΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡΒ» (Philosophische Studien, Π²ΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΡ Ρ 1883 Π³.). Π Π½Π΅ΠΌΡ ΠΏΡΠΈΠ΅Π·ΠΆΠ°Π»ΠΈ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΡ ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΉ ΠΠ²ΡΠΎΠΏΡ, ΠΈΠ· Π‘Π΅Π²Π΅ΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΠΌΠ΅ΡΠΈΠΊΠΈ ΠΈ Π―ΠΏΠΎΠ½ΠΈΠΈ. Π‘ΡΠ΅Π΄ΠΈ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΎΠ² ΡΡΠ²Π΅ΡΠ΄ΠΈΠ»ΠΎΡΡ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΠ΄Π³ΠΎΡΠΎΠ²ΠΊΡ ΠΏΠΎ Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΡΡ, ΠΏΡΠΎΡΠ»ΡΡΠ°Π² ΠΊΡΡΡ Π»Π΅ΠΊΡΠΈΠΉ ΠΡΠ½Π΄ΡΠ° ΠΈ ΠΏΡΠΎΠΉΠ΄Ρ Π΅Π³ΠΎ ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΠΊΡΠΌ.
Π’Π΅ΠΌ Π½Π΅ ΠΌΠ΅Π½Π΅Π΅ ΠΡΠ½Π΄Ρ ΡΡΡΠ΅ΠΌΠΈΠ»ΡΡ ΠΊ ΡΠΎΠΌΡ, ΡΡΠΎΠ±Ρ Π½ΠΎΠ²Π°Ρ ΡΡΡΠΎΠ³Π°Ρ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΡΠΎΠ΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»Π° ΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΡΠΊΠΈΡ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΠΎΠ². ΠΠ³ΠΎ Π²Π΅ΡΠ° Π² ΡΠ΅Π°Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΡ ΡΠΌΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΈ Π² ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½Π½ΠΎΡΡΡ ΠΏΠΎΠ·Π²ΠΎΠ»ΡΠ»Π° Π΅ΠΌΡ ΡΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π°ΡΡ, ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ β Π½Π΅ Π²Π΅ΡΠ²Ρ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ, Π° ΡΠ°ΠΌΠΎΡΡΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ Π½Π°ΡΠΊΠ°. ΠΠ½ ΠΏΡΠΈΠ΄Π΅ΡΠΆΠΈΠ²Π°Π»ΡΡ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ, ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΠΊΠ° ΠΈ ΡΠ΅Π»ΠΎ β ΡΠ°Π·Π½ΡΠ΅ Π°ΡΠΏΠ΅ΠΊΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΠΈ ΡΠΎΠΉ ΠΆΠ΅ ΡΠ΅Π°Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ, Ρ ΠΎΡΡ Π΄Π»Ρ ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠ· Π½ΠΈΡ ΠΈ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΡΡΡ ΡΠ²ΠΎΠΈ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½Π½ΠΎ-ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ Π·Π°ΠΊΠΎΠ½ΠΎΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ. ΠΠ½ ΡΡΠΈΡΠ°Π», ΡΡΠΎ Π½ΠΈΠΊΠ°ΠΊΠΈΠ΅ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π½Π΅ ΡΠΌΠΎΠ³ΡΡ ΠΏΡΠ΅Π²ΡΠ°ΡΠΈΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ Π² Π½Π°ΡΠΊΡ, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΡΠΎΠ·Π½Π°Π½ΠΈΠ΅ β Π½Π΅ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΉ ΠΏΡΠΈΠ½ΡΠΈΠΏ, Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠΈΠ·ΡΡΡΠΈΠΉΡΡ Π½ΠΈ ΠΊ ΡΠ΅ΠΌΡ Π½Π΅ ΡΠ²ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΠΎΠΉ ΡΠ°ΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π»ΠΎΠ³ΠΈΠΊΠΎΠΉ. Π¦Π΅Π»ΡΡ Π²ΡΠ½Π΄ΡΠΎΠ²ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΎΡΠΊΡΡΡΡ Π·Π°ΠΊΠΎΠ½Ρ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½Π½ΠΎΡΡΠΈ, ΠΈ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠΉ ΡΠ°Π³ Π·Π°ΠΊΠ»ΡΡΠ°Π»ΡΡ Π² ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎΠ±Ρ ΡΠΎΡΠ½ΠΎ ΠΎΠΏΠΈΡΠ°ΡΡ ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠΆΠ°Π½ΠΈΡ ΡΠΎΠ·Π½Π°Π½ΠΈΡ. ΠΠΎΡΡΠΎΠΌΡ ΠΎΠ½ ΡΠ°Π·Π΄Π΅Π»ΠΈΠ» Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΡ, Π½Π°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΠΌΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Π²ΠΎΠ»Π΅ΠΉ, ΠΈΠ»ΠΈ Π²ΠΎΠ»Π΅Π²ΡΠΌ Π°ΠΊΡΠΎΠΌ, Π½Π° ΡΡΠΈ Π²ΠΈΠ΄Π°: ΠΈΠΌΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠ²Π½ΡΠ΅ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡ (ΠΏΠΎΠ±ΡΠΆΠ΄Π°Π΅ΠΌΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΠΌΠΈΡΠΈΠ²Π½ΡΠΌΠΈ Triebe, ΠΈΠ»ΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π½ΠΎΡΡΡΠΌΠΈ), ΠΏΡΠΎΠΈΠ·Π²ΠΎΠ»ΡΠ½ΡΠ΅ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡ, Π² ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΠΏΡΠ΅ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°Π΅Ρ ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠΉ-ΡΠΎ ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ ΠΌΠΎΡΠΈΠ², ΠΈ Π°ΠΊΡΡ Π²ΡΠ±ΠΎΡΠ°, Π² ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ Π΅ΡΡΡ Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ°Π²Π½ΠΎΡΠ΅Π½Π½ΡΡ ΠΌΠΎΡΠΈΠ²ΠΎΠ², ΠΈ Π½ΡΠΆΠ½ΠΎ ΡΠ΄Π΅Π»Π°ΡΡ ΡΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΉ Π²ΡΠ±ΠΎΡ. ΠΡΡ ΠΈΠ΅ΡΠ°ΡΡ ΠΈΡ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΠΉ ΠΡΠ½Π΄Ρ ΡΠΎΠΎΡΠ½Π΅Ρ ΡΠΎ ΡΡΡΠΏΠ΅Π½ΡΠΌΠΈ ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΈ ΠΎΡ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΊ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΡ. ΠΠ° ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΠΊΠ΅ ΠΆΠ΅ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½Π΅Π²Π΅ΡΠΎΡΡΠ½ΠΎ ΡΠ»ΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²ΠΈΡΡ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΡ Π²ΠΎΠ»Π΅Π²ΡΠ΅ Π°ΠΊΡΡ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌ ΠΏΡΡΠ΅ΠΌ. ΠΠΎΠ·Π΄Π½Π΅Π΅ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈ Π² Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ½ΡΡΠ²Π΅ ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌ ΠΈΠ³Π½ΠΎΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ Π²ΠΎΠ»Ρ, ΠΎΡΠΌΠ°Ρ ΠΈΠ²Π°ΡΡΡ ΠΎΡ ΡΡΠΎΠΉ ΡΠ΅ΠΌΡ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΎΡ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΆΠΈΡΠΊΠ° Π½Π΅Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΌΡΡΠ»ΠΈ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΆΠ΅ ΠΏΠΎΠΌΠ΅ΡΠ°Ρ Π΅Π΅ Π² ΡΠ°ΠΌΠΊΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΉ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΡΠΊΠΎΠΉ Π΄ΠΈΡΠΊΡΡΡΠΈΠΈ ΠΎΠ± Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΠΊΠΈ. Π‘Π°ΠΌ ΠΡΠ½Π΄Ρ ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠ°Π» Π²ΠΎΠ»Ρ ΠΈΠ· ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ° ΠΈ ΡΠ°ΡΡΠΌΠ°ΡΡΠΈΠ²Π°Π» Π΅Π΅ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠ°ΡΡΡ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΡ ΡΠ°Π·ΡΠΌΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ.