Π ΠΈΡΡΠ½ΠΎΠΊ 12-2
Π ΡΠΏ-ΠΌΡΠ·ΡΠΊΠ° ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΈ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠ΅ Π»ΠΈΠ΄Π΅ΡΡ ΠΏΠΎΠ΄ΡΡΡΠ΅ΠΊΠ°ΡΡ ΡΠΎΠΏΠ»Π΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΈΠΊΠΎΠ² ΠΊ ΠΏΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡΠΌ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ² Π±Π΅Π»ΡΡ . ΠΠΎ ΠΊΡΠ°ΠΉΠ½Π΅ΠΉ ΠΌΠ΅ΡΠ΅, ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ Π²ΡΠ΄Π°ΡΡΠΈΠΉΡΡ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠΉ Π»ΠΈΠ΄Π΅Ρ, Π₯Π°Π»ΠΈΠ΄ ΠΡΡ Π°ΠΌΠΌΠ°Π΄ (Π»ΠΈΡΠ½ΡΠΉ ΠΏΠΎΠΌΠΎΡΠ½ΠΈΠΊ ΠΡΠΈΡΠ° Π€Π°ΡΡΠ°Ρ Π°Π½Π° ΠΈ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΎΡ ΡΠΎΠ²ΠΌΠ΅ΡΡΠ½ΡΡ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠΏΡΠΈΡΡΠΈΠΉ Ρ ΠΠ»ΠΎΠΌ Π¨Π°ΡΠΏΡΠΎΠ½ΠΎΠΌ), ΠΎΡΠΊΡΡΡΠΎ ΠΏΡΠΈΠ·ΡΠ²Π°Π» ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΊ ΡΠ±ΠΈΠΉΡΡΠ²Ρ Π±Π΅Π»ΡΡ , Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ ΠΈ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ [163 - ΠΡΠΈΡ Π€Π°ΡΡΠ°Ρ Π°Π½ (Ρ. 1933) β Π»ΠΈΠ΄Π΅Ρ ΡΠ°Π΄ΠΈΠΊΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΈ Β«ΠΠ°ΡΠΈΡ ΠΈΡΠ»Π°ΠΌΠ°Β». Π₯Π°Π»ΠΈΠ΄ ΠΠ±Π΄ΡΠ» ΠΡΡ Π°ΠΌΠΌΠ°Π΄ (1948β2001) β ΡΠ»Π΅Π½ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΈ Β«ΠΠ°ΡΠΈΡ ΠΈΡΠ»Π°ΠΌΠ°Β» (Π΄ΠΎ 1993), Π²ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠΈ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΠ΅Π΄Π°ΡΠ΅Π»Ρ Β«ΠΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΏΠ°ΡΡΠΈΠΈ ΡΠ΅ΡΠ½ΡΡ ΠΏΠ°Π½ΡΠ΅ΡΒ». ΠΠ» Π¨Π°ΡΠΏΡΠΎΠ½ (Ρ. 1954) β Π±Π°ΠΏΡΠΈΡΡΡΠΊΠΈΠΉ ΠΏΡΠΎΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π½ΠΈΠΊ ΠΈ ΡΠ°Π΄ΠΈΠΎΠ²Π΅Π΄ΡΡΠΈΠΉ. (ΠΡΠΈΠΌΠ΅Ρ. ΠΏΠ΅Ρ.).].
ΠΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ² Π±Π΅Π»ΡΡ Π½Π΅ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ°ΡΡΡΡ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ ΡΠ°ΡΠ΅, ΡΠ΅ΠΌ ΠΏΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ Π±Π΅Π»ΡΡ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ² ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ , Π½ΠΎ ΠΎΡΠ»ΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΈΠΌΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΡΡ, Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΆΠ΅ΡΡΠΎΠΊΠΎΡΡΡΡ, ΡΠ°ΡΡΠΎ Π²ΠΎΠ²Π»Π΅ΠΊΠ°ΡΡ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅Π΅ ΡΠΈΡΠ»ΠΎ Π½Π°ΠΏΠ°Π΄Π°ΡΡΠΈΡ , ΠΈΠ½ΠΎΠ³Π΄Π° Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΌΠ΅Π½Π΅Π΅ Β«Π½ΠΎΡΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΡΒ». ΠΡΠΈΠΌΠ΅ΡΡ, ΠΎΠ±ΡΡΠ½ΠΎ ΠΈΠ³Π½ΠΎΡΠΈΡΡΠ΅ΠΌΡΠ΅ ΡΡΠ΅Π΄ΡΡΠ²Π°ΠΌΠΈ ΠΌΠ°ΡΡΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΈΠ½ΡΠΎΡΠΌΠ°ΡΠΈΠΈ, β ΡΡΠΎ Β«ΡΠ΅Π·Π½Ρ Π² Π£ΠΈΡΠΈΡΠΎΒ» Π² Π΄Π΅ΠΊΠ°Π±ΡΠ΅ 2000 Π³., ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π±ΡΠ°ΡΡΡ ΠΠ°ΡΡ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΈ ΡΠ±ΠΈΠ»ΠΈ ΠΏΡΡΠ΅ΡΡΡ ΠΌΠΎΠ»ΠΎΠ΄ΡΡ Π±Π΅Π»ΡΡ (ΡΡΠ΅Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ ΠΈ Π΄Π²ΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½), ΠΈ ΡΠ½Π²Π°ΡΡ 2007 Π³ΠΎΠ΄Π°, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π² ΠΠ½ΠΎΠΊΡΠ²ΠΈΠ»Π»Π΅ (Π’Π΅Π½Π½Π΅ΡΠΈ) Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΏΠΎΠ΄Π²Π΅ΡΠ³Π½ΡΡΡ ΠΈΠ·Π²ΡΠ°ΡΠ΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΏΡΡΠΊΠ°ΠΌ, ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½Ρ ΠΈ ΡΠ±ΠΈΡΡ ΠΡΠ½Π½ΠΎΠ½ ΠΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ ΠΈ ΠΡΠΈΡΡΠΎΡΠ΅Ρ ΠΡΡΡΠΎΠΌ (Π² ΡΡΠΎΠΌ ΠΏΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΎΠ±Π²ΠΈΠ½Π΅Π½Ρ ΠΏΡΡΠ΅ΡΠΎ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ , Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ°Ρ ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Ρ).
ΠΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅Π‘ΡΠ΅Π΄ΠΈ Π°ΡΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠΊΠΈΡ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ Π²ΡΡΠΎΠΊΠΈ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»ΠΈ ΠΏΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΠΉ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΡ Ρ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ΠΌ (Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΠΎ ΠΎΡ ΡΡΡΠ°Π½Ρ ΠΏΡΠΎΠΆΠΈΠ²Π°Π½ΠΈΡ). Π ΠΡΡΠΈΠΊΠ΅ Π½Π°ΠΊΠ°Π·Π°Π½ΠΈΠ΅ Π·Π° ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π½Π΅ΡΡΡΠΎΠ³ΠΎΠ΅, ΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠΎΠΌΡ Π±ΡΠ»ΠΎ Π±Ρ Π½Π΅Π°Π΄Π΅ΠΊΠ²Π°ΡΠ½ΠΎ Π½Π΅ Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°ΡΡ: ΡΡΠΎ Ρ ΠΎΡΠΎΡΠ°Ρ ΡΠ΅ΠΏΡΠΎΠ΄ΡΠΊΡΠΈΠ²Π½Π°Ρ ΡΡΡΠ°ΡΠ΅Π³ΠΈΡ Π΄Π»Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Ρ, Π½Π΅ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π·Π°ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Ρ ΠΊΠ°ΠΊΠΈΠΌ-Π»ΠΈΠ±ΠΎ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠΌ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΠΎΠΌ [164 - Π‘ΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΎΡΡΡ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΊ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ Π±ΡΡΡ ΠΎΠ±ΡΡΠ»ΠΎΠ²Π»Π΅Π½Π° ΡΠ΅ΠΌ, ΡΡΠΎ Π°ΡΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Ρ ΠΌΠ΅Π½ΡΡΠ΅ Π·Π°Π²ΠΈΡΡΡ ΠΎΡ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½. ΠΠΎΡΡΠΎΠΌΡ Π² ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠ΅ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΡΠΎΠΆΠ΄Π°ΡΡΡΡ Π΄Π΅ΡΠΈ, ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΡΠ΅ Π²ΡΠΆΠΈΡΡ, ΠΈ ΡΠ°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Π° ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄Π°Π΅Ρ ΠΈΠΌ ΡΠ²ΠΎΡ ΡΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΎΡΡΡ ΠΊ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ. Π ΡΠ΅Π²Π΅ΡΠ½ΡΡ ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Ρ ΠΌΠ΅Π½Π΅Π΅ Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΡ, ΠΈ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ, ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½Π½ΡΡ Π² ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠ΅ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ, ΠΌΠ΅Π½ΡΡΠ΅ ΡΠ°Π½ΡΠΎΠ² Π½Π° Π²ΡΠΆΠΈΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅. ΠΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ β Ρ ΠΎΡΠΎΡΠΈΠΉ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΠ²Π»ΡΠ²ΡΠ΅Π΅ΡΡ Π°Π΄Π°ΠΏΡΠΈΠ²Π½ΡΠΌ (Π² ΡΡΠΎΠΏΠΈΠΊΠ°Ρ ), ΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΈΡΡΡ Π΄Π΅Π·Π°Π΄Π°ΠΏΡΠΈΠ²Π½ΡΠΌ Π² Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ ΡΡΠ»ΠΎΠ²ΠΈΡΡ .].
ΠΠΎ Π΄Π°Π½Π½ΡΠΌ ΠΎΠ±Π·ΠΎΡΠ° 2005 Π³., ΠΏΠΎΡΠ²ΡΡΠ΅Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ Β«ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΈ ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌ Π΄ΠΎΠΌΠΎΠ³Π°ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²Π°ΠΌΒ» Π² Π‘Π¨Π, 37 460 Π±Π΅Π»ΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΆΠ΅ΡΡΠ²Π°ΠΌΠΈ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ , Π° ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ Π±Π΅Π»ΡΠΌΠΈ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Π°ΠΌΠΈ ΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΎΡΡ Π½Π°ΡΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ΅Π΄ΠΊΠΈΠΌ, ΡΡΠΎ Π΅Π³ΠΎ Π²ΠΎΠΎΠ±ΡΠ΅ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½Π΅Π»ΡΠ·Ρ ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡΡ ΡΡΠ°ΡΠΈΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ [165 - ΠΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π±Π΅Π»ΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠΌΠΈ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ°Π΅ΡΡΡ Π² 115 ΡΠ°Π· ΡΠ°ΡΠ΅, ΡΠ΅ΠΌ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ Π±Π΅Π»ΡΠΌΠΈ (NCF, 2005).]. ΠΡΠΎ ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ°Π΅Ρ, ΡΡΠΎ ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΡΠΉ Π΄Π΅Π½Ρ Π² Π‘Π¨Π Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΎΡΠ½ΠΈ Π±Π΅Π»ΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ ΠΏΠΎΠ΄Π²Π΅ΡΠ³Π°ΡΡΡΡ Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΈΡ ΠΈΠ»ΠΈ ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌ Π΄ΠΎΠΌΠΎΠ³Π°ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²Π°ΠΌ ΡΠΎ ΡΡΠΎΡΠΎΠ½Ρ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½.
ΠΠ΅ΠΆΠ΄Ρ 2001 ΠΈ 2003 Π³Π³. Π·Π° ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΡΠΉ Π³ΠΎΠ΄ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ°Π»ΠΎΡΡ Π² ΡΡΠ΅Π΄Π½Π΅ΠΌ 15 400 ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ Π±Π΅Π»ΡΡ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠΌΠΈ ΠΈ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ 900 ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ Π±Π΅Π»ΡΠΌΠΈ, ΡΠΎ Π΅ΡΡΡ ΡΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΡΠΈΡ ΠΏΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΠΉ ΡΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΠΎ 17,1:1 (U.S. Department of Justiceβs National Crime Victimization Study, NCVS). ΠΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ Π² ΠΠΌΠ΅ΡΠΈΠΊΠ΅ Π±Π΅Π»ΡΡ Π² 5,5 ΡΠ°Π·Π° Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅, ΡΠ΅ΠΌ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ , ΡΡΠΎ ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ°Π΅Ρ, ΡΡΠΎ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠ΅ Π½Π°ΡΠΈΠ»ΡΡΡ Π±Π΅Π»ΡΡ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠ΅ΠΌ Π² 90 ΡΠ°Π· ΡΠ°ΡΠ΅, ΡΠ΅ΠΌ Π½Π°ΠΎΠ±ΠΎΡΠΎΡ. ΠΠ΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΡ Π΅ΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»Ρ Π΄Π»Ρ Β«Π±Π΅Π»ΡΡ Β» (900) Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ°Π΅Ρ Π»Π°ΡΠΈΠ½ΠΎΠ°ΠΌΠ΅ΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠ΅Π², ΡΡΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΡ ΡΡ Π±Π΅Π»ΡΠΌΠΈ, ΠΈ Π² ΠΎΡΡΠ΅ΡΠ΅ NCVS ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΡΡΡ Π½Π°Π΄Π΅ΠΆΠ½ΡΠ΅ Π΄Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΎ ΡΠ°ΡΡΠΎΡΠ΅ ΠΌΠ΅ΠΆΡΠ°ΡΠΎΠ²ΡΡ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ Π² ΡΡΡΡΠΌΠ°Ρ . Π’Π°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ, ΡΠ΅Π°Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ ΡΠΎ ΡΡΠΎΡΠΎΠ½Ρ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ ΠΈ Π±Π΅Π»ΡΡ , Π²Π΅ΡΠΎΡΡΠ½ΠΎ, ΡΠΎΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ΅Ρ 200:1 ΠΈΠ»ΠΈ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ (NCF, 2005).
Π₯ΠΎΡΡ Β«ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠ΅ Π² ΠΏΠ΅ΡΠΈΠΎΠ΄ Ρ 2001 Π΄ΠΎ 2003 Π³Π³. ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠΈΠ»ΠΈ 10 000 Π³ΡΡΠΏΠΏΠΎΠ²ΡΡ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ, Π² NCVS Π½Π΅ ΠΎΡΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΎ Π½ΠΈ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ»ΡΡΠ°Ρ Π³ΡΡΠΏΠΏΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΡ Π±Π΅Π»ΡΠΌΠΈ (Π² Ρ. Ρ. Π»Π°ΡΠΈΠ½ΠΎΠ°ΠΌΠ΅ΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠ°ΠΌΠΈ)Β» (NCF, 2005). Π§Π΅ΡΠ½ΠΎΠΊΠΎΠΆΠΈΠ΅ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΡΠ°ΡΠ΅, ΡΠ΅ΠΌ Π±Π΅Π»ΡΠ΅, ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎ Π΄ΠΎΠΌΠΎΠ³Π°ΡΡΡΡ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ.
ΠΠ»Π°Π²Π° 13. ΠΠ΅Π½Ρ
Β«ΠΠ°ΠΊΠΎΠ΅ Π±Ρ ΠΏΡΠ΅ΠΈΠΌΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΡΡΠΈ Π³Π΅Π½Ρ [ASPM ΠΈ MCPH1] Π½ΠΈ Π΄Π°Π²Π°Π»ΠΈ, Ρ Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ Π³ΡΡΠΏΠΏ Π»ΡΠ΄Π΅ΠΉ ΠΎΠ½ΠΈ Π΅ΡΡΡ, Π° Ρ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ Π½Π΅Ρ. ΠΡΠΎ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½ΠΎ ΡΡΠ°ΡΡ ΡΡΡΠΈΠΌ ΠΊΠΎΡΠΌΠ°ΡΠΎΠΌ Π΄Π»Ρ ΡΠ΅Ρ , ΠΊΡΠΎ ΡΠ±Π΅ΠΆΠ΄Π΅Π½, ΡΡΠΎ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ Π³ΡΡΠΏΠΏΠ°ΠΌΠΈ Π½Π΅Ρ Π½ΠΈΠΊΠ°ΠΊΠΈΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΠΉ Π² ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΈ ΠΌΠΎΠ·Π³Π°Β».
ΠΠ½ΡΡΠΎΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ³ ΠΠΆΠΎΠ½ Π₯ΠΎΡΠΊΡ
ΠΡΠΎΡΠΈΠ²Π½ΠΈΠΊΠΈ ΡΠ°ΡΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΡΠ΅ΠΎΡΠΈΠΈ, ΡΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π°ΡΡΠΈΠ΅, ΡΡΠΎ Π½Π΅Ρ ΡΠ°ΠΊΠΎΠΉ ΡΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ, ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠ°ΡΠ°, ΡΡΠ°Π»ΠΊΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ Ρ Π·Π°ΡΡΡΠ΄Π½Π΅Π½ΠΈΡΠΌΠΈ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΡΡΠ΅Π±ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΎΠ±ΡΡΡΠ½ΠΈΡΡ, ΠΏΠΎΡΠ΅ΠΌΡ ΠΏΡΠΈ ΠΊΠ°ΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΈ Π³Π΅Π½Π΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΠΉ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ ΠΊΠΎΡΠ΅Π½Π½ΡΠΌΠΈ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΡΠΌΠΈ Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌ ΠΌΠΈΡΠ΅ ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°Ρ ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ ΡΠΎΡΠ½ΠΎ ΡΠΎΠ²ΠΏΠ°Π΄Π°Π΅Ρ Ρ ΠΊΠ°ΡΡΠΎΠΉ ΡΠ°ΡΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ°Ρ (ΡΠΈΡ. 7β4). Π’Π°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ, Π½Π΅Ρ ΡΠΎΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ Π² ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ Π³Π΅Π½Ρ Ρ ΡΠ°Π·Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠΉ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ.
ΠΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°ΠΊΠΈ, ΠΎΠ±ΡΡΠΆΠ΄Π°Π²ΡΠΈΠ΅ΡΡ Π² ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΠ΄ΡΡΠΈΡ Π³Π»Π°Π²Π°Ρ , Ρ ΠΎΡΡ Π±Ρ ΠΎΡΡΠ°ΡΡΠΈ ΠΎΠ±ΡΡΠ»ΠΎΠ²Π»Π΅Π½Ρ Π³Π΅Π½Π°ΠΌΠΈ, ΠΈ Π² ΡΡΠΎΠΉ ΠΌΠ΅ΡΠ΅ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΡΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π°ΡΡ, ΡΡΠΎ Β«Π±ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ β ΡΡΠΎ ΡΡΠ΄ΡΠ±Π°Β» (ΠΠΈΠ³ΠΌΡΠ½Π΄ Π€ΡΠ΅ΠΉΠ΄). ΠΠ΅Π½Π΅ΡΠΈΠΊΠ° ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π½Π΅Π΄Π°Π²Π½ΠΎ ΡΠΌΠΎΠ³Π»Π° ΠΈΠ΄Π΅Π½ΡΠΈΡΠΈΡΠΈΡΠΎΠ²Π°ΡΡ Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΈΠ· Π³Π΅Π½ΠΎΠ², ΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ Π·Π° ΡΠΏΠΎΠΌΡΠ½ΡΡΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°ΠΊΠΈ, ΠΈ Π»ΠΈΡΡ ΡΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌ Π½Π΅Π΄Π°Π²Π½ΠΎ ΡΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎ ΡΠ°ΡΠΎΠ²ΡΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΡΡ Π² ΠΈΠ΄Π΅Π½ΡΠΈΡΠΈΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΡ Π³Π΅Π½Π°Ρ Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΎΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠΎΠ²Π°Π½Ρ. Π₯ΠΎΡΡ Π²ΡΠ΅ Π»ΡΠ΄ΠΈ ΠΈΠΌΠ΅ΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΠ½Π°ΠΊΠΎΠ²ΡΠ΅ Π³Π΅Π½Ρ, Π² ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΠΎΠΉ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠΈ Π΄ΠΎΠ»Ρ Π»ΠΈΡ Ρ ΠΊΠΎΠ½ΠΊΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΉ Π°Π»Π»Π΅Π»ΡΡ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΎΡ 0 (Π½ΠΈ Ρ ΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π² ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠΈ Π½Π΅Ρ ΡΠ°ΠΊΠΎΠΉ Π°Π»Π»Π΅Π»ΠΈ) Π΄ΠΎ 100 % (Π°Π»Π»Π΅Π»Ρ ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ Ρ ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²ΠΈΡΠ΅Π»Ρ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠΈ, ΡΠΎ Π΅ΡΡΡ ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ Β«Π·Π°ΠΊΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅Π½Π½ΠΎΠΉΒ»).
ΠΡΠ»ΠΎ Π±Ρ ΠΏΠΎΠ»Π΅Π·Π½ΠΎ ΡΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΡΡ ΡΠΏΠΈΡΠΎΠΊ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ Π² ΠΌΠΈΡΠ΅ Π²ΡΠ΅Ρ Π²Π°ΠΆΠ½ΡΡ Π°Π»Π»Π΅Π»Π΅ΠΉ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°, ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΡ ΡΡ Ρ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²ΠΈΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΡΠ°Π·Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠΉ, Π½ΠΎ ΡΠ°ΠΊΠ°Ρ ΠΈΠ½ΡΠΎΡΠΌΠ°ΡΠΈΡ ΠΏΠΎΠΊΠ° Π΅ΡΠ΅ Π½Π΅ Π΄ΠΎΡΡΡΠΏΠ½Π°. ΠΠ΄Π΅ΡΡ Π±ΡΠ΄ΡΡ Π½Π°Π·Π²Π°Π½Ρ Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π³Π΅Π½Ρ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΠ΅ Ρ ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅ΡΠΎΠΌ ΠΌΠΎΠ·Π³Π° ΠΈ ΡΡΠΎΠ²Π½Π΅ΠΌ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ° (Weiss, 1992; Plomin, 2004), ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ, ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΡΠΌΠΈ ΠΊΠΎΠΆΠΈ, Π²ΠΎΠ»ΠΎΡ ΠΈ Π³Π»Π°Π·, Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Π±ΠΎΠ»Π΅Π·Π½ΡΠΌΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π»ΠΈΠ±ΠΎ ΡΠΆΠ΅ ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΠ½Ρ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΡΠΈΡΠ½ΡΠ΅ Π΄Π»Ρ Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΠΉ, Π»ΠΈΠ±ΠΎ Ρ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΎΠΉ Π²Π΅ΡΠΎΡΡΠ½ΠΎΡΡΡΡ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½Ρ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ Π² ΡΠ°Π·Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΡΡ .
ΠΠΎΠ·Π³ ΠΈ ΡΡΠΎΠ²Π΅Π½Ρ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ°NBPF15 (Β«neuroblastoma breakpoint family, member 15Β», ΠΈΠ»ΠΈ MGC8902), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 1. ΠΡΠΎΡ Π³Π΅Π½ ΠΊΠΎΠ΄ΠΈΡΡΠ΅Ρ ΠΌΠ½ΠΎΠΆΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ ΠΊΠΎΠΏΠΈΠΈ Π±Π΅Π»ΠΊΠ° DUF1220, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ ΡΠΊΡΠΏΡΠ΅ΡΡΠΈΡΡΠ΅ΡΡΡ Π² ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΡΡ ΠΌΠΎΠ·Π³Π°, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΡ Ρ Π²ΡΡΡΠΈΠΌΠΈ ΠΊΠΎΠ³Π½ΠΈΡΠΈΠ²Π½ΡΠΌΠΈ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΡΠΌΠΈ. ΠΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π° ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ½Ρ Ρ ΡΠ°Π·Π½ΡΡ ΠΏΡΠΈΠΌΠ°ΡΠΎΠ², ΠΈ ΠΏΠΎ ΠΌΠ΅ΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ±Π»ΠΈΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΡ ΡΠΈΡΠ»ΠΎ Π΄ΡΠΏΠ»ΠΈΠΊΠ°ΡΠ½ΡΡ ΠΊΠΎΠΏΠΈΠΉ ΠΏΠΎΠ²ΡΡΠ°Π΅ΡΡΡ Π΄ΠΎ 212 (Popesco, 2006). Π‘Π²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎΠ± ΠΈΠ½Π΄ΠΈΠ²ΠΈΠ΄ΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ ΠΈ ΡΠ°ΡΠΎΠ²ΡΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΡΡ Π² ΡΠΈΡΠ»Π΅ ΠΊΠΎΠΏΠΈΠΉ Π΄ΠΎ ΡΠΈΡ ΠΏΠΎΡ Π½Π΅ ΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠΎΠ²Π°Π»ΠΈΡΡ.
DAB1 (Β«disabled-1Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 1. ΠΡΠΎΡ Π³Π΅Π½ ΠΎΡΠ²Π΅ΡΠ°Π΅Ρ Π·Π° ΡΡΡΡΠΊΡΡΡΡ ΠΊΠ»Π΅ΡΠΎΡΠ½ΡΡ ΡΠ»ΠΎΠ΅Π² Π² ΠΊΠΎΡΠ΅ Π³ΠΎΠ»ΠΎΠ²Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠΎΠ·Π³Π° β ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΠΎΠΉ Ρ Π²ΡΡΡΠΈΠΌΠΈ ΠΊΠΎΠ³Π½ΠΈΡΠΈΠ²Π½ΡΠΌΠΈ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΡΠΌΠΈ. ΠΠ°ΡΠΈΠ°Π½Ρ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π° ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΎ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΠΈΠ»ΡΡ Π² ΠΊΠΈΡΠ°ΠΉΡΠΊΠΎΠΉ, Π½ΠΎ Π½Π΅ Π² Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΡΡ (Williamson, 2007).
ASPM (Β«abnormal spindle homolog, microcephaly associatedΒ»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 1. ΠΠ³ΠΎ Π°Π»Π»Π΅Π»ΠΈ Π²Π»ΠΈΡΡΡ Π½Π° ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅Ρ ΠΌΠΎΠ·Π³Π°; Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΊΡΡ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π° Π²Π΅Π΄ΡΡ ΠΊ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ ΠΌΠΎΠ·Π³Π° ΠΈ Π½ΠΈΠ·ΠΊΠΎΠΌΡ IQ (Evans, 2004). ΠΠΎΠ²Π°Ρ Π°Π»Π»Π΅Π»Ρ Π³Π΅Π½Π° ASPM Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ»Π° ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎ 5800 Π»Π΅Ρ Π½Π°Π·Π°Π΄ Π² ΠΠ²ΡΠ°Π·ΠΈΠΈ; ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΏΠΎΠ»Π°Π³Π°Π΅ΡΡΡ, ΡΡΠΎ Ρ Π½Π΅ΠΉ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½ΠΎ ΠΏΠΎΠ²ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ° Ρ Π΅Π²ΡΠ°Π·ΠΈΠΉΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°ΡΠ΅Π»Π΅Π½ΠΈΡ; ΠΎΠ±ΡΡΠ½ΠΎ ΠΎΠ½Π° Π²ΡΡΡΠ΅ΡΠ°Π΅ΡΡΡ Ρ Π°Π±ΠΎΡΠΈΠ³Π΅Π½ΠΎΠ² ΠΠ²ΡΠ°Π·ΠΈΠΈ, Π½ΠΎ ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ Ρ Π°ΡΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠ΅Π² ΠΈ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅. Π£ Π»ΡΠ΄Π΅ΠΉ, Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡΠΈΡ Π½Π° ΡΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½ΡΡ ΡΠ·ΡΠΊΠ°Ρ (ΡΠ°ΠΊΠΈΡ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΊΠΈΡΠ°ΠΉΡΠΊΠΈΠΉ), Π²Π΅ΡΠΎΡΡΠ½Π΅Π΅ Π½Π°Π»ΠΈΡΠΈΠ΅ Π΄Π²ΡΡ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ Π½ΠΎΠ²ΡΡ Π°Π»Π»Π΅Π»Π΅ΠΉ ASPM ΠΈ MCPH1 (Dediu, 2007; Mekel-Bobrov, 2005).
MCPH1 (Β«microcephaly, primary autosomal recessive 1Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 8. ΠΠ»Π»Π΅Π»ΠΈ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π°, ΠΎΠ±ΡΡΠ½ΠΎ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΠΌΠΎΠ³ΠΎ Β«ΠΌΠΈΠΊΡΠΎΡΠ΅ΡΠ°Π»ΠΈΠ½Β», Ρ ΠΎΡΡ Π±Ρ ΡΠ°ΡΡΠΈΡΠ½ΠΎ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»ΡΡΡ ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅Ρ ΠΈ/ΠΈΠ»ΠΈ ΡΡΡΡΠΊΡΡΡΠ½ΡΡ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΡ ΠΌΠΎΠ·Π³Π° (Wang, 2004). ΠΠΎΠ²Π°Ρ Π°Π»Π»Π΅Π»Ρ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π°, ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΡΡΡΠ°Ρ ΠΏΠΎΠ²ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ°, Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ»Π° ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎ 37 000 Π»Π΅Ρ Π½Π°Π·Π°Π΄ (Π΄ΠΎΠ²Π΅ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΉ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ²Π°Π» ΠΎΡΠ΅Π½Ρ ΡΠΈΡΠΎΠΊ β ΠΎΡ 60 Π΄ΠΎ 14 ΡΡΡΡΡ; Evans, 2005). ΠΡΠ° Π°Π»Π»Π΅Π»Ρ ΡΠΈΠΏΠΈΡΠ½Π° Π΄Π»Ρ Π°Π±ΠΎΡΠΈΠ³Π΅Π½ΠΎΠ² ΠΠ²ΡΠ°Π·ΠΈΠΈ, Π½ΠΎ ΡΠ΅Π΄ΠΊΠΎ Π²ΡΡΡΠ΅ΡΠ°Π΅ΡΡΡ Ρ Π°ΡΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠ΅Π² ΠΈ ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ Ρ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅.
ΠΠ»Π»Π΅Π»ΠΈ ASPM ΠΈ ΠΌΠΈΠΊΡΠΎΡΠ΅ΡΠ°Π»ΠΈΠ½Π° ΠΏΠΎΠ΄Π²Π΅ΡΠ³Π°Π»ΠΈΡΡ ΡΠ΅ΡΡΠ΅Π·Π½ΠΎΠΌΡ ΠΎΡΠ±ΠΎΡΡ ΠΈ Π±ΡΡΡΡΠΎ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π² Π΅Π²ΠΏΡΠΎΠΏΠ΅ΠΉΡΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΡΡ . ΠΡΠΈ Π³Π΅Π½Ρ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Ρ Π² Ρ ΡΠΎΠ½ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌ ΠΏΠΎΡΡΠ΄ΠΊΠ΅ Ρ Π΄Π²ΡΠΌΡ Π½Π°ΠΈΠ±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠ΅Π²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΎΠ½Π½ΡΠΌΠΈ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΡΠΌΠΈ β ΠΏΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΎΡΡΠ΄ΠΈΠΉ ΡΡΡΠ΄Π° Π² Π²Π΅ΡΡ Π½Π΅ΠΌ ΠΏΠ°Π»Π΅ΠΎΠ»ΠΈΡΠ΅ (40 000 Π»Π΅Ρ Π½Π°Π·Π°Π΄), Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ΠΌ Π³ΠΎΡΠΎΠ΄ΠΎΠ² ΠΈ ΠΏΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΊΡΡΠΏΠ½ΡΡ ΡΠΎΡΠ³ΠΎΠ²ΡΡ ΠΏΡΡΠ΅ΠΉ. ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ ΠΊΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΡΠΈΡ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ IQ ΠΈ Π½Π°Π»ΠΈΡΠΈΠ΅ΠΌ ΡΡΠΈΡ Π°Π»Π»Π΅Π»Π΅ΠΉ ΠΏΠΎΠΊΠ° Π½Π΅ ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠ΅Π½Π° (Woods, 2006; Rushton, 2007a).
DCDC2 (Β«double cortin domain containing 2Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 6. ΠΡΠΎΡ Π³Π΅Π½ Π²Π»ΠΈΡΠ΅Ρ Π½Π° ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΌΠΎΠ·Π³Π°, ΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ Π·Π° ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΡ ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ (Weiss, 2005). ΠΠ΄Π½Π° ΠΈΠ· Π°Π»Π»Π΅Π»Π΅ΠΉ ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ ΠΏΡΠΈΠ²ΠΎΠ΄ΠΈΡΡ ΠΊ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ Π΄ΠΈΠ·Π»Π΅ΠΊΡΠΈΠΈΠΈ (Meng, 2005).
NQO2 (Β«Homo sapiens quinone oxidoreductase 2Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 6. ΠΡΠΎΡ Π³Π΅Π½ ΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅Ρ ΠΎΡΠ΅Π²ΠΈΠ΄Π½ΠΎΠ΅ Π²Π»ΠΈΡΠ½ΠΈΠ΅ Π½Π° ΠΌΠΎΠ·Π³ΠΎΠ²ΡΡ Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΡ ΠΈ ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ Π²Π»ΠΈΡΡΡ Π½Π° IQ, Π½ΠΎ Π΄Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΎΠ± ΡΡΠΎΠΌ, Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΎ ΡΠ°ΡΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΠΈ Π΄Π°Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π° Π² ΡΠ°Π·Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΡΡ Π΅ΡΠ΅ Π½Π΅ ΠΎΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠΎΠ²Π°Π½Ρ.
IGF2R (Β«insulin-like growth factor 2 receptorΒ»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 6. ΠΡΠΎ Π±ΡΠ» ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠΉ ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠ΅Π½Π½ΡΠΉ Π³Π΅Π½, ΠΈΠΌΠ΅ΡΡΠΈΠΉ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊ ΡΡΠΎΠ²Π½Ρ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ°; Π½ΠΎΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΠΈΠ· Π°Π»Π»Π΅Π»Π΅ΠΉ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³Π΅Π½Π° ΠΏΠΎΠ²ΡΡΠ°Π΅Ρ IQ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎ Π½Π° 4 Π±Π°Π»Π»Π° (Chorney, 1998).
DTNBP1 (Β«dystrobrevin binding protein 1Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 6. ΠΠ½ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½ Ρ ΡΠΈΠ·ΠΎΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΉ; Π½Π΅Π΄Π°Π²Π½ΠΎ ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠ΅Π½Π° ΡΠ²ΡΠ·Ρ Ρ ΡΡΠΎΠ²Π½Π΅ΠΌ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ° (Burdick, 2006).
CHRM2 (Β«cholinergic receptor, muscarinic 2Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 7. ΠΠΊΡΠΈΠ²ΠΈΡΡΠ΅Ρ ΡΠΈΠ³Π½Π°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΏΡΡΠΈ Π² ΠΌΠΎΠ·Π³Π΅; Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π°Π»Π»Π΅Π»ΠΈ ΠΌΠΎΠ³ΡΡ ΠΏΠΎΠ²ΡΡΠ°ΡΡ IQ Π½Π° 15β25 Π±Π°Π»Π»ΠΎΠ² (Dick, 2007; Gosso, 2006).
FoxP2 (Β«forkhead box P2Β»), Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ° 7, Π²Π»ΠΈΡΠ΅Ρ Π½Π° ΡΠ·ΡΠΊΠΎΠ²ΡΠ΅ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ, Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ°Ρ Π³ΡΠ°ΠΌΠΌΠ°ΡΠΈΠΊΡ, Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Π½Π° IQ. ΠΡΠΎΡ Π³Π΅Π½ ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ ΠΈ Ρ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΡ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΡΡ , Π½ΠΎ Ρ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ° Π·Π° ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄Π½ΠΈΠ΅ 200 000 Π»Π΅Ρ Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ»Π° Π΅Π³ΠΎ Π°Π»Π»Π΅Π»Ρ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠ°Ρ ΠΏΠΎΠ΄Π²Π΅ΡΠ³Π»Π°ΡΡ ΡΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΌΡ ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΎΠ½Π½ΠΎΠΌΡ ΠΎΡΠ±ΠΎΡΡ, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΡΠ΅ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΊΠΎΠΌΠΌΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΡΠΈΠΈ ΠΈ ΡΠ²ΠΎΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π°, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΠ΅ Ρ ΡΡΠΎΠΉ Π°Π»Π»Π΅Π»ΡΡ, ΠΎΠ±Π΅ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ²Π°Π»ΠΈ Π΅Π΅ Π½ΠΎΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠΌ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ Π°Π΄Π°ΠΏΡΠ°ΡΠΈΠΎΠ½Π½ΡΠ΅ ΠΏΡΠ΅ΠΈΠΌΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π°.