ΠΠΎ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΎΠ±ΡΡΠΎΡΡ Π΄Π΅Π»Π° Ρ Π²Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈΡΠ΅ΠΌ? ΠΠΊΠ²ΠΈΠ²Π°Π»Π΅Π½ΡΠ° ΡΡΠΎΠΌΡ ΠΎΡΠ³Π°Π½Ρ Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ Π½Π΅Ρ. Π§Π°ΡΡΡ Π²Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈΡΠ° ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΈΠ· ΡΠ΅Ρ ΠΆΠ΅ ΡΠΊΠ»Π°Π΄ΠΎΠΊ, ΡΡΠΎ ΠΈ ΠΌΠ°Π»ΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ Π³ΡΠ±Ρ, ΡΠΎΠ³Π΄Π° ΠΊΠ°ΠΊ Π²Π½ΡΡΡΠ΅Π½Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ»Π΅ΠΌΠ΅Π½ΡΡ Π²Π΅Π΄ΡΡ ΡΠ²ΠΎΠ΅ ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΎΡ Π½Π°Π±ΠΎΡΠ° ΠΏΡΠΎΡΠΎΠΊΠΎΠ², ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΡΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΎΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ³Π°Π½Ρ Ρ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½, Π½ΠΎ Π½Π΅ Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½. ΠΠ½Π°Π»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΡΠ΅ΠΏΠ΅ΡΡ ΡΡΠ½Ρ: ΠΏΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΈ ΠΊΠ»ΠΈΡΠΎΡ; ΠΌΠΎΡΠΎΠ½ΠΊΠ° ΠΈ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ΅ Π³ΡΠ±Ρ; ΡΡΠ΅ΡΡΠ° ΠΈ ΠΌΠ°Π»ΡΠ΅ Π³ΡΠ±Ρ; ΠΈ Π²Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈΡΠ΅, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠ΅ ΠΈΠΌΠ΅Π΅ΡΡΡ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Ρ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½. ΠΠ»Π°Π³ΠΎΠ΄Π°ΡΡ ΡΡΠΈΠΌ ΡΠΎΠΏΠΎΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡΠΌ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²ΠΈΡΡ ΡΠ΅Π±Π΅, ΡΡΠΎ ΡΠ»ΡΡΠΈΠ»ΠΎΡΡ Π² Π‘Π΅Π½-ΠΠ°Π½-Π΄'ΠΠ½ΠΆΠ΅Π»ΠΈ Π² Π°ΠΏΡΠ΅Π»Π΅ 1838 Π³ΠΎΠ΄Π°. ΠΠ½ΠΈ ΡΠ°ΡΡΠΊΠ°ΠΆΡΡ ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΠ±Π΅Π»Ρ, ΠΈΠ»ΠΈ ΡΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½Π½Π°Ρ ΠΠ»Π΅ΠΊΡΠΈΠ½Π° ΠΠ°ΡΠ±Π΅Π½, ΠΌΠΎΠ³ ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°ΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΠΏΠ΅Π½ΠΈΡΠΎΠΌ, Ρ ΠΎΡΡ ΠΈ Π½Π΅Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΌ, ΠΈ Π²Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈΡΠ΅ΠΌ, Ρ ΠΎΡΡ ΠΈ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π½Π΅Π³Π»ΡΠ±ΠΎΠΊΠΈΠΌ. ΠΡΠ΄ΡΡΠΈ ΠΏΠ»ΠΎΠ΄ΠΎΠΌ, ΠΎΠ½ ΠΊΠ°ΠΊ Π±ΡΠ΄ΡΠΎ Π±Ρ ΠΏΡΠΎΡΠ΅Π» ΡΠ°ΡΡΡ ΠΏΡΡΠΈ ΠΏΠΎ Π½Π°ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΊ ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΎΠΉ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΠ½Π°Π΄Π»Π΅ΠΆΠ½ΠΎΡΡΠΈ, Π° Π·Π°ΡΠ΅ΠΌ, Π½Π΅ Π·Π°Π²Π΅ΡΡΠΈΠ² Π΅Π³ΠΎ, ΠΎΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΈΠ»ΡΡ. ΠΠ»ΠΈ ΠΆΠ΅ ΠΏΡΠΎΠΏΡΡΡΠΈΠ» ΠΌΠΎΠ»Π΅ΠΊΡΠ»ΡΡΠ½ΡΠΉ ΡΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»Ρ Π½Π° ΡΠ°Π·Π²ΠΈΠ»ΠΊΠ΅ Π΄ΠΎΡΠΎΠ³ ΠΈ Π½Π΅ ΡΠ²Π΅ΡΠ½ΡΠ» Π² Π½ΡΠΆΠ½ΡΡ ΡΡΠΎΡΠΎΠ½Ρ.
ΠΡΡΡΠ΄Π΅ΡΡΡ Π½Π° ΠΏΡΡΡΠ΄Π΅ΡΡΡ
Π‘ΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΈΡΡΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ΠΎΠΉ β ΡΡΠΎ Π·Π½Π°ΡΠΈΡ ΠΊΠ°ΡΠΈΡΡΡΡ ΠΏΠΎ Π³Π»Π°Π²Π½ΠΎΠΉ Π΄ΠΎΡΠΎΠ³Π΅, ΠΏΡΡΠΌΠΎΠΉ ΠΈ ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΎΠΉ. Π‘Π²ΠΎΡΠ°ΡΠΈΠ²Π°ΡΡ Π² ΡΡΠΎΡΠΎΠ½Ρ β ΡΠ΄Π΅Π» ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π·Π°ΡΠΎΠ΄ΡΡΠ°, ΠΈ ΡΠ»ΡΡΠΈΡΡ Π΅ΠΌΡ ΡΠ±ΠΈΡΡΡΡ Ρ ΠΏΡΡΠΈ, ΠΎΠ½ ΡΠ½ΠΎΠ²Π° ΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΡΡΡ Π½Π° ΡΡΠ°ΠΊΡΠ΅, Π²Π΅Π΄ΡΡΠ΅ΠΌ ΠΊ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΊΠΎΠΌΡ Π½Π°ΡΠ°Π»Ρ. ΠΠ΅ΡΠ²ΡΠΉ ΠΏΡΠΈΠ΄ΠΎΡΠΎΠΆΠ½ΡΠΉ ΡΡΠΎΠ»Π± β ΡΠ°ΠΌΡΠΉ ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΠ½ΡΠΉ ΠΈΠ· Π²ΡΠ΅Ρ : ΡΡΠΎ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ°. ΠΠ½Π° Π±ΡΠ»Π° ΠΎΡΠΊΡΡΡΠ° Π² 1956 Π³ΠΎΠ΄Ρ, Π° ΡΠΏΡΡΡΡ ΡΡΠΈ Π³ΠΎΠ΄Π° ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°Π½Π° ΡΠ΅Π½ΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΎΠΌ ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠΎΠ»Ρ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΠ½Π°Π΄Π»Π΅ΠΆΠ½ΠΎΡΡΠΈ Ρ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°.[212] Π ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·ΠΌΠ΅ Π²ΡΠ΅ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ ΡΠΎΡΡΠ°Π²Π»ΡΡΡ ΠΏΠ°ΡΡ, ΡΠΎΠ³Π»Π°ΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΏΠΎ ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅ΡΠ°ΠΌ, Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΏΠΎ ΡΠΈΡΠ»Ρ ΠΈ ΡΠΈΠΏΠ°ΠΌ ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠΆΠ°ΡΠΈΡ ΡΡ Π² Π½ΠΈΡ Π³Π΅Π½ΠΎΠ². Π’Π°ΠΊ ΠΆΠ΅ ΠΎΠ±ΡΡΠΎΠΈΡ Π΄Π΅Π»ΠΎ ΠΈ Ρ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠΌΠΈ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ°ΠΌΠΈ, Ρ ΠΎΡΡ Π² Π΄Π°Π½Π½ΠΎΠΌ ΡΠ»ΡΡΠ°Π΅ ΠΏΠΎΠ΄Π±ΠΎΡ ΠΏΠ°ΡΡ ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΡ ΡΠ»ΠΎΠΆΠ½Π΅Π΅: Ρ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ Π΅Π΅ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΡΡΡ Π΄Π²Π΅ X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ, Π° Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ ΠΏΠ°ΡΠ° ΡΠΎΡΡΠΎΠΈΡ ΠΈΠ· X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ ΠΈ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ. (Π Π·Π΄ΠΎΡΠΎΠ²ΡΡ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Π°Ρ ΠΈ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Π°Ρ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡ, ΡΡΠΎ ΠΈΡ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ½ΡΠΉ Π½Π°Π±ΠΎΡ: XX ΠΈΠ»ΠΈ XY ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ.) X- ΠΈ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ ΠΏΠΎ Π²Π½Π΅ΡΠ½ΠΈΠΌ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°ΠΊΠ°ΠΌ ΠΏΠ»ΠΎΡ ΠΎ ΠΏΠΎΠ΄Ρ ΠΎΠ΄ΡΡ Π΄ΡΡΠ³ ΠΊ Π΄ΡΡΠ³Ρ: ΠΏΠ΅ΡΠ²Π°Ρ ΠΈΠ· Π½ΠΈΡ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ°Ρ, Π²ΡΠΎΡΠ°Ρ ΠΌΠ°Π»Π΅Π½ΡΠΊΠ°Ρ. ΠΠ½ΠΈ Π½Π°ΠΏΠΎΠΌΠΈΠ½Π°ΡΡ ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΈΠ· ΡΠ΅Ρ Ρ Π²ΠΈΠ΄Ρ ΡΡΡΠ°Π½Π½ΡΡ ΠΏΠ°Ρ β ΠΊΡΡΠΏΠ½Π°Ρ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π½Π½Π°Ρ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Π° ΠΈ ΠΌΠ΅Π»ΠΊΠΈΠΉ ΡΠ΅Π³ΠΎΠ»Π΅Π²Π°ΡΡΠΉ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Π°, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΠΈΠ½ΠΎΠ³Π΄Π° ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ Π²ΡΡΡΠ΅ΡΠΈΡΡ ΡΡΠ΅Π΄ΠΈ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½ΡΡ ΡΠ°Π½ΡΠΎΡΠΎΠ² Π°ΡΠ³Π΅Π½ΡΠΈΠ½ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ°Π½Π³ΠΎ. ΠΡΠΎ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΡΠ΄Π°ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΡΠ°Π²Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΠ°ΠΊ ΠΊΠ°ΠΊ, Π½Π΅ΡΠΌΠΎΡΡΡ Π½Π° ΠΊΠ°ΠΆΡΡΠ΅Π΅ΡΡ Π½Π΅ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅, ΠΎΠ±Π° ΠΏΠ°ΡΡΠ½Π΅ΡΠ° ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ½ΠΎ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ°ΡΡ Π²ΠΌΠ΅ΡΡΠ΅.
ΠΡΠΈ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΠΈ ΠΏΠΎΠ»Π°, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΈ Π² ΡΠ°Π½Π³ΠΎ, Y ΠΊΠΎΠΌΠ°Π½Π΄ΡΠ΅Ρ, Π° X ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΡΡ. ΠΠ΅ΡΠΎΠΌΠ½Π΅Π½Π½ΡΠΌ Π΄ΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎΠΌ Π²Π΅Π΄ΡΡΠ΅ΠΉ ΡΠΎΠ»ΠΈ Y Π² Π΄Π΅ΡΠ΅ΡΠΌΠΈΠ½Π°ΡΠΈΠΈ ΠΏΠΎΠ»Π° ΡΠ»ΡΠΆΠΈΡ ΡΠΎΡ ΡΠ°ΠΊΡ, ΡΡΠΎ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΠ΅ ΡΡΠΎΠΉ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ Π΄ΠΎΠΌΠΈΠ½Π°Π½ΡΠ½ΠΎ ΠΏΠΎ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊ X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ΅.
Π§ΡΠΎ Π΄ΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°ΡΡ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Ρ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°ΡΡ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠΎΠΉ, Π½ΠΎ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΈΠΌΠ΅ΡΡ Π°Π½ΠΎΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΠΎ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΎΠ΅ ΠΊΠΎΠ»ΠΈΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ (ΡΠΎ Π΅ΡΡΡ ΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ ΠΏΠΎ Π³Π΅Π½Π΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌΡ ΡΠΎΡΡΠ°Π²Ρ XXY, XXXY ΠΈΠ»ΠΈ Π΄Π°ΠΆΠ΅ XXXXY). Π’Π°ΠΊΠΈΠ΅ Π»ΡΠ΄ΠΈ β Π½Π΅ΡΠΎΠΌΠ½Π΅Π½Π½ΡΠ΅ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Ρ (ΠΈ ΠΎΠ½ΠΈ ΠΈΠΌΠ΅ΡΡ Π°Π±ΡΠΎΠ»ΡΡΠ½ΠΎ Π½ΠΎΡΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ³Π°Π½Ρ), ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π°Ρ ΡΠ΅ΠΌ ΡΠ°ΠΌΡΠΌ, ΡΡΠΎ Π»ΡΠ±ΠΎΠ΅ ΡΠΈΡΠ»ΠΎ X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ ΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΡΡΡ Π±Π΅ΡΡΠΈΠ»ΡΠ½ΡΠΌ Π·Π°Π±Π»ΠΎΠΊΠΈΡΠΎΠ²Π°ΡΡ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π΅Π΄ΠΈΠ½ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ Y, ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΡΡΡΠ΅ΠΉ ΠΎΡΠΎΠ±Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΠΎΠ»Π°. ΠΡΠ°Π²Π΄Π°, Π² ΠΏΡΠ±Π΅ΡΡΠ°ΡΠ½ΠΎΠΌ ΠΏΠ΅ΡΠΈΠΎΠ΄Π΅ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ ΡΠ»Π΅Π³ΠΊΠ° ΠΎΡΠ»Π°Π±Π΅Π²Π°Π΅Ρ, ΠΈ Ρ ΡΠ°ΠΊΠΈΡ ΡΠ½ΠΎΡΠ΅ΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΎ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ Π³ΡΡΠ΄Π½ΡΠ΅ ΠΆΠ΅Π»Π΅Π·Ρ ΠΈ Π½Π΅ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½Π½Π°Ρ ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½Π°Ρ ΠΎΡΠΈΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΈΡ.[213] ΠΠΎ Π² ΡΡΡΠΎΠ±Π΅ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈ Π²ΡΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ°Π΅ΡΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ½ΠΎ: ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ°Π΅Ρ, ΡΡΠΎ ΠΏΠ»ΠΎΠ΄ Π±Π΅Π·ΠΎΠ³ΠΎΠ²ΠΎΡΠΎΡΠ½ΠΎ Π²ΡΠ±ΠΈΡΠ°Π΅Ρ ΠΏΡΡΡ ΠΊ ΠΌΠ°ΡΠΊΡΠ»ΠΈΠ½Π½ΠΎΡΡΠΈ.
ΠΠΎΠΌΠΈΠ½Π°Π½ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ Π½Π΅ ΡΠΎΡ ΡΠ»ΡΡΠ°ΠΉ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ Π΄Π°Π΅Ρ ΠΏΠΎΠ²ΠΎΠ΄ Π΄Π»Ρ ΡΠ°Π΄ΠΎΡΡΠΈ ΠΏΠΎΠ±ΠΎΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΠΌ ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΎΠ²ΠΈΠ½ΠΈΠ·ΠΌΠ° (ΠΈΠ»ΠΈ Π΄Π»Ρ ΠΎΠ³ΠΎΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π½Π΅ΡΠΊΡΠΎΡΠΈΠΌΡΠΌ ΡΠ΅ΠΌΠΈΠ½ΠΈΡΡΠΊΠ°ΠΌ). Π’Π΅ΡΠΌΠΈΠ½ "Π΄ΠΎΠΌΠΈΠ½Π°Π½ΡΠ½ΠΎΡΡΡ" ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΡΡΡ Π²ΡΠ΅Π³ΠΎ Π»ΠΈΡΡ ΠΊ ΠΌΠΎΠ»Π΅ΠΊΡΠ»ΡΡΠ½ΡΠΌ Π·Π°ΠΊΠΎΠ½ΠΎΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎΡΡΡΠΌ, Π·Π°Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠΌ Π² ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ΅ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΏΠΎΠ»Π°, Π° Π½Π΅ ΠΊ ΡΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅Ρ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΈΠ½ΡΡ ΠΊΠ°ΡΠ΅ΡΡΠ² Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ ΠΈ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½. ΠΠΎΠΌΠΈΠ½ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ β ΡΡΠΎ, Π²Π΅ΡΠΎΡΡΠ½ΠΎ, Π²ΡΠ΅Π³ΠΎ Π»ΠΈΡΡ ΡΠ»ΡΡΠ°ΠΉΠ½ΡΠΉ ΡΠΏΠΈΠ·ΠΎΠ΄ Π² ΠΈΡΡΠΎΡΠΈΠΈ Π²ΠΈΠ΄ΠΎΠ². Π£ ΠΏΡΠΈΡ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Π΅ΡΡΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ, Π½ΠΎ ΠΎΠ½ΠΈ ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ΅Π½Π½ΠΎ Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΠΎ ΠΎΡ ΡΠ°ΠΊΠΎΠ²ΡΡ Ρ ΠΌΠ»Π΅ΠΊΠΎΠΏΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΡ ΠΈ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°ΡΡΡΡ W ΠΈ Z Π²ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ X ΠΈ Y. ΠΡΠΈ ΠΏΡΠΈΡΡΠΈ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ, ΠΏΠΎΡ ΠΎΠΆΠ΅, Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΡΡΡ ΡΠ°ΠΊ ΠΆΠ΅, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΈ Ρ ΠΌΠ»Π΅ΠΊΠΎΠΏΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΡ , Π·Π° ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΡΡΠΎ Π² Π΄Π°Π½Π½ΠΎΠΌ ΡΠ»ΡΡΠ°Π΅ Π½Π΅ΡΠΎΠ²ΠΏΠ°Π΄Π°ΡΡΠ°Ρ ΠΏΠ°ΡΠ° Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ (WZ) Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠΈΠ·ΡΠ΅Ρ ΡΠ°ΠΌΠΎΠΊ, Π° ΡΠΎΠ²ΠΏΠ°Π΄Π°ΡΡΠ°Ρ (ZZ) β ΡΠ°ΠΌΡΠΎΠ². ΠΡΠΈ ΡΡΠΎΠΌ Ρ ΠΏΡΠΈΡ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ°, ΡΠ½ΠΈΠΊΠ°Π»ΡΠ½Π°Ρ Π΄Π»Ρ ΡΠ°ΠΌΠΎΠΊ (W), ΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΡΡΡ Π΄ΠΎΠΌΠΈΠ½ΠΈΡΡΡΡΠ΅ΠΉ ΠΏΠΎ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊ ΡΠΎΠΉ, ΡΡΠΎ ΠΈΠΌΠ΅Π΅ΡΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΈ Ρ ΡΠ°ΠΌΡΠΎΠ² (Z). Π’Π°ΠΊ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΎ ΠΏΡΠΎΠΈΠ·ΠΎΠΉΡΠΈ ΠΈ Ρ ΠΌΠ»Π΅ΠΊΠΎΠΏΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΠΌΠΈ, Π½ΠΎ, ΠΏΠΎ-Π²ΠΈΠ΄ΠΈΠΌΠΎΠΌΡ, ΠΏΠΎ Π²ΠΎΠ»Π΅ ΡΠ»ΡΡΠ°Ρ Π½Π΅ ΠΏΡΠΎΠΈΠ·ΠΎΡΠ»ΠΎ.
ΠΠΎΠΈΡΠΊΠΈ ΠΈΡΡΠΎΡΠ½ΠΈΠΊΠ° ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠΎΠ»ΠΈΡΠΎΠ²Π°ΡΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΏΠΎΠ»Π° Π·Π°Π½ΡΠ»ΠΈ ΡΡΠΈΠ΄ΡΠ°ΡΡ ΡΠ΅ΡΡΡΠ΅ Π³ΠΎΠ΄Π°. ΠΠΎ ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅ΡΠ°ΠΌ Y ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ Π±ΡΡΡ ΠΊΠ°ΡΠ»ΠΈΠΊΠΎΠΌ ΡΡΠ΅Π΄ΠΈ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ, Π½ΠΎ Π²ΡΠ΅ ΡΠ°Π²Π½ΠΎ ΠΎΠ½Π° ΠΈΠΌΠ΅Π΅Ρ Π² Π΄Π»ΠΈΠ½Ρ ΡΠΎΡΠΎΠΊ Ρ Π»ΠΈΡΠ½ΠΈΠΌ ΠΌΠΈΠ»Π»ΠΈΠΎΠ½ΠΎΠ² ΠΏΠ°Ρ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ. Π‘ΠΎΠΊΡΠ°ΡΠΈΡΡ ΡΡΡ ΠΎΠ±ΡΠΈΡΠ½ΡΡ ΠΏΡΠΎΡΡΠΆΠ΅Π½Π½ΠΎΡΡΡ ΠΠΠ Π΄ΠΎ Π½Π΅ΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠ΄Π΄Π°ΡΡΠΈΡ ΡΡ ΠΎΠ±ΡΡΡΠ½Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ² ΠΏΠΎΠΌΠΎΠ³Π»Π° Π½Π΅Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ°Ρ ΠΈ Π½Π΅ΠΎΠ±ΡΡΠ½Π°Ρ Π³ΡΡΠΏΠΏΠ° Π»ΡΠ΄Π΅ΠΉ, ΠΊΠ°ΠΊ Π±ΡΠ΄ΡΠΎ Π½Π΅ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΈΠ½ΡΡΡΠΈΡ ΡΡ Π΄ΠΈΠΊΡΠ°ΡΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΡ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ. ΠΡΠΎ Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Ρ, Ρ ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΡΡΡΠ°Π½Π½ΡΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»Π° Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ°. Π’Π°ΠΊΠΎΠΉ Π΄ΠΈΠ°Π³Π½ΠΎΠ· Π±ΡΠ» ΠΈΠΌ ΠΏΠΎΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ Π² ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ΅ Π»Π΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΎΡ Π°Π·ΠΎΠΎΡΠΏΡΠ΅ΠΌΠΈΠΈ (Π±Π΅ΡΠΏΠ»ΠΎΠ΄ΠΈΡ, Π²ΡΠ·Π²Π°Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π½Π΅ΠΏΠΎΠ΄Π²ΠΈΠΆΠ½ΠΎΡΡΡΡ ΡΠΏΠ΅ΡΠΌΠΈΠ΅Π²). ΠΠ΅ΡΠΌΠ°ΡΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ°ΠΌΠΈ ΠΎΠ½ΠΈ Π½Π΅ Π±ΡΠ»ΠΈ, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ Ρ Π½ΠΈΡ ΠΈΠΌΠ΅Π»ΠΈΡΡ ΡΠΈΡΠΊΠΈ, ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ½ΠΎ ΡΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ³Π°Π½Ρ β ΠΈ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΎΠ½ΠΈ.
ΠΠ΅Π½Π΅ΡΠΈΠΊΠΈ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°ΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΈΡ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ ΡΠ΅Π²Π΅ΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠΌΠΈ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Π°ΠΌΠΈ. ΠΠΎΠ΄ΠΎΠ±Π½Π°Ρ ΡΠ΅ΡΠΌΠΈΠ½ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ ΡΠ°ΠΌΠ° ΡΠ΅Π±Π΅ ΡΠ²Π½ΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ²ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡ, Π½ΠΎ ΡΠ°ΠΊ ΠΆΠ΅ ΠΎΠ±ΡΡΠΎΠΈΡ Π΄Π΅Π»ΠΎ ΠΈ Ρ ΡΠ°ΠΌΠΈΠΌΠΈ ΡΡΠΈΠΌΠΈ Π»ΡΠ΄ΡΠΌΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ ΠΏΠΎ Π³Π΅Π½Π΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠΈΡΡΡΠΈΠΈ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Π°ΠΌΠΈ, Π° ΠΏΠΎ ΡΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ ΠΏΡΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΡΠΌ β ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Π°ΠΌΠΈ. Π’ΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΡ Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ Ρ ΡΠ΅Π²Π΅ΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΎ, ΠΎΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ, ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ²ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΠ΅ ΡΡΡ ΡΠΊΠΎΡΠ΅Π΅ ΠΊΠ°ΠΆΡΡΠ΅Π΅ΡΡ, Π½Π΅ΠΆΠ΅Π»ΠΈ ΡΠ΅Π°Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅. Π£ ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠ· ΡΠ°ΠΊΠΈΡ ΠΈΠ½Π΄ΠΈΠ²ΠΈΠ΄ΠΎΠ² Π² ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΈΠ· X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌ Π±ΡΠ» Π°Π½ΠΎΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΠΎ Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ΅Π½ ΠΊΡΡΠΎΡΠ΅ΠΊ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ. ΠΡΠΈ ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠΈ Π²ΡΠ΅ΠΉ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ Π½ΠΈΡ ΠΊΠ°ΠΊΠΈΠΌ-ΡΠΎ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΡΡ ΡΠΎΡ Π΅Π΅ ΡΡΠ°ΡΡΠΎΠΊ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ ΠΈΠΌΠ΅Π» ΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΠ΅Π΅ Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π² ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΠΈ ΠΏΠΎΠ»Π°. Π 1990 Π³ΠΎΠ΄Ρ Π½Π° ΡΡΠΎΠΌ ΡΡΠ°ΡΡΠΊΠ΅ Π±ΡΠ» ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠ΅Π½ Π³Π΅Π½, ΠΊΠΎΠ΄ΠΈΡΡΡΡΠΈΠΉ ΡΡΠ°Π½ΡΠΊΡΠΈΠΏΡΠΈΠΎΠ½Π½ΡΠΉ ΡΠ°ΠΊΡΠΎΡ, ΡΠ΅Π³ΠΎ ΠΈ ΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ ΠΎΠΆΠΈΠ΄Π°ΡΡ ΠΎΡ Π³Π΅Π½Π°, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ΅Π½ Π½Π°ΠΏΡΡΠΌΡΡ ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠΎΠ»ΠΈΡΠΎΠ²Π°ΡΡ ΠΏΠΎ ΠΊΡΠ°ΠΉΠ½Π΅ΠΉ ΠΌΠ΅ΡΠ΅ Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΈΠ· ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΡ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ Π³Π΅Π½ΠΎΠ², Π² ΡΠΎΠ²ΠΎΠΊΡΠΏΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»ΡΡΡΠΈΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΡ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ ΠΏΠΎΠ»Π°ΠΌΠΈ. ΠΡΠΎΡ Π³Π΅Π½ ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ» Π½Π°Π·Π²Π°Π½ΠΈΠ΅ "ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»ΡΡΡΠ°Ρ ΠΏΠΎΠ» ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΡ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ" (Sex-determining region on Y, ΠΈΠ»ΠΈ SRY).
Π‘Π°ΠΌΠΎ Π½Π°Π·Π²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π»ΡΠ±ΠΎΠΏΡΡΠ½ΠΎ: Π½Π΅ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»ΡΡΡΠΈΠΉ ΠΏΠΎΠ» Π³Π΅Π½, Π° β ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΡ. Π Π½Π΅ΠΌ Π·Π²ΡΡΠ°Ρ Π½ΠΎΡΠΊΠΈ ΠΊΠΎΠ»Π΅Π±Π°Π½ΠΈΡ, ΡΠΊΠ»ΠΎΠ½ΡΠΈΠ²ΠΎΡΡΠΈ ΠΈ ΠΎΡΡΠΎΡΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΠΈ. ΠΠ΅ΡΡΠΌΠ° ΠΆΠ΅Π»Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ ΠΎΡΡΠΎΡΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡ, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΠΈΡΡΠΎΡΠΈΡ ΠΏΠΎΠΈΡΠΊΠΎΠ² ΠΎΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΡΠΎΠ»ΠΈ Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΡ β ΡΡΠΎ Π² Π·Π½Π°ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΡΠ΅ΠΏΠ΅Π½ΠΈ ΠΈΡΡΠΎΡΠΈΡ ΠΏΠΎΡΡΠ°ΡΠ΅Π½Π½ΡΡ Π²ΠΏΡΡΡΡΡ ΡΡΠΈΠ»ΠΈΠΉ. ΠΠΎ SRY Π±ΡΠ» Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠΉ Π³Π΅Π½ β ZFY, Π° ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄ Π½ΠΈΠΌ β ΠΌΠΎΠ»Π΅ΠΊΡΠ»Π° ΠΏΠΎΠ΄ Π½Π°Π·Π²Π°Π½ΠΈΠ΅ΠΌ Π°Π½ΡΠΈΠ³Π΅Π½ H-Y, Π½ΠΎ Π² ΠΎΠ±ΠΎΠΈΡ ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΡ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΠΈ ΡΠ»ΠΈ ΠΏΠΎ Π»ΠΎΠΆΠ½ΠΎΠΌΡ ΡΠ»Π΅Π΄Ρ. ΠΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½ΡΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΊΠ°Π· ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠΎ Π²ΡΡΡΠ½ΠΈΠ»ΠΎΡΡ, Π±ΡΠ» Π±Ρ ΡΠ»ΠΈΡΠΊΠΎΠΌ Π΄ΠΎΠ»Π³ΠΈΠΌ ΠΈ Π·Π°ΠΏΡΡΠ°Π½Π½ΡΠΌ. ΠΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎ ΡΠΊΠ°Π·Π°ΡΡ, ΡΡΠΎ ΠΎΠΊΠΎΠ½ΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ Π΄ΠΈΡΠΊΡΠ΅Π΄ΠΈΡΠ°ΡΠΈΡ Π²ΡΡΠ΅ΡΠΏΠΎΠΌΡΠ½ΡΡΡΡ ΠΌΠΎΠ»Π΅ΠΊΡΠ» ΠΊΠ°ΠΊ Π΄Π΅ΡΠ΅ΡΠΌΠΈΠ½Π°ΡΠΎΡΠΎΠ² ΠΏΠΎΠ»Π° ΡΠ»ΡΠΆΠΈΡ ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ½ΡΠΌ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠΎΠΌ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ° Π½Π°ΡΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΠΎΠ·Π½Π°Π½ΠΈΡ. Π‘ΠΎΡΠ½ΠΈ ΡΠ°Π±ΠΎΡ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠΆΠ΅ ΠΎΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠΎΠ²Π°Π½Ρ ΠΏΠΎ ΠΏΠΎΠ²ΠΎΠ΄Ρ ΡΡΠΈΡ ΠΌΠΎΠ»Π΅ΠΊΡΠ» (Π² ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΎΠ± Π°Π½ΡΠΈΠ³Π΅Π½Π΅ H-Y), ΠΌΠ½ΠΎΠΆΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ Π½Π°ΡΡΠ½ΡΡ ΡΡΠ΄Π΅Π± Π·Π°Π²ΠΈΡΠ΅Π»ΠΎ ΠΎΡ Π½ΠΈΡ , Π½ΠΎ ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠ°ΡΠ³ΡΠΌΠ΅Π½ΡΡ ΡΡΠ°Π»ΠΈ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΈΠ·ΠΎΠ±Π»ΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΠΌΠΈ, Π²ΡΠ΅ ΠΎΡΠΎΡΠ»ΠΎ Π² ΡΡΠΎΡΠΎΠ½Ρ ΠΈ ΠΏΠΎΠΈΡΠΊΠΈ Π½Π°ΡΠ°Π»ΠΈΡΡ ΡΠ½ΠΎΠ²Π°.
Π§ΡΠΎ Π΄ΠΎ SRY, ΡΡΠΎ Π±ΡΠ» Π½Π΅ΡΠΎΠΌΠ½Π΅Π½Π½ΠΎ Π΄ΠΎΡΡΠΎΠΉΠ½ΡΠΉ ΠΊΠ°Π½Π΄ΠΈΠ΄Π°Ρ. ΠΠ΅ ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠ°Π»Π°ΡΡ, ΠΎΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ, Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡ, ΡΡΠΎ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ Π΅ΡΠ΅ ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ Π³Π΅Π½, ΡΠ°ΡΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½Π½ΡΠΉ Π³Π΄Π΅-ΡΠΎ ΠΏΠΎΠ±Π»ΠΈΠ·ΠΎΡΡΠΈ, Π½ΠΎ ΠΏΠΎΠΊΠ° ΡΡΠΎ ΡΠΊΡΡΡΡΠΉ ΠΎΡ Π²Π·ΠΎΡΠΎΠ², ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΡΡΡ Π³Π»Π°Π²Π½ΡΠΌ. Π ΡΡΠ°ΡΡΡΡ, ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π½Π΅ ΡΠ»ΡΡΠΈΠ»ΠΎΡΡ. ΠΠ° ΡΠ΅Π³ΠΎΠ΄Π½Ρ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ ΠΌΠ½ΠΎΠΆΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΡΠ°Π·Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΎΠ΄Π° Π΄ΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ², Π΄Π΅ΠΌΠΎΠ½ΡΠΈΡΡΡΡΠΈΡ , ΡΡΠΎ SRY ΠΈ Π΅ΡΡΡ Π³Π»Π°Π²Π½ΡΠΉ ΡΠ΅Π³ΡΠ»ΡΡΠΎΡ ΡΠ΅Π½Π΄Π΅ΡΠ°. ΠΠΎΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΠΈΠ· Π½ΠΈΡ : Π½Π°ΡΡΠ΄Ρ Ρ ΡΠ²Π½ΡΠΌΠΈ ΡΠ΅Π²Π΅ΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠΌΠΈ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Π°ΠΌΠΈ (ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Ρ XX) ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΡΡΡ ΠΈ ΡΡΠΎΠ»Ρ ΠΆΠ΅ ΠΎΡΠ΅Π²ΠΈΠ΄Π½ΡΠ΅ ΡΠ΅Π²Π΅ΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½Ρ (ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Ρ XY). Π ΠΏΠΎΠ΄ΠΎΠ±Π½ΠΎ ΡΠΎΠΌΡ ΠΊΠ°ΠΊ Ρ ΠΌΡΠΆΡΠΈΠ½ XX ΠΈΠΌΠ΅Π΅ΡΡΡ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΡΡΡΠ°Ρ ΠΊΠΎΠΏΠΈΡ SRY Π² ΡΠΎΠΌ ΠΌΠ΅ΡΡΠ΅ Π³Π΄Π΅ Π΅Π΅ Π±ΡΡΡ Π½Π΅ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½ΠΎ, ΡΠ°ΠΊ ΠΈ Ρ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½ XY, ΠΊΠ°ΠΊ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½Π΅Π΄Π°Π²Π½ΠΎ ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠ΅Π½ΠΎ, Π½Π΅Ρ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ°ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΊΠΎΠΏΠΈΠΈ SRY ΡΠ°ΠΌ, Π³Π΄Π΅ ΠΎΠ½Π° Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½Π° ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°ΡΡ. ΠΠ΄ΠΈΠ½ Π³Π΅Π½ β SRY, Π΄Π²Π° Π½ΠΎΡΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ Π΅Π³ΠΎ ΡΠΎΡΡΠΎΡΠ½ΠΈΡ (ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π½Π° Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ΅, ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π½Π° X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ΅), Π΄Π²Π° Π°Π½ΠΎΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ ΡΠΎΡΡΠΎΡΠ½ΠΈΡ (ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π½Π° Y-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ΅, ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π½Π° X-Ρ ΡΠΎΠΌΠΎΡΠΎΠΌΠ΅) β ΠΈ Π² ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ»Π½Π°Ρ ΠΈΠ½Π²Π΅ΡΡΠΈΡ Π²ΡΠ΅Π³ΠΎ, ΡΡΠΎ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½ΠΎ Ρ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΌ. ΠΡΠΎ ΡΡΠΎΠ»Ρ ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ½Π°Ρ Π΄Π΅ΠΌΠΎΠ½ΡΡΡΠ°ΡΠΈΡ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ Π³Π΅Π½Π°, ΡΡΠΎ Π»ΡΡΡΠ΅Π³ΠΎ Π½Π΅Π»ΡΠ·Ρ ΠΈ ΠΆΠ΅Π»Π°ΡΡ.[214]
ΠΡΠ»ΠΈ
ΠΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ, SRY Π°ΠΊΡΠΈΠ²ΠΈΠ·ΠΈΡΡΠ΅Ρ ΠΊΠ°ΠΊΠΈΠ΅-ΡΠΎ Π²Π°ΠΆΠ½ΡΠ΅ Π΄Π»Ρ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ ΠΌΠ°ΡΠΊΡΠ»ΠΈΠ½Π½ΠΎΡΡΠΈ Π³Π΅Π½Ρ, Π° Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ, Π½Π°ΠΎΠ±ΠΎΡΠΎΡ, Π»ΠΈΡΠ°Π΅Ρ Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅, Π½Π΅ΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΡΠ΅ Π΄Π»Ρ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°ΡΠ°Π»Π°.[215] ΠΠΎΠΆΠ΅Ρ Π±ΡΡΡ, ΠΈΠΌΠ΅Π΅Ρ ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ ΠΈ ΡΠΎ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠ΅. Π‘Π²ΠΈΡΠ°ΡΡΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ³Π°Π½Ρ, Π²ΠΎΠ»ΠΎΡΠ°ΡΠ°Ρ Π³ΡΡΠ΄Ρ ΠΈ Π²Π·ΡΠΎΡΠ»ΡΠΉ ΠΌΠΎΠ·Π³, ΡΡΠ΅Π·ΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎ ΠΎΠ·Π°Π±ΠΎΡΠ΅Π½Π½ΡΠΉ ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌΠΈ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΠ°ΠΌΠΈ, β Π²ΡΠ΅ ΡΡΠΎ, Π½Π°Π²Π΅ΡΠ½ΠΎΠ΅, ΠΈ Π΅ΡΡΡ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΡ ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°Π½ΠΈΡ SRY, Π½ΠΎ Π²Π΅ΡΡΠΌΠ° ΠΎΡΠ΄Π°Π»Π΅Π½Π½ΡΠ΅. ΠΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΠΎΠ΅, ΡΡΠΎ Π΄Π΅Π»Π°Π΅Ρ SRY, β ΡΡΠΎ ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠΎΠ»ΠΈΡΡΠ΅Ρ ΡΡΠ΄ΡΠ±Ρ Π΄Π²ΡΡ Π½Π΅Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΈΡ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΎΠ² Ρ Π·Π°ΡΠΎΠ΄ΡΡΠ°. ΠΡ Π·Π½Π°Π΅ΠΌ ΠΎΠ± ΡΡΠΎΠΌ Π±Π»Π°Π³ΠΎΠ΄Π°ΡΡ Π½Π΅ΠΊΠΈΠΌ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΠΌ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΏΡΠΎΠ²ΠΎΠ΄ΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π² Π²ΠΈΡΠΈΡΡΡΠΊΠΎΠΉ Π€ΡΠ°Π½ΡΠΈΠΈ.
ΠΠ»ΠΎΠ΄ ΠΊΡΠΎΠ»ΠΈΠΊΠ° β ΡΠ°ΠΌΠ° Ρ ΡΡΠΏΠΊΠΎΡΡΡ. Π§ΡΠΎΠ±Ρ Π²ΡΠΏΠΎΠ»Π½ΠΈΡΡ Π½Π° Π½Π΅ΠΌ Ρ ΠΈΡΡΡΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΠΎΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΈΡ, ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΉ ΠΎΠ½ Π±Ρ Π²ΡΠΆΠΈΠ», Π½ΡΠΆΠ½Π° ΡΡΠΊΠ° Π½Π°ΡΡΠΎΡΡΠ΅Π³ΠΎ ΠΌΠ°ΡΡΠ΅ΡΠ°. Π’Π°ΠΊΠΈΠΌ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠΎΠΌ Π±ΡΠ» ΡΡΠ°Π½ΡΡΠ·ΡΠΊΠΈΠΉ Π±ΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ ΠΠ»Π΅ΠΊΡΠ°Π½Π΄Ρ ΠΠΎΡΡ. Π ΡΠ΅ΡΠ΅Π΄ΠΈΠ½Π΅ 1940-Ρ Π³ΠΎΠ΄ΠΎΠ² ΠΎΠ½ Π½Π°ΡΠ°Π» ΡΠ΅ΡΠΈΡ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠΎΠ², Π² Ρ ΠΎΠ΄Π΅ ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ Π²ΡΠΊΡΡΠ²Π°Π» ΠΌΠ°ΡΠΊΡ Π±Π΅ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΡΠ°ΠΌΠΊΠΈ, ΡΠ΄Π°Π»ΡΠ» Π³ΠΎΠ½Π°Π΄Ρ Ρ Π΅Π΅ Π½Π΅ΡΠΎΠ΄ΠΈΠ²ΡΠΈΡ ΡΡ ΠΊΡΠΎΠ»ΡΡΠ°Ρ, Π° Π·Π°ΡΠ΅ΠΌ Π·Π°ΡΠΈΠ²Π°Π» Π·Π°ΡΠΎΠ΄ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ½ΠΎ. ΠΡΠ»ΠΈ ΠΌΠ°ΡΡ ΠΈ ΠΏΠ»ΠΎΠ΄Ρ Π²ΡΠΆΠΈΠ²Π°Π»ΠΈ, ΡΡΠΎ Π² Π½Π°ΡΠ°Π»Π΅ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠΎΠ² ΡΠ΄Π°Π²Π°Π»ΠΎΡΡ Π΄Π°Π»Π΅ΠΊΠΎ Π½Π΅ Π²ΡΠ΅Π³Π΄Π°, ΠΎΠ½ ΡΠ±ΠΈΠ²Π°Π» ΠΈΡ ΡΠΏΡΡΡΡ Π΄Π΅ΡΡΡΡ Π΄Π½Π΅ΠΉ, Π°Π½Π°ΡΠΎΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π» ΠΈ ΠΈΠ·ΡΡΠ°Π» Ρ ΠΏΠ»ΠΎΠ΄ΠΎΠ² ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ³Π°Π½Ρ. ΠΠΎΡΡ ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠΈΠ», ΡΡΠΎ Ρ ΠΊΡΠΎΠ»ΠΈΠΊΠΎΠ²-ΠΊΠ°ΡΡΡΠ°ΡΠΎΠ² Π½Π΅ ΠΏΡΠΎΠΈΠ·ΠΎΡΠ»ΠΎ ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΡΡ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΎΠ². ΠΠΈΡΠ΅Π½Π½ΡΠ΅ ΡΠ΅ΠΌΡΠ²ΡΠ½ΠΎΡΡΡΠ΅Π³ΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠΎΠΊΠ°, ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΆΠ΅Π»Π΅Π·Ρ, ΠΌΠΎΡΠΎΠ½ΠΊΠΈ ΠΈ ΠΏΠ΅Π½ΠΈΡΠ°, ΠΎΠ½ΠΈ Π²ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°Π»ΠΈ ΡΠΉΡΠ΅Π²ΠΎΠ΄Π°ΠΌΠΈ (ΡΠ°Π»Π»ΠΎΠΏΠΈΠ΅Π²ΡΠΌΠΈ ΡΡΡΠ±Π°ΠΌΠΈ), ΠΌΠ°ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΈ Π²Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈΡΠ΅ΠΌ. ΠΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ, ΡΡΠΎ Π±ΡΠ» ΠΆΠ΅ΡΡΠΎΠΊΠΈΠΉ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½Ρ (Π²ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΠΌ, Π½ΠΈΡΡΡΡ Π½Π΅ Ρ ΡΠΆΠ΅ ΠΊΠ°ΡΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π»ΡΠ±ΠΎΠ³ΠΎ Π΄ΠΎΠΌΠ°ΡΠ½Π΅Π³ΠΎ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ), Π½ΠΎ Π² ΡΠ°Π²Π½ΠΎΠΉ ΡΡΠ΅ΠΏΠ΅Π½ΠΈ ΠΈ ΠΎ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎΠΌ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡΠΈΠΉ: ΠΎΠ½ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π», ΡΡΠΎ ΠΏΠ»ΠΎΠ΄ ΠΌΡΠΆΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΠΎΠ»Π° Π½ΡΠΆΠ΄Π°Π΅ΡΡΡ Π² ΡΠ²ΠΎΠΈΡ Π³ΠΎΠ½Π°Π΄Π°Ρ .[216]