http://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/2/l_072_04.html
165 Senghas et al. 2004: 1780.
166 Kegl et al. 1999.
167 Senghas et al. 2004.
168 Sandler et al. 2005.
169 Π₯ΠΎΠΊΠΊΠ΅Ρ 1970: 72.
170 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 73.
171 Fortson 2003: 659.
172 ΠΠΈΠ·Π°Π½ΠΈ 2001: 96; ΡΡ. ΡΠΆ. Haspelmath 1995.
173 Pinker, Jackendoff 2005.
174 Brown S. et al. 2000.
175 Fitch 2005; Fitch 2006.
176 Π Π΅Π·Π½ΠΈΠΊΠΎΠ²Π° 2005: 27.
177 ΠΡΡΠ»Π°ΠΊ, Π‘ΡΠ°ΡΠΎΡΡΠΈΠ½ 2005: 77.
178 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: ΠΠΎΡΠΈΠ½Π°, Π‘ΠΌΠΈΡΠ½ΠΎΠ²Π° 2006.
179 GivΓ³n 2009: 335.
ΠΠ»Π°Π²Π° 3. ΠΡΠ» Π»ΠΈ ΡΠ·ΡΠΊ Ρ Π°Π²ΡΡΡΠ°Π»ΠΎΠΏΠΈΡΠ΅ΠΊΠ°?1 Π‘ΠΌ. ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½Π΅ΠΉΡΠΈΠ΅ ΠΎΠ±Π·ΠΎΡΡ Π½Π°Ρ ΠΎΠ΄ΠΎΠΊ ΠΈΡΠΊΠΎΠΏΠ°Π΅ΠΌΡΡ Π³ΠΎΠΌΠΈΠ½ΠΈΠ΄: ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2002, ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2004, ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2006.
2 Haile-Selassie 2001.
3 Leakey et al. 2001.
4 Senut et al. 2001.
5 Brunet et al. 2002.
6 Brown P. et al. 2004.
7 Berger et al. 2010; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2010Π².
8 ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2004.
9 ΠΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½ΠΎ ΠΎ Π½Π΅Π°Π½Π΄Π΅ΡΡΠ°Π»ΡΡΠ°Ρ ΡΠΌ.: ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2010.
10 ΠΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅β¦ 2005; Morwood et al. 2004, Larson et al. 2007.
11 ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 7.
12 http://antropogenez.ru.
13 Haile-Selassie et al. 2004.
14 White et al. 1994.
15 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 145 Ρ Π»ΠΈΡ.
16 Π₯ΡΠΈΡΠ°Π½ΡΠΎΠ²Π°, ΠΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ·ΡΠΈΠΊΠΎΠ² 2005: 58.
17 Balter 2010; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2010Π².
18 ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2010Π².
19 Berger et al. 2010; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2010Π².
20 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 47
21 Vekua et al. 2002.
22 Morwood et al. 2005.
23 Larson et al. 2007.
24 Jungers et al. 2009.
25 Tocheri et al. 2007.
26 Falk et al. 2009.
27 Π‘ΠΌ. ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 17.
28 Brumm et al. 2006; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2006Π².
29 Lieberman D. 2009.
30 CΠΌ. ΡΠΎΡΠΎ Π² ΡΡΠ°ΡΡΠ΅: Brumm et al. 2006.
31 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 217.
32 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 227.
33 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 85 Ρ Π»ΠΈΡ.
34 BermΓΊdez de Castro et al. 1997; ΡΠΌ. ΡΠΆ. ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 158 Ρ Π»ΠΈΡ.
35 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 219.
36 ΠΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½ΡΠΉ Π°Π½Π°Π»ΠΈΠ· Π²Π·Π³Π»ΡΠ΄ΠΎΠ² Π½Π° ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ° ΡΠ°Π·ΡΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ Π½Π°ΠΉΡΠΈ Π² ΡΡΠ°ΡΡΠ΅: Stringer 2002, Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Π² ΠΊΠ½ΠΈΠ³Π΅: ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 332β336 Ρ Π»ΠΈΡ.
37 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 221.
38 Krings et al. 1997.
39 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Krings et al. 2000;
http://www.talkorigins.org/faqs/homs/mtDNA.html.
40 Ovchinnikov et al. 2000.
41 Green et al. 2008.
42 Weidenreich 1937.
43 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 342.
44 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 226.
45 Π‘ΠΌ. Journal of Human Evolution 2008; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2008Π°.
46 ΠΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠ°Π»Ρ ΠΏΠΎ ΡΠΎΠΏΠΎΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎΡΠ΄Π°Π»Π΅Π½Π½ΠΎ ΡΠΎΠ΄ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ ΡΠ·ΡΠΊΠΎΠ² ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ Π½Π°ΠΉΡΠΈ Π½Π° ΡΠ°ΠΉΡΠ΅ starling.rinet.ru.
47 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Ruhlen 1994.
48 ΠΡΡΠ»Π°ΠΊ, Π‘ΡΠ°ΡΠΎΡΡΠΈΠ½ 2005: 95β104.
49 Π‘ΠΌ. ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎ ΠΠ°ΡΡΠ»ΠΈΠ½ 2008.
50 ΠΡΡΠ»Π°ΠΊ, Π‘ΡΠ°ΡΠΎΡΡΠΈΠ½ 2005: 59β60.
51 de Lumley 1972.
52 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004; ΠΠΎΠ·ΠΈΠ½ΡΠ΅Π² 2004: 59; ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003: 139β144.
53 Π‘ΠΌ. Smith 1982.
54 Π‘ΠΌ. Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Currat, Excoffier 2004.
55 Templeton 2005.
56 ΠΡΡΠΎΠ²ΡΠΊΠ°Ρ, Π€Π°ΠΉΠ½Π±Π΅ΡΠ³ 1993: 100.
57 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 100β102 Ρ Π»ΠΈΡ.
58 ΠΡΡΠΎΠ²ΡΠΊΠ°Ρ, Π€Π°ΠΉΠ½Π±Π΅ΡΠ³ 1993: 100β102 Ρ Π»ΠΈΡ.; Savage-Rumbaugh, Lewin 1994/2003: 45; ΠΠΎΡΠΈΠ½Π°, Π‘ΠΌΠΈΡΠ½ΠΎΠ²Π° 2006: 200.
59 ΠΡΡΠΎΠ²ΡΠΊΠ°Ρ, Π€Π°ΠΉΠ½Π±Π΅ΡΠ³ 1993: 100.
60 Green et al. 2010; Burbano et al. 2010; ΠΠ°ΠΉΠΌΠ°ΡΠΊ 2010Π°.
61 Lieberman P., Crelin 1971; Lieberman P. et al. 1972; Laitman, Crelin 1976; Crelin 1987.
62 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 157.
63 Lieberman D., McCarthy 1999.
64 Fitch 2000: 262.
65 Lieberman P. 2002: 139β140.
66 Π‘Ρ.: Lieberman P. 2002: 139β140.
67 Deacon 1997: 253, 358.
68 Arensburg et al. 1989.
69 Cabo et al. 2003.
70 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 240.
71 Fitch 2000.
72 Alemseged et al. 2006.
73 Kennedy, Faumuina 2001.
74 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 273.
75 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ Π‘.Π., ΡΡΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΠΎΠΎΠ±ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅.
76 Kay et al. 1998.
77 MacLarnon, Hewitt 1999; Walker, Shipman 1996; ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 42; 161; 240.
78 Pinker, Jackendoff 2005, ΡΠ½. 6.
79 MartΓnez et al. 2004.
80 CΠΌ. Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Carstairs-McCarthy 1999: 226; Hurford 2003Π°: 41; Corballis 2003.
81 MartΓnez et al. 2004.
82 Carstairs-McCarthy 1999: 226.
83 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003: 54β69, ΠΠ΅ΠΎΠ½Π°ΡΠ΄ 2003; Π₯ΡΠΈΡΠ°Π½ΡΠΎΠ²Π°, ΠΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ·ΡΠΈΠΊΠΎΠ² 2005.
84 ΠΠ΅ΠΎΠ½Π°ΡΠ΄ 2003.
85 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
86 ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 62β64.
87 Lovejoy et al. 2009; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2009Π².
88 Semaw et al. 2005: 304.
89 ΠΠ΅ΠΎΠ½Π°ΡΠ΄ 2003.
90 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 168.
91 Bennett et al. 2009.
92 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 287.
93 Π€ΠΎΡΠΎ Ρ ΡΠ°ΠΉΡΠ° www.visitandlearn.co.uk.
94 Thorpe et al. 2007; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2007Π±.
95 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2007: 85.
96 Tomasello 2003b.
97 Pointing⦠2003.
98 ΠΠ΄Π΅ΡΡ ΠΈ Π½ΠΈΠΆΠ΅ Π΄Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΏΠΎ ΠΏΠ°Π»Π΅ΠΎΠ°Π½ΡΡΠΎΠΏΠ°ΠΌ ΠΏΡΠΈΠ²ΠΎΠ΄ΡΡΡΡ ΠΏΠΎ: ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2007: 99; Π΄Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΏΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠΌ Π³ΠΎΠΌΠΈΠ½ΠΈΠ΄Π°ΠΌ β ΠΏΠΎ macroevolution.narod.ru ΠΈ ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004.
99 Π¦Π΅ΠΉΡΠ»ΠΈΠ½ 2000: 23β24.
100 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ: 2007: 99.
101 Holloway 1983; Holloway 1995; ΠΠΎΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ²Π° 1973, ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2007.
102 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 197.
103 Deacon 1997: 162β164.
104 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 162.
105 Gunz et al. 2010; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2010Π°.
106 Gibbons 2007; ΠΠ°ΡΠΊΠΎΠ² Π. 2007Π΄.
107 ΠΠ΅ΠΎΠ½Π°ΡΠ΄ 2003.
108 Keith 1925.
109 Morwood et al. 2005.
110 Falk et al. 2009.
111 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Deacon 1997: 145β153.
112 Holloway et al. 2001 (ΡΠΈΡ. ΠΏΠΎ: ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 104).
113 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 198.
114 Tobias 1996.
115 ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2004: 76.
116 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 198.
117 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 199.
118 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
119 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
120 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
121 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 199β200.
122 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 200.
123 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
124 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
125 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
126 ΠΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½Π΅Π΅ ΡΠΌ.: ΠΠΎΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ²Π° 1973; ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003: 2004: 264. 159β165, ΠΡΠ±ΠΎΠ²
127 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 201.
128 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Wilkins, Wakefield 1995, ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 200.
129 Mellars 1989; ΠΠ°ΡΡΠ»ΠΈΠ½ 2002: 239β240.
130 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 38.
131 Π‘Ρ. Deacon 1997: 317.
132 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 54.
133 Tobias 1996.
134 ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003: 105.
135 McPherron et al. 2010.
136 Alemseged et al. 2006.
137 Π€ΠΎΡΠΎ Ρ ΡΠ°ΠΉΡΠ° http://macroevolution.narod.ru/culture/culture.htm.
138 Π€ΠΎΡΠΎ Ρ ΡΠ°ΠΉΡΠ° elementy/ru.
139 Semaw et al. 2003.
140 Dart 1957.
141 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004.
142 Davidson 2003: 146.
143 Lieberman P. 2002: 147 Ρ Π»ΠΈΡ.
144 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004; Davidson 2003: 146.
145 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 260; ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 135.
146 ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 203.
147 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
148 Π¨Π΅Ρ ΠΈ Π΄Ρ. 2004: 51.
149 Davidson 2003: 150.
150 Vishnyatsky 2005 Ρ Π»ΠΈΡ.
151 Π’ΠΎΡ 1987.
152 Wright 1972.
153 ΠΠΎΡΠΈΠ½Π°, Π‘ΠΌΠΈΡΠ½ΠΎΠ²Π° 2006: 285β287.
154 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅: 123β125.
155 Weir et al. 2002: 981.
156 Π‘ΠΌ., Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ: Π Π΅Π·Π½ΠΈΠΊΠΎΠ²Π° 2006, Beck 1980, McGrew 2004.
157 ΠΠ°Π½ΠΎΠ² 2008: 234.
158 ΠΡΡΠΎΠ²ΡΠΊΠ°Ρ, Π€Π°ΠΉΠ½Π±Π΅ΡΠ³ 1993: 174.
159 Boesch C., Boesch H. 1983.
160 ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003: 92.
161 Mercader et al. 2007.
162 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅.
163 ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2010: 132β134.
164 Π¨Π΅Ρ ΠΈ Π΄Ρ. 2004: 52.
165 Thieme 1997.
166 Π‘ΠΌ. Kien 1994.
167 Π€ΠΈΡΡΠΎΠ² 1987; ΡΠΈΡ. ΠΏΠΎ: ΠΠΎΡΠΈΠ½Π°, Π‘ΠΌΠΈΡΠ½ΠΎΠ²Π° 2006: 65β66.
168 ΠΠΎΡΠΈΠ½Π°, Π‘ΠΌΠΈΡΠ½ΠΎΠ²Π° 2006: 65.
169 Π€ΡΠΈΠ΄ΠΌΠ°Π½ Π., Π€ΡΠΈΠ΄ΠΌΠ°Π½ Π. 2005.
170 KΓΆhler 1925; Π Π΅Π·Π½ΠΈΠΊΠΎΠ²Π° 2006.
171 Π¨Π΅Ρ ΠΈ Π΄Ρ. 2004: 57.
172 Suzuki et al. 1995.
173 ΠΠ°Π½ΠΎΠ² 2008: 234.
174 ΠΠΎΡΠΈΠ½Π°, Π‘ΠΌΠΈΡΠ½ΠΎΠ²Π° 2006: 233.
175 ΠΡΠ±ΠΎΠ² 2004: 150.
176 ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003: 159β165, ΠΡΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π²ΡΠΊΠΈΠΉ 2007.
177 Vishnyatsky 2005: 151β152.
178 ΠΠ΅ΡΡΠ³ΠΈΠ½Π° 2003, 159β161.
179 ΠΠΈΡΠ½ΡΡΠΊΠΈΠΉ 2008: 191.
180 Π’Π°ΠΌ ΠΆΠ΅ Ρ Π»ΠΈΡ.