Β§96. Π‘Π²Π΅ΡΡΠΊΠΎΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ·Π²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΈ Π³ΡΠ°ΠΆΠ΄Π°Π½ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΎΠ±ΡΠ·Π°Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ
Π§ΡΠΎ ΠΊΠ°ΡΠ°Π΅ΡΡΡ ΡΠ°Π·Π½ΡΡ ΠΏΡΠΈΠ·Π²Π°Π½ΠΈΠΉ Π² ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ, ΡΠΎ Π·Π΄Π΅ΡΡ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΡΠ²ΠΎ Π΄Π°Π΅Ρ ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΡΠ΅Π΅ Π½Π°ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅: Β«ΠΠ°ΠΆΠ΄ΡΠΉ ΠΎΡΡΠ°Π²Π°ΠΉΡΡ Π² ΡΠΎΠΌ Π·Π²Π°Π½ΠΈΠΈ, Π² ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΌ ΠΏΡΠΈΠ·Π²Π°Π½Β»[651]. ΠΠ½ΠΎ Π½Π΅ Π·Π°ΠΏΡΠ΅ΡΠ°Π΅Ρ Π½ΠΈ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π΄ΠΎΡΡΠΎΠΉΠ½ΠΎΠ³ΠΎ Π·Π°Π½ΡΡΠΈΡ, ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΡΠ΅Π±ΡΠ΅Ρ, ΡΡΠΎΠ±Ρ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½Π΅ Π²ΡΠΏΠΎΠ»Π½ΡΠ»ΠΈ ΡΠ²ΠΎΠΈ Π΄Π΅Π»Π° Π² Π½ΠΎΠ²ΠΎΠΌ Π΄ΡΡ Π΅ Π²ΠΎ ΡΠ»Π°Π²Ρ ΠΠΎΠΆΡΡ ΠΈ Π½Π° Π±Π»Π°Π³ΠΎ Π»ΡΠ΄Π΅ΠΉ. Π’Π°ΠΊΠΎΠ²ΠΎ ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΠΈΠ· Π΄ΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ² Π²ΡΠ΅ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΉ ΠΏΡΠΈΠ³ΠΎΠ΄Π½ΠΎΡΡΠΈ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΡΠ²Π° β Π΅Π³ΠΎ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ Π²Π»ΠΈΡΡΡ Π½Π° Π²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π² ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ° ΠΈ Π½Π° Π²ΡΠ΅ ΡΠ»ΠΎΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π° ΠΏΡΠΈ Π»ΡΠ±ΠΎΠΉ ΡΠΎΡΠΌΠ΅ ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ. ΠΠ± ΡΡΠΎΠΌ ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ½ΠΎ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΠΈΡ Π°Π²ΡΠΎΡ Π°Π½ΠΎΠ½ΠΈΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΠΎΡΠ»Π°Π½ΠΈΡ ΠΊ ΠΠΈΠΎΠ³Π½Π΅ΡΡ. Π’Π΅ΡΡΡΠ»Π»ΠΈΠ°Π½ Π·Π°ΡΠ²Π»ΡΠ΅Ρ ΡΠ·ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΠΌ[652]: Β«ΠΡ Π½Π΅ Π±ΡΠ°Ρ ΠΌΠ°Π½Ρ ΠΈ Π½Π΅ ΠΈΠ½Π΄ΠΈΠΉΡΠΊΠΈΠ΅ Π³ΠΈΠΌΠ½ΠΎΡΠΎΡΠΈΡΡΡ, Π½Π΅ ΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΈΠΊΠΈ, Π½Π΅ ΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΠΌ ΠΎΡ ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ[653]. ΠΡ ΠΏΠΎΠΌΠ½ΠΈΠΌ, ΡΡΠΎ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½Ρ Π±ΡΡΡ Π±Π»Π°Π³ΠΎΠ΄Π°ΡΠ½Ρ ΠΠΎΠ³Ρ, Π½Π°ΡΠ΅ΠΌΡ ΠΠΎΡΠΏΠΎΠ΄Ρ ΠΈ Π’Π²ΠΎΡΡΡ; ΠΌΡ Π½Π΅ ΠΏΡΠ΅Π·ΠΈΡΠ°Π΅ΠΌ Π½Π°ΡΠ»Π°ΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ ΠΠ³ΠΎ ΡΡΡΠ΄Π°ΠΌΠΈ; ΠΌΡ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ΄Π΅ΡΠΆΠΈΠ²Π°Π΅ΠΌ ΡΠ΅Π±Ρ, ΠΈΠ·Π±Π΅Π³Π°Π΅ΠΌ ΠΊΡΠ°ΠΉΠ½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ ΠΈ Π·Π»ΠΎΡΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π»Π΅Π½ΠΈΠΉ. ΠΠΎΡΡΠΎΠΌΡ ΠΌΡ ΠΆΠΈΠ²Π΅ΠΌ Ρ Π²Π°ΠΌΠΈ Π² ΡΡΠΎΠΌ ΠΌΠΈΡΠ΅, ΠΏΠΎΡΠ΅ΡΠ°Π΅ΠΌ Π΅Π³ΠΎ ΡΡΠ½ΠΊΠΈ ΠΈ ΡΡΠΌΠ°ΡΠΊΠΈ, Π±Π°Π½ΠΈ, ΡΠ°Π²Π΅ΡΠ½Ρ, ΠΌΠ°ΡΡΠ΅ΡΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΈ Π²ΡΡΡΠΏΠ°Π΅ΠΌ Π² ΡΠ°Π·Π½ΡΠ΅ ΠΎΠ±ΡΠ΅Π½ΠΈΡ. ΠΡ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°Π΅ΠΌΡΡ ΠΊΠΎΠΌΠΌΠ΅ΡΡΠΈΠ΅ΠΉ ΠΈ Π²ΠΎΠ΅Π½Π½ΡΠΌ Π΄Π΅Π»ΠΎΠΌ[654], ΡΠ΅Π»ΡΡΠΊΠΈΠΌ Ρ ΠΎΠ·ΡΠΉΡΡΠ²ΠΎΠΌ ΠΈ ΡΠΎΡΠ³ΠΎΠ²Π»Π΅ΠΉ Π²ΠΌΠ΅ΡΡΠ΅ Ρ Π²Π°ΠΌΠΈ. ΠΡ ΡΡΠ°ΡΡΠ²ΡΠ΅ΠΌ Π² Π²Π°ΡΠΈΡ Π·Π°Π΄Π°ΡΠ°Ρ ΠΈ ΡΡΡΠ΄ΠΈΠΌΡΡ Π²Π°ΠΌ Π½Π° ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΡΒ».
ΠΠΎ Π² ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ Π·Π°Π½ΡΡΠΈΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π»ΠΈΠ±ΠΎ ΡΠ»ΡΠΆΠΈΠ»ΠΈ Π»ΠΈΡΡ ΡΠ΄ΠΎΠ²Π»Π΅ΡΠ²ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π³ΡΠ΅Ρ ΠΎΠ²Π½ΡΡ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ ΠΈΠ³ΡΠ° Π² ΡΠ΅Π°ΡΡΠ΅, Π»ΠΈΠ±ΠΎ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Ρ Ρ ΠΏΡΠ΅ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°Π²ΡΠΈΠΌ ΠΈΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠΏΠΎΠΊΠ»ΠΎΠ½ΡΡΠ²ΠΎΠΌ β ΠΊΠ°ΠΊ ΠΈΠ·Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΠΊΡΠ°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈ ΠΏΡΠΎΠ΄Π°ΠΆΠ° ΠΌΠΈΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ² ΠΈ ΡΠΈΠΌΠ²ΠΎΠ»ΠΎΠ², Π°ΡΡΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΠΊΠ°Π·Π°Π½ΠΈΡ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅ ΡΠ°Π·Π½ΠΎΠ²ΠΈΠ΄Π½ΠΎΡΡΠΈ Π²ΠΎΠ»ΡΠ΅Π±ΡΡΠ²Π°. Π’Π°ΠΊΠΈΠ΅ Π·Π°Π½ΡΡΠΈΡ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π·Π°ΠΏΡΠ΅ΡΠ΅Π½Ρ ΡΠ»Π΅Π½Π°ΠΌ ΡΠ΅ΡΠΊΠ²ΠΈ, ΠΎΡ Π½ΠΈΡ ΠΊΠ°Π½Π΄ΠΈΠ΄Π°Ρ Π½Π° ΠΊΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ΅Π½ Π±ΡΠ» ΠΎΡΠΊΠ°Π·Π°ΡΡΡΡ. ΠΡΡΠ³ΠΈΠ΅ Π·Π°Π½ΡΡΠΈΡ, Π½Π° ΡΠ°ΠΌΠΎΠΌ Π΄Π΅Π»Π΅ Π½Π΅ΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΡΠ΅, Π½ΠΎ ΠΎΠ±ΡΡΠ½ΠΎ ΠΈΠ·Π²ΡΠ°ΡΠ°Π΅ΠΌΡΠ΅ ΡΠ·ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΠΌΠΈ Π² ΠΌΠΎΡΠ΅Π½Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠ΅Π»ΡΡ β Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠΆΠ°Π½ΠΈΠ΅ Π³ΠΎΡΡΠΈΠ½ΠΈΡ, β Π²ΠΎΠ·Π½ΠΎΡΠΈΠ»ΠΈΡΡ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΠΊΠΈΠΌ Π΄ΡΡ ΠΎΠΌ Π½Π° Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½ΡΠΉ ΡΡΠΎΠ²Π΅Π½Ρ. Π€Π΅ΠΎΠ΄ΠΎΡ ΠΈΠ· ΠΠ½ΠΊΠΈΡΡ ΡΠ΄Π΅Π»Π°Π» ΡΠ²ΠΎΠΉ Π΄ΠΎΠΌ ΡΠ±Π΅ΠΆΠΈΡΠ΅ΠΌ Π΄Π»Ρ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ ΠΈ ΠΌΠ΅ΡΡΠΎΠΌ ΠΌΠΎΠ»ΠΈΡΠ²Ρ Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π³ΠΎΠ½Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΠΈΠΎΠΊΠ»Π΅ΡΠΈΠ°Π½Π° ΠΈ ΡΠ°ΠΌ ΠΏΡΠΈΠ½ΡΠ» ΡΠ°ΠΌ ΠΌΡΡΠ΅Π½ΠΈΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ.
Π§ΡΠΎ ΠΊΠ°ΡΠ°Π΅ΡΡΡ Π²ΠΎΠ΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΠΈ Π³ΡΠ°ΠΆΠ΄Π°Π½ΡΠΊΠΎΠΉ ΡΠ»ΡΠΆΠ±Ρ Π² ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΈΠ½Π΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠ·ΡΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌΡ ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²Ρ, ΡΠΎ Π·Π΄Π΅ΡΡ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ°Π·Π΄Π΅Π»ΠΈΠ»ΠΈΡΡ. ΠΠ΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π½Π° ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΈ ΡΠ°ΠΊΠΈΡ ΠΌΠ΅ΡΡ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΡ. 5:39; 26:52, Π²ΠΈΠ΄Π΅Π»ΠΈ Π² Π²ΠΎΠΉΠ½Π΅ Π½Π΅Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΠΊΠΎΠ΅ ΠΈ Π°ΠΌΠΎΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ Π·Π°Π½ΡΡΠΈΠ΅; ΡΠ΅ΠΌ ΡΠ°ΠΌΡΠΌ ΠΎΠ½ΠΈ ΠΏΡΠ΅Π΄Π²ΠΎΡΡ ΠΈΡΠ°Π»ΠΈ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΠ² ΠΈ ΠΊΠ²Π°ΠΊΠ΅ΡΠΎΠ². ΠΡΡΠ³ΠΈΠ΅ ΡΠΏΠΎΠΌΠΈΠ½Π°Π»ΠΈ ΠΎ Π΄ΠΎΠ±ΡΠΎΠΌ ΡΠΎΡΠ½ΠΈΠΊΠ΅ ΠΈΠ· ΠΠ°ΠΏΠ΅ΡΠ½Π°ΡΠΌΠ° ΠΈ ΠΎ ΠΠΎΡΠ½ΠΈΠ»ΠΈΠΈ ΠΈΠ· ΠΠ΅ΡΠ°ΡΠΈΠΈ, Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡ, ΡΡΠΎ Π²ΠΎΠ΅Π½Π½Π°Ρ ΡΠ»ΡΠΆΠ±Π° Π½Π΅ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ²ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡ Π²Π΅ΡΠ΅ Π²ΠΎ Π₯ΡΠΈΡΡΠ°. ΠΡΠ΅Π΄Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΎ legio fulminatrix ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅Ρ, ΡΡΠΎ Π² ΡΠΈΠΌΡΠΊΠΎΠΉ Π°ΡΠΌΠΈΠΈ ΠΏΡΠΈ ΠΠ°ΡΠΊΠ΅ ΠΠ²ΡΠ΅Π»ΠΈΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ Π²ΠΎΠΈΠ½ΡβΡ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½Π΅, Π° Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π° ΠΠΈΠΎΠΊΠ»Π΅ΡΠΈΠ°Π½Π° ΠΊΠΎΠ»ΠΈΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ ΠΏΡΠΈ Π΄Π²ΠΎΡΠ΅ ΠΈ Π½Π° Π³ΡΠ°ΠΆΠ΄Π°Π½ΡΠΊΠΈΡ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½ΠΎΡΡΡΡ Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π·Π½Π°ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΌ.
ΠΠΎ Π² ΡΠ΅Π»ΠΎΠΌ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½Π΅ ΡΠΎΠΉ ΡΠΏΠΎΡ ΠΈ, ΠΆΠΈΠ²ΠΎ ΠΎΡΡΡΠ°Π²ΡΠΈΠ΅ ΡΠ²ΠΎΡ ΡΡΠΆΠ΄ΠΎΡΡΡ ΡΡΠΎΠΌΡ ΠΌΠΈΡΡ ΠΈ ΠΆΠ°ΠΆΠ΄Π°Π²ΡΠΈΠ΅ ΡΠΊΠΎΡΠ΅Π΅ Π²Π΅ΡΠ½ΡΡΡΡΡ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΉ Π½Π΅Π±Π΅ΡΠ½ΡΠΉ Π΄ΠΎΠΌ, ΠΆΠ΄Π°Π²ΡΠΈΠ΅ Π½Π°ΡΡΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΡΡΡΡΠ΅Π»Π΅ΡΠ½Π΅Π³ΠΎ ΡΠ°ΡΡΡΠ²Π° Π₯ΡΠΈΡΡΠ°, Π½Π΅ Ρ ΠΎΡΠ΅Π»ΠΈ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°ΡΡ Π²ΡΡΠΎΠΊΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΡΡΡ Π² ΡΠ·ΡΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌ Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²Π΅. Π’Π΅ΡΡΡΠ»Π»ΠΈΠ°Π½ ΠΎΡΠΊΡΡΡΠΎ Π·Π°ΡΠ²Π»ΡΠ΅Ρ, ΡΡΠΎ Π΄Π»Ρ Π½ΠΈΡ Π½Π΅ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½ΠΈΡΠ΅Π³ΠΎ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΡΠΆΠ΄ΠΎΠ³ΠΎ, Π½Π΅ΠΆΠ΅Π»ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½Π°Ρ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΡ[655]. Π‘ΠΎΠ²Π΅ΡΡΡ ΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π»Π° ΠΎΡ Π½ΠΈΡ ΡΡΠ°ΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ Π²ΠΎΠ·Π΄Π΅ΡΠΆΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ ΠΎΡ ΠΈΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠΏΠΎΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΎΠ±ΡΡΠ°Π΅Π², ΠΆΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠΏΡΠΈΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ, Π²ΠΎΠ·Π»ΠΈΡΠ½ΠΈΠΉ ΠΈ Π»Π΅ΡΡΠΈ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΡ Ρ ΠΎΡΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΎΠ±ΡΠ·Π°Π½Π½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ; ΠΎΡΠΊΠ°Π· ΠΎΡ Π²ΡΠ΅Π³ΠΎ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠ΅ΡΠ°Π» Π±Ρ ΠΈΠΌ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°ΡΡ Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½ΠΎΡΡΠΈ, ΠΏΠΎΠΊΠ° Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²ΠΎ Π±ΡΠ»ΠΎ ΡΠ·ΡΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ. ΠΠ½ΠΈ ΡΠ²Π°ΠΆΠ°Π»ΠΈ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡΠ° ΠΊΠ°ΠΊ ΠΏΠΎΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΠΎΠ³ΠΎΠΌ Π·Π΅ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΡΠ΅Π»Ρ ΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°, ΠΏΠΎ ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ Π²Π»Π°ΡΡΠΈΡΠ΅Π»Ρ Π½Π°Ρ ΠΎΠ΄ΡΡΠ΅Π³ΠΎΡΡ Π±Π»ΠΈΠΆΠ΅ Π²ΡΠ΅Ρ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ Π»ΡΠ΄Π΅ΠΉ ΠΊ ΠΠΎΠ³Ρ; ΠΎΠ½ΠΈ Ρ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΡΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΡΠ΅Π³ΡΠ»ΡΡΠ½ΠΎΡΡΡΡ ΠΏΠ»Π°ΡΠΈΠ»ΠΈ Π½Π°Π»ΠΎΠ³ΠΈ, ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π°Π΅Ρ ΠΡΡΡΠΈΠ½ ΠΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΊ. ΠΠΎ ΠΈΡ ΠΏΠΎΠ²ΠΈΠ½ΠΎΠ²Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ°Π»ΠΎΡΡ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡ ΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π» ΠΎΡ Π½ΠΈΡ ΠΈΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠΏΠΎΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΠΉ β Π° Π΄Π΅Π»Π°Π»ΠΎΡΡ ΡΡΠΎ Π΄ΠΎΠ²ΠΎΠ»ΡΠ½ΠΎ ΡΠ°ΡΡΠΎ. Π’Π΅ΡΡΡΠ»Π»ΠΈΠ°Π½ Π΄ΡΠΌΠ°Π», ΡΡΠΎ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΡ Π±ΡΠ΄Π΅Ρ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°ΡΡ Π΄ΠΎ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄Π½ΠΈΡ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΡΠΎΠ³Π΄Π° ΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΈΡΡ Π±Π»ΠΈΠ·ΠΊΠΈΠΌΠΈ, ΠΈ ΡΡΠ°ΡΡΠΈΠ΅ Π² Π½Π΅ΠΉ Π½Π΅ΡΠΎΠ²ΠΌΠ΅ΡΡΠΈΠΌΠΎ Ρ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΠΊΠΎΠΉ Π²Π΅ΡΠΎΠΉ. ΠΠ½ ΡΠΎ ΡΠ²ΠΎΠΉΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½Π°ΠΌ ΡΠΌΠ΅Π»ΠΎΡΡΡΡ Π²ΡΡΡΡΠΏΠ°Π΅Ρ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ² ΠΈΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠΏΠΎΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΊΡΠ»ΡΡΠ° ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡΠ°: Β«ΠΠ²Π³ΡΡΡ, ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»Ρ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΠΈ, Π½ΠΈΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π½Π΅ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ΅Π½ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°ΡΡΡΡ ΠΠΎΡΠΏΠΎΠ΄ΠΎΠΌ; ΠΈΠ±ΠΎ ΡΠ°ΠΊΠΎΠ²ΠΎ ΠΈΠΌΡ ΠΠΎΠ³Π°. Π― ΡΠ²ΠΎΠ±ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΠΌΠΎΠ³Ρ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°ΡΡ ΡΠ°ΠΊ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡΠ°, Π½ΠΎ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π½Π΅ Π²ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ ΠΠΎΠ³Π°. Π ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ²Π½ΠΎΠΌ ΡΠ»ΡΡΠ°Π΅ Ρ Π½Π΅ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΈΠ½ΡΡΡ Π΅ΠΌΡ; Ρ ΠΌΠ΅Π½Ρ Π΅ΡΡΡ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ ΠΠΎΡΠΏΠΎΠ΄Ρ, Π²ΡΠ΅ΠΌΠΎΠ³ΡΡΠΈΠΉ ΠΈ Π²Π΅ΡΠ½ΡΠΉ ΠΠΎΠ³, ΠΠΎΡΠΎΡΡΠΉ Π΅ΡΡΡ ΠΠΎΡΠΏΠΎΠ΄Ρ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΈ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡΠ°β¦ ΠΠΈΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π½Π΅ ΡΡΠ°Π½Ρ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°ΡΡ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡΠ° ΠΠΎΠ³ΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ Π½Π΅ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΏΠΎΡΡΡΠ΄Π½ΠΎ, Π½ΠΎ ΠΈ ΡΠ°ΠΌΠ°Ρ ΠΏΠ°Π³ΡΠ±Π½Π°Ρ Π»Π΅ΡΡΡΒ».
Π‘ΡΠ°Π²Π½ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΠ°Π²Π½ΠΎΠ΄ΡΡΠΈΠ΅, Π° ΠΎΡΡΠ°ΡΡΠΈ ΠΈ ΠΎΡΠ²ΡΠ°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ ΠΊ Π΄Π΅Π»Π°ΠΌ Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²Π°, Π³ΡΠ°ΠΆΠ΄Π°Π½ΡΠΊΠΈΠΌ Π·Π°ΠΊΠΎΠ½Π°ΠΌ ΠΈ ΡΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½ΠΎΠΉ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΡΡΠΎ ΡΠ·ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠΈ ΡΠ°ΡΡΠΎ ΡΠΏΡΠ΅ΠΊΠ°Π»ΠΈ ΠΈ ΠΏΡΠ΅Π·ΠΈΡΠ°Π»ΠΈ ΠΈΡ . ΠΠ΅Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΠΊ ΠΏΠ°ΡΡΠΈΠΎΡΠΈΠ·ΠΌΠ° Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ ΠΎΡΡΠ°ΡΡΠΈ ΠΎΠ±ΡΡΡΠ½ΡΠ»ΡΡ ΠΈΡ Π²Π΅Π»ΠΈΠΊΠΎΠΉ ΠΏΡΠ΅Π΄Π°Π½Π½ΠΎΡΡΡΡ ΡΠ΅ΡΠΊΠ²ΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠΎΠ΄ΠΈΠ½Π΅, Π° ΠΎΡΡΠ°ΡΡΠΈ β ΠΈΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ Π²ΠΎ Π²ΡΠ°ΠΆΠ΄Π΅Π±Π½ΠΎΠΌ ΠΌΠΈΡΠ΅. ΠΠ³ΠΎ ΡΠ»Π΅Π΄ΡΠ΅Ρ ΠΏΡΠΈΠΏΠΈΡΡΠ²Π°ΡΡ Π½Π΅ Β«Π²ΡΠ»ΠΎΡΡΠΈ ΠΈ ΠΏΡΠ΅ΡΡΡΠΏΠ½ΠΎΠΌΡ ΡΠ°Π²Π½ΠΎΠ΄ΡΡΠΈΡ ΠΊ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΌΡ Π±Π»Π°Π³ΠΎΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΡΒ» (ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π°ΠΌΠ΅ΠΊΠ°Π΅Ρ ΠΠΈΠ±Π±ΠΎΠ½), Π° ΠΏΡΠ΅ΠΆΠ΄Π΅ Π²ΡΠ΅Π³ΠΎ ΡΠΏΡΠ°Π²Π΅Π΄Π»ΠΈΠ²ΠΎΠΌΡ Π½Π΅Π³ΠΎΠ΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ, Π²ΡΠ·Π²Π°Π½Π½ΠΎΠΌΡ Π±Π΅ΡΡΠΈΡΠ»Π΅Π½Π½ΡΠΌΠΈ ΠΈΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠΏΠΎΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌΠΈ ΠΎΠ±ΡΡΠ΄Π°ΠΌΠΈ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΠΌΠΈ Ρ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΠΈ ΡΠ°ΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΆΠΈΠ·Π½ΡΡ ΡΠ·ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠΎΠ². ΠΡΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°ΡΡΡ ΠΏΡΠ΅Π΄Π°Π²Π°ΡΡΡΡ Π³ΡΠ΅Ρ Ρ ΠΈΠ΄ΠΎΠ»ΠΎΠΏΠΎΠΊΠ»ΠΎΠ½ΡΡΠ²Π°, ΠΎΠ½ΠΈ ΡΠ΅Π²Π½ΠΎΡΡΠ½ΠΎ ΠΈ ΡΠ΅Π³ΡΠ»ΡΡΠ½ΠΎ ΠΌΠΎΠ»ΠΈΠ»ΠΈΡΡ ΠΎΠ± ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠΎΡΠ΅ ΠΈ Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²Π΅, ΡΠ²ΠΎΠΈΡ Π²ΡΠ°Π³Π°Ρ ΠΈ Π³ΠΎΠ½ΠΈΡΠ΅Π»ΡΡ [656]. ΠΡΠΎ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠ°ΠΌΡΠ΅ ΠΌΠΈΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈΠ· ΠΏΠΎΠ΄Π΄Π°Π½Π½ΡΡ , ΠΈ ΡΡΠ΅Π΄ΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠΎΡΠ½Π½ΡΡ ΠΏΡΠΎΠ²ΠΎΠΊΠ°ΡΠΈΠΉ, Π·Π»ΠΎΡΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π»Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΈ Π³ΠΎΠ½Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΎΠ½ΠΈ Π½ΠΈΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π½Π΅ ΠΏΡΠΈΠ½ΠΈΠΌΠ°Π»ΠΈ ΡΡΠ°ΡΡΠΈΡ Π² ΡΠ°ΡΡΡΡ Π²ΠΎΡΡΡΠ°Π½ΠΈΡΡ ΠΈ Π±ΡΠ½ΡΠ°Ρ , ΠΎΡΠ»Π°Π±Π»ΡΠ²ΡΠΈΡ ΠΈ ΠΏΠΎΠ΄ΡΡΠ²Π°Π²ΡΠΈΡ ΠΌΠΎΠ³ΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΠΈ. ΠΠ½ΠΈ ΠΎΠ±Π½ΠΎΠ²Π»ΡΠ»ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΠΈΠ·Π½ΡΡΡΠΈ, ΡΠ²Π»ΡΡ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΉ ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΈ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌ ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ, ΡΠ°ΡΡΠ½ΡΠ΅ ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ Π΄ΠΎΠ±ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠ΅Π»ΠΈ Π²ΡΡΡΠ΅Π³ΠΎ ΠΏΠΎΡΡΠ΄ΠΊΠ°, ΠΈ ΡΠ΅ΠΌ ΡΠ°ΠΌΡΠΌ Π΄ΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΈ, ΡΡΠΎ ΠΎΠ½ΠΈ β ΠΏΠ°ΡΡΠΈΠΎΡΡ Π² Π»ΡΡΡΠ΅ΠΌ ΡΠΌΡΡΠ»Π΅ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ»ΠΎΠ²Π°.
ΠΠ°ΡΡΠΈΠΎΡΠΈΠ·ΠΌ ΠΡΠ΅Π²Π½Π΅ΠΉ ΠΡΠ΅ΡΠΈΠΈ ΠΈ ΡΠ΅ΡΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π ΠΈΠΌΠ°, Ρ ΠΎΡΡ ΠΈ Π²ΡΠ·ΡΠ²Π°ΡΡΠΈΠΉ Π½Π°ΡΠ΅ Π²ΠΎΡΡ ΠΈΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΉ Π³Π΅ΡΠΎΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ Π²Π΅ΡΠ½ΠΎΡΡΡΡ ΠΈ ΡΠΌΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΆΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°ΡΡ ΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ Π²ΠΎ ΠΈΠΌΡ ΡΡΡΠ°Π½Ρ, Π² ΠΊΠΎΠ½Π΅ΡΠ½ΠΎΠΌ ΡΡΠ΅ΡΠ΅ Π±ΡΠ» ΡΠ³ΠΎΠΈΡΡΠΈΡΠ΅Π½ ΠΏΠΎ ΡΡΡΠΈ, ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²ΡΠ²Π°Π»ΡΡ Π½Π° Π°Π±ΡΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ·ΠΌΠ΅ Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²Π° ΠΈ ΠΏΡΠ΅Π½Π΅Π±ΡΠ΅ΠΆΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΠΏΡΠ°Π²Π°ΠΌΠΈ ΠΎΡΠ΄Π΅Π»ΡΠ½ΡΡ Π³ΡΠ°ΠΆΠ΄Π°Π½ ΠΈ ΡΡΠΆΠ΅Π·Π΅ΠΌΡΠ΅Π². ΠΠ½ ΠΏΠΎΡΠ΅ΡΠΏΠ΅Π» ΠΊΡΠ°Ρ ΠΏΠΎ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½Π°ΠΌ, Π½Π΅ Π·Π°Π²ΠΈΡΡΡΠΈΠΌ ΠΎΡ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΡΠ²Π°. Π‘ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ°Π·Π½ΡΡ Π½Π°ΡΠΎΠ΄ΠΎΠ² Π² ΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π°Ρ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΠΈ ΠΏΡΠΈΠ²Π΅Π»ΠΎ ΠΊ ΠΎΡΠΊΠ°Π·Ρ ΠΎΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΈΡΠΈΠΊΠΈ Π·Π°ΠΌΠΊΠ½ΡΡΠΎΡΡΠΈ ΠΈ ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ, ΠΎΡΠΊΡΡΠ»ΠΎ Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡ Π΄Π»Ρ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΈΡ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΎΠ± ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠ΅Π½Π½ΠΎΡΡΡΡ . Π‘ΡΠΎΠΈΡΠΈΠ·ΠΌ ΠΏΡΠΈΠ΄Π°Π» ΡΡΠΈΠΌ ΠΊΠΎΡΠΌΠΎΠΏΠΎΠ»ΠΈΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ Π½Π°ΡΡΡΠΎΠ΅Π½ΠΈΡΠΌ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΡΠΊΠΎΠ΅ ΠΈ ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ΅ Π²ΡΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π² ΠΏΡΠΎΠΈΠ·Π²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡΡ Π‘Π΅Π½Π΅ΠΊΠΈ, ΠΠΏΠΈΠΊΡΠ΅ΡΠ° ΠΈ ΠΠ°ΡΠΊΠ° ΠΠ²ΡΠ΅Π»ΠΈΡ. Π’Π΅ΡΠ΅Π½ΡΠΈΠΉ Π²ΡΡΠ°Π·ΠΈΠ» ΡΡΠΎ Π½Π°ΡΡΡΠΎΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π² ΡΠ²ΠΎΠΈΡ Π·Π½Π°ΠΌΠ΅Π½ΠΈΡΡΡ ΡΠ»ΠΎΠ²Π°Ρ : Β«Homo sum: humani nihil a me alienum putoΒ»[657]. ΠΠΎ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΡΠ²ΠΎ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠΌ ΠΏΡΠ΅ΠΏΠΎΠ΄Π°Π»ΠΎ Π»ΡΠ΄ΡΠΌ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎ ΠΠΎΠ³Π΅ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΡΡΠ΅, ΠΎΠ± ΠΈΡΠΊΡΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΠΈ Π₯ΡΠΈΡΡΠ°, Π²ΡΠ΅ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΌ Π±ΡΠ°ΡΡΡΠ²Π΅ Π²Π΅ΡΡΡΡΠΈΡ , ΠΎ Π΄ΠΎΠ»Π³Π΅ ΠΌΠΈΠ»ΠΎΡΠ΅ΡΠ΄ΠΈΡ ΠΏΠΎ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌ Π»ΡΠ΄ΡΠΌ, ΡΠΎΡΠ²ΠΎΡΠ΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΏΠΎ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·Ρ ΠΠΎΠ³Π°. ΠΠ΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ, ΡΡΠ΅Π΄ΠΈ ΠΌΠΎΠ½Π°ΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Π΄Π²ΠΈΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠ΅ Π½Π°ΡΠ°Π»ΠΎ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ ΡΠΆΠ΅ Π² III Π²Π΅ΠΊΠ΅, Π±ΡΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ ΡΠ°Π²Π½ΠΎΠ΄ΡΡΠ½ΠΎΠ΅ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊ Π³ΠΎΡΡΠ΄Π°ΡΡΡΠ²Ρ ΠΈ Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΡΠ΅ΠΌΡΠ΅, ΠΎΠ½ΠΎ ΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ ΠΏΠΎΠ»Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΡ ΠΎΠ΄Π° ΠΎΡ ΠΌΠΈΡΠ°, Π° Π½Π΅ Π΅Π³ΠΎ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈ ΠΏΡΠ΅ΠΎΠ±ΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ. Π ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠ΅ ΠΌΠ½ΠΎΠΆΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΡΠ½Π΅ΡΠ³ΠΈΡΠ½ΡΡ ΡΠ½ΡΡΠ·ΠΈΠ°ΡΡΠΎΠ² ΠΏΠΎΠΊΠΈΠ½ΡΠ»ΠΈ Π³ΠΎΡΠΎΠ΄ ΠΈ ΠΎΡΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π² ΠΏΡΡΡΡΠ½Ρ, ΡΠΈΠΌΡΠΊΠΎΠ΅ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΠΎΡΡΠ°Π»ΠΎΡΡ Π·Π°Π³Π½ΠΈΠ²Π°ΡΡ ΠΈ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ΄ΠΈΡΡ Π² ΡΠΏΠ°Π΄ΠΎΠΊ. ΠΠΎΠ½Π°ΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΠΆΠ΅ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌ ΡΠ΅Π΄ΠΈΠ½Π΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠΎΡ ΡΠ°Π½ΡΠ»ΠΎ ΠΈ Π²ΠΎΡΠΏΠΈΡΡΠ²Π°Π»ΠΎ Π³Π΅ΡΠΎΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ΅ ΡΠ°ΠΌΠΎΠΎΡΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈ ΠΏΠΎΡΠ²ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΠΎΠ³Ρ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ ΠΏΠ°Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Π ΠΈΠΌΡΠΊΠΎΠΉ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΠΈ ΡΡΠ³ΡΠ°Π»ΠΈ Π²Π°ΠΆΠ½ΡΡ ΡΠΎΠ»Ρ Π² ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ Π²Π°ΡΠ²Π°ΡΠΎΠ²βΠ·Π°Π²ΠΎΠ΅Π²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΠΈ Π·Π°Π»ΠΎΠΆΠΈΠ»ΠΈ ΡΡΠ½Π΄Π°ΠΌΠ΅Π½Ρ Π΄Π»Ρ ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π½ΠΈΡ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΠΈ Π»ΡΡΡΠ΅ΠΉ ΡΠΈΠ²ΠΈΠ»ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΈ. Π£ΠΏΠ°Π΄ΠΎΠΊ ΠΈ ΠΊΡΠ°Ρ Π ΠΈΠΌΡΠΊΠΎΠΉ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ Π½Π΅ΠΈΠ·Π±Π΅ΠΆΠ½Ρ. Π₯ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΡΠ²ΠΎ ΠΏΡΠΎΠ΄Π»ΠΈΠ»ΠΎ Π΅ΠΉ ΠΆΠΈΠ·Π½Ρ Π½Π° ΠΠΎΡΡΠΎΠΊΠ΅ ΠΈ ΠΎΡΠ»Π°Π±ΠΈΠ»ΠΎ ΠΊΠ°ΡΠ°ΡΡΡΠΎΡΠΈΡΠ½ΠΎΡΡΡ Π΅Π΅ ΠΏΠ°Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Π½Π° ΠΠ°ΠΏΠ°Π΄Π΅, ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠΈΠ² Π²Π°ΡΠ²Π°ΡΠΎΠ²βΠ·Π°Π²ΠΎΠ΅Π²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΠΈ ΡΠ΄Π΅Π»Π°Π² ΠΈΡ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ Π³ΡΠΌΠ°Π½Π½ΡΠΌΠΈ[658]. Π‘Π²ΡΡΠΎΠΉ ΠΠ²Π³ΡΡΡΠΈΠ½ ΡΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅Ρ Π½Π° ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΉ ΡΠ°ΠΊΡ: Π² ΠΌΠΎΠΌΠ΅Π½Ρ ΡΠΆΠ°ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ°Π·Π³ΡΠ°Π±Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π ΠΈΠΌΠ° Π³ΠΎΡΠ°ΠΌΠΈ Β«ΡΠ΅ΡΠΊΠ²ΠΈ Π°ΠΏΠΎΡΡΠΎΠ»ΠΎΠ² ΠΈ ΠΊΡΠΈΠΏΡΡ ΠΌΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΊΠΎΠ² Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠ²ΡΡΠΈΠ»ΠΈΡΠ°ΠΌΠΈ Π΄Π»Ρ Π²ΡΠ΅Ρ , ΠΊΡΠΎ Π±Π΅ΠΆΠ°Π» ΡΡΠ΄Π°, Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ ΠΈ ΡΠ·ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠΎΠ²Β», ΠΎΠ½ΠΈ Β«ΡΠΏΠ°ΡΠ»ΠΈ ΠΆΠΈΠ·Π½Ρ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΠΌ Π»ΡΠ΄ΡΠΌ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΎΠ±Π²ΠΈΠ½ΡΠ»ΠΈ Π₯ΡΠΈΡΡΠ° Π² ΠΏΠΎΡΡΠΈΠ³ΡΠ΅ΠΌ ΠΈΡ Π³ΠΎΡΠΎΠ΄ Π·Π»Π΅Β»[659].
Β§97. Π¦Π΅ΡΠΊΠΎΠ²Ρ ΠΈ ΡΠ°Π±ΠΎΠ²Π»Π°Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅
Π‘ΠΌ. Π»ΠΈΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΡΡ Π² Ρ. I, Β§48, ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎ Wallon, Histoire de l'esclavage (Paris, new ed. 1879, 3 vols.). Π‘ΠΌ. ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ V. Lechler: Sklaverei und Christenthum. Leipzig 1877,1878; Theod. Zahn: Sklaverei und Christenthum in der alten Welt. Heidelberg 1879. Overbeck: Verh. d. alten Kirche zur Sclaverei im rΓΆm. Reiche. 1875.
Π£ ΡΠ·ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠΎΠ² Π½Π΅ Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΎΠ±ΡΠΈΡ ΠΈ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΏΡΠ°Π²Π°Ρ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°. ΠΡΠ΅Π²Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠΏΡΠ±Π»ΠΈΠΊΠΈ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ»ΠΈ ΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ Π²Π»Π°ΡΡΡ ΠΌΠ΅Π½ΡΡΠΈΠ½ΡΡΠ²Π° Π½Π°Π΄ ΡΠ³Π½Π΅ΡΠ΅Π½Π½ΡΠΌ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ½ΡΡΠ²ΠΎΠΌ. ΠΡΠ΅ΠΊΠΈ ΠΈ ΡΠΈΠΌΠ»ΡΠ½Π΅ ΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΈ Π»ΡΠ΄ΡΠΌΠΈ Π² ΠΏΠΎΠ»Π½ΠΎΠΌ ΡΠΌΡΡΠ»Π΅ ΡΠ»ΠΎΠ²Π° ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ²ΠΎΠ±ΠΎΠ΄Π½ΡΡ , ΡΠΎ Π΅ΡΡΡ ΡΠ²ΠΎΠ±ΠΎΠ΄Π½ΠΎΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½Π½ΡΡ , Π±ΠΎΠ³Π°ΡΡΡ ΠΈ Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΡΡ Π³ΡΠ°ΠΆΠ΄Π°Π½, ΠΎΡΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Ρ Π² ΡΡΠΎΠΌ ΠΏΡΠ°Π²Π΅ ΡΡΠΆΠ΅ΡΡΡΠ°Π½ΡΠ°ΠΌ, ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΠΌ, Π½ΠΈΡΠΈΠΌ ΠΈ ΡΠ°Π±Π°ΠΌ. ΠΠ½ΠΈ ΠΏΡΠ΅ΡΠ΅Π½Π΄ΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ Π½Π° Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠ΅ ΠΏΡΠ°Π²ΠΎ Π²ΠΎΠ΅Π²Π°ΡΡ ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΠΈ ΠΎΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌΠΈ Π½Π°ΡΠΎΠ΄Π°ΠΌΠΈ Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΠΎ ΠΎΡ ΡΠ°ΡΡ, ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΈΠ½ΠΈΡΡ ΠΈΡ ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌΡ ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ. ΠΠ°ΠΆΠ΅ Π΄Π»Ρ Π¦ΠΈΡΠ΅ΡΠΎΠ½Π° ΡΡΠΆΠ΅ΡΡΡΠ°Π½Π΅Ρ ΠΈ Π²ΡΠ°Π³ β ΡΠΈΠ½ΠΎΠ½ΠΈΠΌΡ. ΠΠ°ΡΠ²Π°ΡΠΎΠ² ΡΡΡΡΡΠ°ΠΌΠΈ Π·Π°Ρ Π²Π°ΡΡΠ²Π°Π»ΠΈ Π² ΠΏΠ»Π΅Π½ Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π²ΠΎΠΉΠ½ (ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π² ΠΡΠ΄Π΅ΠΉΡΠΊΠΎΠΉ Π²ΠΎΠΉΠ½Π΅ Π±ΡΠ»ΠΎ Π·Π°Ρ Π²Π°ΡΠ΅Π½ΠΎ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ 100.000 ΠΏΠ»Π΅Π½Π½ΡΡ ) ΠΈ ΠΏΡΠΎΠ΄Π°Π²Π°Π»ΠΈ ΠΏΠΎ ΡΠ΅Π½Π΅ Π»ΠΎΡΠ°Π΄Π΅ΠΉ. ΠΡΠΎΠΌΠ΅ ΡΠΎΠ³ΠΎ, Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½Π°Ρ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠΎΡΠ³ΠΎΠ²Π»Ρ Π²Π΅Π»Π°ΡΡ Π² ΡΠ°ΠΉΠΎΠ½Π΅ ΠΠΎΠ½ΡΠ° ΠΠ²ΠΊΡΠΈΠ½ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ (Π§Π΅ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠΎΡΡ), Π² Π²ΠΎΡΡΠΎΡΠ½ΡΡ ΠΏΡΠΎΠ²ΠΈΠ½ΡΠΈΡΡ , Π½Π° Π°ΡΡΠΈΠΊΠ°Π½ΡΠΊΠΎΠΌ ΠΏΠΎΠ±Π΅ΡΠ΅ΠΆΡΠ΅ ΠΈ Π² ΠΡΠΈΡΠ°Π½ΠΈΠΈ. ΠΠΎΠ»ΡΡΠ°Ρ ΡΠ°ΡΡΡ Π½Π°ΡΠ΅Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π ΠΈΠΌΡΠΊΠΎΠΉ ΠΈΠΌΠΏΠ΅ΡΠΈΠΈ ΠΏΡΠΎΠ·ΡΠ±Π°Π»Π° Π² Π±Π΅Π·Π½Π°Π΄Π΅ΠΆΠ½ΠΎΠΌ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠ°Π±ΠΎΠ², ΠΈΡ ΠΆΠΈΠ·Π½Ρ Π±ΡΠ»Π° Π½Π΅ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΠΌ Π»ΡΡΡΠ΅ ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΡΡ . ΠΠ»ΠΎ ΡΠ°Π±ΠΎΠ²Π»Π°Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½Π°ΡΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅ΡΠ΅Π½ΠΎ Ρ ΡΠ°ΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΠΆΠΈΠ·Π½ΡΡ ΡΠ·ΡΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠΈΡΠ° Π² ΡΠ΅Π»ΠΎΠΌ, ΠΊ Π½Π΅ΠΌΡ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π½Π°ΡΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ΅ΡΠΏΠΈΠΌΠΎ, Π° Π²Π΅Π»ΠΈΡΠ°ΠΉΡΠΈΠ΅ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΡ, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ ΠΡΠΈΡΡΠΎΡΠ΅Π»Ρ, ΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΈ Π΅Π³ΠΎ Π½Π°ΡΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΈ Π½Π΅ΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΡΠΌ, ΡΡΠΎ Π΅Π³ΠΎ ΡΠΏΡΠ°Π·Π΄Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΎΡΡ Π΄Π°ΠΆΠ΅ Π΅ΡΠ»ΠΈ ΠΈ ΠΆΠ΅Π»Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΌ, ΡΠΎ ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ΅Π½Π½ΠΎ Π½Π΅Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΡΠΌ.