Π ΠΈΠ½ΠΎΡΡΡΠ°Π½Π½ΠΎΠΉ Π»ΠΈΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΡΠ΅ ΡΡΠ° ΡΠΎΡΠΌΠ° ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠΉ ΠΏΠ°ΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΠΎΠ±ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ°Π΅ΡΡΡ ΠΊΠ°ΠΊ Β«Π°ΡΠ°Π·ΠΈΡ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡΒ», Β«Π²ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½Π½Π°Ρ Π°ΡΠ°Π·ΠΈΡΒ», Β«ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠΈΡΡΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½Π°Ρ Π·Π°Π΄Π΅ΡΠΆΠΊΠ° ΡΠ΅ΡΠΈΒ». Π ΠΎΡΠ΅ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Π»ΠΎΠ³ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ Π»ΠΈΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΡΠ΅ Π°Π»Π°Π»ΠΈΡ ΠΏΠΎΠΏΠ°Π΄Π°Π΅Ρ ΠΈ ΠΏΠΎΠ΄ ΡΠ΅ΡΠΌΠΈΠ½ Β«ΠΎΠ±ΡΠ΅Π΅ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠΈΒ», Π½ΠΎ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄Π½ΠΈΠΉ Π·Π½Π°ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΡΠΈΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ½ΡΡΠΈΡ Β«Π°Π»Π°Π»ΠΈΡΒ», ΡΠ°ΠΊ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΎΡ Π²Π°ΡΡΠ²Π°Π΅Ρ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΈΡΠ½ΡΠ΅ ΡΡΠΆΠ΅Π»ΡΠ΅ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠΈ, Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ°ΡΡΠΈΠ΅ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ ΠΊΠ°ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ ΠΈΠ½ΡΡ Π½ΠΎΠ·ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ Π³ΡΡΠΏΠΏ. ΠΡΡΠ³ΠΈΠΌΠΈ ΡΠ»ΠΎΠ²Π°ΠΌΠΈ, Β«ΠΎΠ±ΡΠ΅Π΅ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠΈΒ» ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠ΅ΡΠΌΠΈΠ½ Π½Π΅ ΠΎΡΡΠ°ΠΆΠ°Π΅Ρ ΠΊΠ»ΠΈΠ½ΠΈΠΊΠΎ-ΡΡΠΈΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΠΊΠ°ΡΡΠΈΠ½Ρ ΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠ»ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ, Π² ΡΠΎΠΌ ΡΠΈΡΠ»Π΅ Π°Π»Π°Π»ΠΈΠΈ, ΠΈ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΏΡΠΈ Π°Π»Π°Π»ΠΈΠΈ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Ρ ΡΠ΅Π»ΡΡ ΠΊΠΎΠ½ΡΡΠ°ΡΠ°ΡΠΈΠΈ ΡΠ°ΠΊΡΠ° Π½Π΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ Ρ Π½ΠΈΡ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΎΠ²Π»Π°Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Π²ΡΠ΅ΠΌΠΈ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΡΠΌΠΈ ΡΡΠ΅Π΄ΡΡΠ²Π°ΠΌΠΈ ΡΠ·ΡΠΊΠ° (ΡΠΎΠ½Π΅ΡΠΈΠΊΠΎΠΉ, Π»Π΅ΠΊΡΠΈΠΊΠΎΠΉ, Π³ΡΠ°ΠΌΠΌΠ°ΡΠΈΠΊΠΎΠΉ), ΡΡΠΎ ΠΈΠΌΠ΅Π΅Ρ ΡΡΠ³ΡΠ±ΠΎ ΠΏΠ΅Π΄Π°Π³ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΉ ΡΠΌΡΡΠ» Π΄Π»Ρ ΠΏΡΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Ρ ΡΡΠΈΠΌΠΈ Π΄Π΅ΡΡΠΌΠΈ ΡΡΠΎΠ½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΊΠΎΡΡΠ΅ΠΊΡΠΈΠΎΠ½Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ.
ΠΠ·Π³Π»ΡΠ΄Ρ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΠΊΠΎΠ½ΡΠ° XIX β Π½Π°ΡΠ°Π»Π° Π₯Π₯ Π². Π½Π° ΠΏΠΎΠ·Π½Π°Π²Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΡ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ΠΌ ΡΠ΅ΡΠΈ
ΠΠ΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΎΡΡΡΠ°Π²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π² ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠΈ Π²ΡΡΡΠΈΡ ΡΠΎΡΠΌ ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ Ρ ΡΡΠΆΠ΅Π»ΠΎΠΉ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΈΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠΉ ΠΏΠ°ΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠ΅ΠΉ, Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ°ΡΡΠ΅ΠΉ Π½Π° ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π΅, ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ΅Ρ ΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΈΠ· Π½Π°ΠΈΠ±ΠΎΠ»Π΅Π΅ Π²Π°ΠΆΠ½ΡΡ , Π½ΠΎ ΠΌΠ°Π»ΠΎΡΠ°Π·ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ°Π½Π½ΡΡ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌ Π»ΠΎΠ³ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΈ ΠΈ ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ. ΠΠ΅ ΡΠ»ΡΡΠ°ΠΉΠ½ΠΎ ΠΏΠΎΡΡΠΎΠΌΡ Π² ΠΎΡΠ΅ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΠΈ Π·Π°ΡΡΠ±Π΅ΠΆΠ½ΠΎΠΉ Π»ΠΈΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΡΠ΅ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡ ΠΎ ΡΠΎΡΡΠΎΡΠ½ΠΈΠΈ Π²ΡΡΡΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΉ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ Ρ Π°Π»Π°Π»ΠΈΠ΅ΠΉ Π²ΡΠ·ΡΠ²Π°Π΅Ρ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΎΠ»ΠΊΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΉ ΠΈ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ². ΠΡΡΡΠΎΡΠ° Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΠ° ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π° Ρ ΡΠ΅ΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΡΠ΅ΡΠ΅ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ ΡΡΠΎΠΉ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠΈ, ΡΠ°ΠΊ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΈΠ½Π°ΡΠ΅ Π½Π°ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½Π½ΡΠ΅ Π½Π° ΡΠ°Π·ΡΠ°Π±ΠΎΡΠΊΡ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΡ Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ, ΠΎΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ Ρ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ½ΡΡ , ΡΠ°ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ²ΠΎΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ½ΡΡ , ΡΠ΅ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠ·ΠΈΡΠΈΠΉ.
Π ΠΊΠΎΠ½ΡΠ΅ ΠΏΡΠΎΡΠ»ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈ Π½Π°ΡΠ°Π»Π΅ ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ΅Π³ΠΎ Π²Π΅ΠΊΠ° Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΡ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π΄Π΅ΡΡΠΊΠΎΠΉ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅Π½ΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ°ΡΡΠΌΠ°ΡΡΠΈΠ²Π°Π»ΠΈΡΡ Π² ΠΊΠΎΠ½ΡΠ΅ΠΊΡΡΠ΅ ΠΈ ΠΏΠΎ Π°Π½Π°Π»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ Ρ Π°Π½Π°Π»ΠΈΠ·ΠΎΠΌ ΠΏΠ°ΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ Ρ Π²Π·ΡΠΎΡΠ»ΡΡ Π±ΠΎΠ»ΡΠ½ΡΡ Ρ Π°ΡΠ°Π·ΠΈΠ΅ΠΉ (Π. ΠΡΡΡΠΌΠ°ΡΠ»Ρ, 1879; A. Pick, 1913, 1931; P. Marie, 1906; F. Lotmar, 1919; K. Goldstein, 1927, 1960; H. Head, 1963; ΠΈ Π΄Ρ.). ΠΡΠΈΠΌ Π°Π²ΡΠΎΡΠ°ΠΌ Π² Π°Π½Π°Π»ΠΈΠ·Π΅ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΏΡΠΈ Π°ΡΠ°Π·ΠΈΠΈ ΠΈ Π°Π»Π°Π»ΠΈΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠ²ΠΎΠΉΡΡΠ²Π΅Π½Π½Ρ ΡΠ΅ Π΄ΠΎΡΡΠΎΠΈΠ½ΡΡΠ²Π° ΠΈ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΊΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΡΡΡΠΈ ΠΈΡ ΡΠ΅ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ Π²ΠΎΠ·Π·ΡΠ΅Π½ΠΈΡΠΌ Π½Π° ΠΏΠ°ΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ Π²ΡΡΡΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΉ.
Π’Π°ΠΊ, ΠΈΡΡ ΠΎΠ΄Ρ ΠΈΠ· ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΠ΅ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠΉ, ΡΡΠΎ ΠΌΠΎΠ·Π³ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ°Π΅Ρ ΠΊΠ°ΠΊ Π΅Π΄ΠΈΠ½ΠΎΠ΅ Π½Π΅Π΄ΠΈΡΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΠΎΠ΅ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ΅, Π. ΠΡΡΡΠΌΠ°ΡΠ»Ρ ΠΈ Π. ΠΠ°ΡΠΈ ΠΏΡΠΈΡΠΎΠ΄Ρ ΡΠ΅ΡΠ΅ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ Ρ Π²Π·ΡΠΎΡΠ»ΡΡ ΠΈ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ ΠΎΠ±ΡΡΡΠ½ΡΠ»ΠΈ Π»ΠΈΠ±ΠΎ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²ΠΎΠΌ ΡΠ°ΡΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π²Π½ΠΈΠΌΠ°Π½ΠΈΡ, ΠΈΠ΄ΡΡΠΈΠΌ ΠΎΡ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΌΠΎΠ·Π³ΠΎΠ²ΡΡ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΠΉ, Π»ΠΈΠ±ΠΎ ΠΈΡ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΊΡΠ½ΠΎΡΡΡΡ.
Π. ΠΡΡΡΠΌΠ°ΡΠ»Ρ, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, ΡΡΠΈΡΠ°Π», ΡΡΠΎ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½ΠΎΠΉ ΡΠ΅ΡΠ΅ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Ρ ΠΏΠ»ΠΎΡ ΠΎ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡΠΈΡ Π²Π·ΡΠΎΡΠ»ΡΡ ΠΈ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Β«ΡΠ°ΡΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π²Π½ΠΈΠΌΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ ΠΌΡΡΠ»ΡΠΌΠΈ, ΡΠΈΠ½ΡΠ°ΠΊΡΠΈΡΠΎΠΌ ΠΈ ΡΠ»ΠΎΠ²Π°ΠΌΠΈΒ» (1879).
Π‘ΡΠ΅Π΄ΠΈ ΠΎΡΠ΅ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΠΏΠΎΠ΄ΠΎΠ±Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠ·ΠΈΡΠΈΡ Π² ΡΠ΅Π»ΠΎΠΌ ΡΠ°Π·Π΄Π΅Π»ΡΠ» ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΠ½ΡΠΉ ΡΡΡΡΠΊΠΈΠΉ Π²ΡΠ°Ρ-ΠΎΡΠΎΡΠΈΠ½ΠΎΠ»Π°ΡΠΈΠ½Π³ΠΎΠ»ΠΎΠ³ Π. Π. ΠΠΎΠ³Π΄Π°Π½ΠΎΠ²-ΠΠ΅ΡΠ΅Π·ΠΎΠ²ΡΠΊΠΈΠΉ (1909), ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½ΠΎ ΠΎΠΏΠΈΡΠ°Π²ΡΠΈΠΉ ΠΊΠ»ΠΈΠ½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΠΊΠ°ΡΡΠΈΠ½Ρ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠΉ ΠΈ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Π½Π΅Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡΠΈΡ ΠΈ ΠΏΠ»ΠΎΡ ΠΎ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡΠΈΡ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ.
Π‘ΠΎΠ³Π»Π°ΡΠ°ΡΡΡ Ρ ΡΠΎΡΠΊΠΎΠΉ Π·ΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π. ΠΠ°ΡΠΈ (P. Marie, 1906) Π½Π° ΡΠΎ, ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΈ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΡΡ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π°Ρ ΡΠ΅Π½ΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ Π²Π΅Π΄ΡΡΠ΅ΠΉ Π²ΡΠ΅Π³Π΄Π° ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠ°Ρ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½Π°Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΊΡΠ½ΠΎΡΡΡ, Π. Π. ΠΠΎΠ³Π΄Π°Π½ΠΎΠ²-ΠΠ΅ΡΠ΅Π·ΠΎΠ²ΡΠΊΠΈΠΉ ΡΠ°ΠΊ ΡΠΎΡΠΌΡΠ»ΠΈΡΡΠ΅Ρ ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΠΈΠ· ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΠΉ ΡΠ²ΠΎΠ΅Π³ΠΎ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ: Β«ΠΠΎΠ»ΡΡΠ°Π΅ΡΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΎΠ΅ Π²ΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠ»Π΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΡΠΎ Π΄Π΅ΡΠΈ ΡΡΠΈ, Π²ΠΎ-ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΡ , ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΡ Π² ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΌ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ Π·Π½Π°ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ Π½ΠΈΠΆΠ΅ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠΎ ΠΊΠ°ΠΆΠ΅ΡΡΡ Π½Π° ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠΉ Π²Π·Π³Π»ΡΠ΄, Π° Π²ΠΎ-Π²ΡΠΎΡΡΡ , ΡΡΠΎ ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΠ½ΠΈΠΆΠ΅Π½Π½ΠΎΠ΅ ΡΠΌΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠ΅ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ Π½Π΅ Π΅ΡΡΡ ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠ΅ ΠΏΠ»ΠΎΡ ΠΎΠΉ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈΠ»ΠΈ Π΅Π΅ ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΡ, Π° ΡΡΠΎΠΈΡ Π½Π° ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΎΠΌ, Π³Π»Π°Π²Π΅Π½ΡΡΠ²ΡΡΡΠ΅ΠΌ ΠΏΠ»Π°Π½Π΅Β» (1909). Π§ΡΠΎ ΠΊΠ°ΡΠ°Π΅ΡΡΡ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΠ° ΠΎ Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡΡ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ, ΡΠΎ Π·Π΄Π΅ΡΡ Π°Π²ΡΠΎΡ ΠΏΡΠΈΠ΄Π°Π΅Ρ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΎΠ΅ Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΎΠΉ Β«ΠΈΡΠΊΠ»ΡΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΠΎΠ»ΠΈΒ», ΠΊΠ°ΠΊΡΡ ΠΈΠ³ΡΠ°Π΅Ρ Β«ΡΠ΅Π½ΡΡ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»ΠΈΠ³Π΅Π½ΡΠΈΠΈΒ» Π² ΠΊΠ°ΡΡΠΈΠ½Π΅ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ Π΄Π΅ΡΡΠΊΠΎΠΉ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠΉ ΠΏΠ°ΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈ.
ΠΠΌΠ΅ΡΡΠ΅ Ρ ΡΠ΅ΠΌ Π. Π. ΠΠΎΠ³Π΄Π°Π½ΠΎΠ²-ΠΠ΅ΡΠ΅Π·ΠΎΠ²ΡΠΊΠΈΠΉ ΠΎΡΠΌΠ΅ΡΠ°Π΅Ρ, ΡΡΠΎ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π° ΡΠ΅ΡΠΈ Ρ ΡΡΠΈΡ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Ρ Ρ Β«ΡΡΠ²ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠΌΠΈΒ» ΠΈ Β«Π΄Π²ΠΈΠ³Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΌΠΈΒ» Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΠΌΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΎΠ½ Π±Π΅ΡΠ΅Ρ Π·Π° ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Ρ Π²ΡΠ΄Π΅Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ½ΡΡ ΡΠΎΡΠΌ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ ΡΠ΅ΡΠΈ, ΠΏΠΎ ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΉ ΡΠΈΠΌΠΏΡΠΎΠΌΠ°ΡΠΈΠΊΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ±Π»ΠΈΠ·ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΡΠΎΠ²ΠΏΠ°Π΄Π°ΡΡΠΈΡ Ρ ΡΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΠΊΠ»ΠΈΠ½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΊΠ»Π°ΡΡΠΈΡΠΈΠΊΠ°ΡΠΈΠ΅ΠΉ Π°Π»Π°Π»ΠΈΠΉ.
ΠΠ΄Π΅ΡΡ Π²Π°ΠΆΠ½ΠΎ Π²ΡΠ΄Π΅Π»ΠΈΡΡ ΡΠΊΠ°Π·Π°Π½ΠΈΠ΅ Π°Π²ΡΠΎΡΠ° ΠΈ Π½Π° ΡΠΎ, ΡΡΠΎ, Π½Π΅ΡΠΌΠΎΡΡΡ Π½Π° ΠΎΠ±ΡΠ΅Π΅ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ Π²Π½ΠΈΠΌΠ°Π½ΠΈΡ ΠΈ ΠΏΠ°ΠΌΡΡΠΈ, Β«ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½Π°Ρ ΠΏΠ°ΠΌΡΡΡ, ΡΠΎ Π·ΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ, ΡΠΎ ΡΠ»ΡΡ ΠΎΠ²Π°Ρ ΠΈΠ»ΠΈ Π΄Π²ΠΈΠ³Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ, Π±ΡΠ²Π°Π΅Ρ Ρ Π½ΠΈΡ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠ° Π½Π΅ΠΎΠ΄ΠΈΠ½Π°ΠΊΠΎΠ²ΠΎ β ΠΎΠ΄Π½Π° Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅, Π΄ΡΡΠ³Π°Ρ ΠΌΠ΅Π½ΡΡΠ΅Β». Π’Π°ΠΊ ΠΆΠ΅ Π½Π΅ΠΎΠ΄ΠΈΠ½Π°ΠΊΠΎΠ²ΠΎ (Π² Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΠΎΡΡΠΈ ΠΎΡ Π²ΡΠ΄Π΅Π»Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΊΠ»ΠΈΠ½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΠΎΡΠΌ) ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΡ ΠΏΠΎΠ½ΠΈΠΌΠ°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠΈ, ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈ Β«ΠΏΠΎΠ½ΡΡΠΈΡΒ».
ΠΠ»Ρ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΠΏΠΎΠ·Π΄Π½Π΅Π³ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ, ΡΠ°ΠΊ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΈΠ½Π°ΡΠ΅ ΡΡΠΎΡΡΠΈΡ Π½Π° ΡΠ΅ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠ·ΠΈΡΠΈΡΡ Β«Π³Π΅ΡΡΠ°Π»ΡΡΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈΒ» (A. Pick, 1913, 1931; F. Lotmar, 1919; K. Goldstein, 1927, 1960; H. Head, 1963; ΠΈ Π΄Ρ.) ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠ΅Π½ ΡΠ΅Π»ΠΎΡΡΠ½ΡΠΉ ΠΏΠΎΠ΄Ρ ΠΎΠ΄ Π² ΠΎΠ±ΡΡΡΠ½Π΅Π½ΠΈΠΈ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ Π²ΡΡΡΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΉ. ΠΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ, Π²Π΅Π΄ΡΡΠΈΠ΅ ΠΊ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΡΠΌ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π°ΠΌ Ρ Π²Π·ΡΠΎΡΠ»ΡΡ ΠΈ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ, Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅Ρ ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΡ , ΠΏΠΎ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ Π°Π²ΡΠΎΡΠΎΠ², Π²ΡΠ·ΡΠ²Π°ΡΡ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π²Π½ΡΡΡΠ΅Π½Π½Π΅ΠΉ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ Π°Π±ΡΡΡΠ°ΠΊΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ, ΠΏΠΎΠ½ΠΈΠΌΠ°Π΅ΠΌΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΠΌΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅Π»ΠΎΡΡΠ½ΠΎΠΉ Β«Π°Π±ΡΡΡΠ°ΠΊΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΊΠΈΒ».
Π. ΠΠΎΠ»ΡΠ΄ΡΡΠ΅ΠΉΠ½ (K. Goldstein, 1927), Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, ΠΏΡΠΎΠ²ΠΎΠ΄Ρ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½ΡΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΉ Π°Π½Π°Π»ΠΈΠ· Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈ Π°ΡΠ°Π·ΠΈΠΈ, ΡΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π°Π΅Ρ, ΡΡΠΎ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²ΠΎ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈΠ»ΠΈ Β«ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΊΠΈΒ» ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠ΅ΠΌ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΠΎΠ±ΡΠ΅Π³ΠΎ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Β«ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΠΎΠΉ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΈ ΠΌΠΎΠ·Π³Π°Β» β Π΅Π³ΠΎ ΡΠ΅Π»ΠΎΡΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π° Π΄Π΅ΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ. ΠΠΎΡΡΠΎΠΌΡ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²ΠΎ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½Π½ΠΎ Π½Π΅ ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Ρ Π΄ΡΡΠ³ Ρ Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠΌ Π½Π΅ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π΄ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ. ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ Π² ΡΠ»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ½ΡΡ ΠΈΡΠΊΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡΡ (Π² ΡΠ°ΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ, Π·Π°ΠΌΠ΅Π½Π°Ρ ΠΎΠ΄Π½ΠΈΡ ΡΠ»ΠΎΠ² Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠΌΠΈ) ΡΡΠΈ Π΄Π²Π΅ Β«ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈΒ» (ΡΠ΅ΡΠ΅Π²Π°Ρ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½Π°Ρ) Π½Π΅ ΠΌΠΎΠ³ΡΡ Π½Π°ΡΡΡΠ°ΡΡΡΡ ΠΈΠ·ΠΎΠ»ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΠΎ Π΄ΡΡΠ³ ΠΎΡ Π΄ΡΡΠ³Π°. ΠΠ°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ·Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΡΠΎΠΏΡΠΎΠ²ΠΎΠΆΠ΄Π°Π΅ΡΡΡ ΠΈΠ·ΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΡΠΌΠΈ ΠΈ Π² Β«Π½Π΅ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠΉ ΡΡΠ΅ΡΠ΅Β», ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π² ΡΠ²ΠΎΡ ΠΎΡΠ΅ΡΠ΅Π΄Ρ Π²Π΅Π΄ΡΡ ΠΊ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½Π½ΡΠΌ Β«ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½ΡΠΌ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡΠΌΒ». ΠΡΠΈ Β«ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΎΠ½Π°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ, β ΠΎΡΠΌΠ΅ΡΠ°Π» Π. ΠΠΎΠ»ΡΠ΄ΡΡΠ΅ΠΉΠ½, β ΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π°ΠΌΠΈ ΡΠ΅Π»ΠΎΡΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ° Π²ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΠ²ΠΈΠ΅ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΊΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΡΠΈΠ³ΡΡΠ½ΠΎ-ΡΠΎΠ½ΠΎΠ²ΡΡ ΡΡΡΡΠΊΡΡΡΒ».
ΠΡΠΈΠ΄Π΅ΡΠΆΠΈΠ²Π°ΡΡΡ Π² ΡΠ΅Π»ΠΎΠΌ ΡΠ΅ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠ·ΠΈΡΠΈΠΉ Β«Π³Π΅ΡΡΠ°Π»ΡΡΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈΒ», Π. ΠΠΈΠΊ (A. Pik, 1931) ΠΈ Π€. ΠΠΎΡΠΌΠ°Ρ (F. Lotmar, 1919) Π² Π°Π½Π°Π»ΠΈΠ·Π΅ ΡΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ°Π»ΠΈ ΠΎΡΠΎΠ±ΠΎΠ΅ Π²Π½ΠΈΠΌΠ°Π½ΠΈΠ΅ Π½Π° ΠΏΡΠΎΠΌΠ΅ΠΆΡΡΠΎΡΠ½ΡΠ΅ Π²Π½ΡΡΡΠ΅Π½Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΎΡΠΌΡ ΠΏΠΎΠΈΡΠΊΠ° Π½ΡΠΆΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ»ΠΎΠ²Π°, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅, ΠΊΠ°ΠΊ, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, Β«ΠΏΡΠΎΠΌΠ΅ΠΆΡΡΠΎΡΠ½ΡΠ΅ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΆΠΈΠ²Π°Π½ΠΈΡΒ» Ρ Π€. ΠΠΎΡΠΌΠ°ΡΠ° (F. Lotmar, S. 218), ΠΌΠΎΠ³ΡΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΠΊΠ°ΡΡ Π² ΡΠΈΡΡΠΎ ΡΠ»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ½ΠΎΠΌ ΠΈΠ»ΠΈ ΡΠΈΡΡΠΎ ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΌ ΠΏΠ»Π°Π½Π΅. ΠΡΠΈ ΡΡΠΎΠΌ, ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠΈΡΠ°Π΅Ρ Π. ΠΠΈΠΊ, ΠΌΡΡΠ»ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΡ, Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ°Ρ Π°ΡΡΠΎΡΠΈΠ°ΡΠΈΠ²Π½ΠΎ, Π·Π°Π΄Π΅ΡΠΆΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ ΠΈΠ·-Π·Π° ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΡ Π½ΡΠΆΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ»ΠΎΠ²Π°, ΠΏΡΠΈΠ²ΠΎΠ΄Ρ ΡΠ°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΠΊ ΠΈΡΠΊΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ Π²Π½Π΅ΡΠ½Π΅ΠΉ ΡΠ΅ΡΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠ°Ρ, Π² ΡΠ²ΠΎΡ ΠΎΡΠ΅ΡΠ΅Π΄Ρ, Π²Π»ΠΈΡΠ΅Ρ Π½Π° Π½Π΅ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΌΡΡΠ»Π΅ΠΉ.
Π’Π°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ, Π. ΠΠΈΠΊ ΠΈ Π€. ΠΠΎΡΠΌΠ°Ρ ΡΡΠΎΡΠ»ΠΈ Π½Π° ΡΠΎΡΠΊΠ΅ Π·ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΡΠΌΠΎΠΉ ΠΎΠ±ΡΡΠ»ΠΎΠ²Π»Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ² ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΡΠΌΠΈ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΡΠΌΠΈ. ΠΠ· ΠΎΡΠ΅ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ Π°Π½Π°Π»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ½ΡΡ ΠΏΠΎΠ·ΠΈΡΠΈΡ ΠΏΠΎ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΡ ΡΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΠ° ΠΏΡΠΈ Π°Π»Π°Π»ΠΈΠΈ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°Π» Π. Π―. Π’ΡΠΎΡΠΈΠ½ (1915), ΠΏΠΎ ΡΠ΅ΠΎΡΠ΅ΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ Π²ΠΎΠ·Π·ΡΠ΅Π½ΠΈΡΠΌ ΠΏΡΠΈΠΌΡΠΊΠ°Π²ΡΠΈΠΉ ΠΊ Β«Π°ΡΡΠΎΡΠΈΠ°ΡΠΈΠ²Π½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΠΈΒ» Π²ΡΠ½Π΄ΡΠΎΠ²ΡΠΊΠΎΠΉ ΡΠΊΠΎΠ»Ρ. Π ΡΠΎ ΠΆΠ΅ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ ΡΡΠ° ΡΠΎΡΠΊΠ° Π·ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½Π° Π½Π° ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠΈ ΠΎ Π½Π΅Π·Π°Π²ΠΈΡΠΈΠΌΠΎΡΡΠΈ ΡΡΠΈΡ Β«ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΠΉΒ» Π² Π½ΠΎΡΠΌΠ΅.
ΠΠΎ Π₯. Π₯ΡΠ΄Ρ (H. Head, 1963), ΡΠ°ΠΌΠ° ΠΏΠΎΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΊΠ° Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΠ° ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΠΊΠ°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²ΠΎ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΎΠ±ΡΡΠ»ΠΎΠ²Π»ΠΈΠ²Π°Π΅Ρ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²ΠΎ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ (ΠΈΠ»ΠΈ Π½Π°ΠΎΠ±ΠΎΡΠΎΡ), ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ Π½Π΅ΠΏΡΠ°Π²ΠΎΠΌΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΉ, ΠΏΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΡΠΎΡΠΌΡΠ»ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΠΌΡΡΠ»ΠΈ ΠΈ Π΅Π΅ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ³ΠΎ Π²ΡΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ Π΅ΡΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΠΈ ΡΠΎ ΠΆΠ΅ ΠΈΠ»ΠΈ Π΄Π²Π° Π°ΡΠΏΠ΅ΠΊΡΠ° ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈ ΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΆΠ΅. Π. Π. Π‘Π°ΠΏΠΈΡ ΡΠ»Π΅Π΄ΡΡΡΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄Π°Π΅Ρ ΡΠΎΡΠΊΡ Π·ΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π₯. Π₯ΡΠ΄Π° ΠΏΠΎ ΡΡΠΎΠΌΡ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡΡ: Β«ΠΡΠΈ ΠΏΠΎΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΠΈ Π½ΠΈΠ·ΡΠΈΡ ΠΎΡΠ΄Π΅Π»ΠΎΠ² Π½Π΅ΡΠ²Π½ΠΎΠΉ ΡΠΈΡΡΠ΅ΠΌΡ ΡΠ΅ΡΡ Π²ΡΡΡΡΠΏΠ°Π΅Ρ ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π΅ΡΡΠΎ ΠΈΠ·ΠΎΠ»ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΠΎΠ΅ ΠΎΡ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ, ΠΎΠ½Π° ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ Π±ΡΡΡ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠ΅Π½Π°, Π½Π΅ΡΠΌΠΎΡΡΡ Π½Π° ΡΠΎΡ ΡΠ°Π½Π½ΠΎΡΡΡ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ; Π½ΠΎ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΠΏΠΎΡΠ°ΠΆΠ΅Π½Π° ΠΊΠΎΡΠ° β Π° ΠΊΠΎΡΠ° ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ Π½ΠΎΡΠΈΡΠ΅Π»Π΅ΠΌ Π²ΡΡΡΠΈΡ ΡΠΎΡΠΌ ΠΈΠ½ΡΠ΅Π³ΡΠ°ΡΠΈΠΈ, β ΡΠΎΠ³Π΄Π° ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²ΠΎ ΠΈΠ΄Π΅Ρ ΡΠΆΠ΅ Π½Π΅ ΠΏΠΎ Π»ΠΈΠ½ΠΈΠΈ ΠΎΡΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΎΡ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ, Π° ΠΏΠΎ Π»ΠΈΠ½ΠΈΠΈ ΡΡΠ΅ΡΠΈ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΎΠΏΠ΅ΡΠΈΡΠΎΠ²Π°ΡΡ ΡΠΈΠΌΠ²ΠΎΠ»Π°ΠΌΠΈ, ΡΡΠΎ ΡΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΡΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΠΈ Π² ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π°Ρ Π²ΡΡΡΠ΅ΠΉ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈ Π² ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π΅ Π²ΡΡΡΠ΅ΠΉ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΡΠ΅ΡΠΈβ¦Β» (1934).
ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ, Π½Π΅ΡΠΌΠΎΡΡΡ Π½Π° ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΎΠ±Π½ΠΎΠ΅ ΠΎΠΏΠΈΡΠ°Π½ΠΈΠ΅ Π½Π°ΡΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈ ΡΠ΅ΡΠΈ ΠΈ ΠΈΡ Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠΉ, Π°Π²ΡΠΎΡΠ°ΠΌΠΈ ΡΠ°ΠΊΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ Π½Π΅ ΡΡΠ°Π²ΠΈΠ»Π°ΡΡ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΠ° ΠΈΠ·ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΡΡΡΡΠΊΡΡΡΠ½ΠΎ-ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π° Β«Π°Π±ΡΡΡΠ°ΠΊΡΠΈΠΈΒ», Β«ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΉ ΡΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΊΠΈΒ», Β«Π»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡΒ» Ρ Π»ΠΈΡ Ρ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ½ΡΠΌΠΈ ΡΠΎΡΠΌΠ°ΠΌΠΈ (ΡΠΈΠ½Π΄ΡΠΎΠΌΠ°ΠΌΠΈ) ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠΉ Π½Π΅Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ. ΠΡΠ° ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΠ° ΡΡΠ°Π²ΠΈΠ»Π°ΡΡ ΠΈΠΌΠΈ, ΠΏΠΎ Π²ΡΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ Π. Π . ΠΡΡΠΈΡ, Π»ΠΈΡΡ Π² ΠΏΠ»Π°Π½Π΅ Β«ΠΏΠΎΠΈΡΠΊΠΎΠ² ΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠΎΠ·Π³ΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠ±ΡΡΡΠ°ΡΠ°, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ ΠΌΠΎΠ³ Π±Ρ ΡΠ°ΡΡΠΌΠ°ΡΡΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π° ΠΎΡΠ²Π»Π΅ΡΠ΅Π½Π½ΡΡ ΠΏΠΎΠ½ΡΡΠΈΠΉ, ΡΡΠΈΡ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΡΡ Π·Π²Π΅Π½ΡΠ΅Π² ΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ Π°ΠΊΡΠ°Β» (1973).
ΠΡΠ΅ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ ΠΈΡΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΠΈ, ΡΡΠΎΡΠ²ΡΠΈΠ΅ Π½Π° Β«ΡΠ·ΠΊΠΎ ΡΠ΅ΡΠ»Π΅ΠΊΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΡ Β» ΠΏΠΎΠ·ΠΈΡΠΈΡΡ (ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²ΠΈΡΠ΅Π»ΠΈ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°ΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ ΠΎΡΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π»ΠΈΡΡ ΠΎΡ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΡ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ, Π·Π°ΠΌΠ΅Π½ΡΡ Π΅Π΅ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΠΎΠΉ Β«Π²ΡΡΠ°Π±ΠΎΡΠΊΠΈ ΡΡΠ»ΠΎΠ²Π½ΡΡ ΡΠ΅ΡΠ»Π΅ΠΊΡΠΎΠ²Β» (Π. Π . ΠΡΡΠΈΡ, 1973)) (Π‘. Π. ΠΠΎΠ±ΡΠΎΠ³Π°Π΅Π², 1922; Π. Π. ΠΠ²ΠΈΠ½Ρ, 1928; ΠΈ Π΄Ρ.), ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠ³ΠΎ-Π»ΠΈΠ±ΠΎ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠ³ΠΎ Π°Π½Π°Π»ΠΈΠ·Π° ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ ΠΌΡΡΠ»Π΅Π½ΠΈΡ Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ Ρ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΡΠΌΠΈ ΡΠ°ΡΡΡΡΠΎΠΉΡΡΠ²Π°ΠΌΠΈ Π½Π΅ ΠΏΡΠΈΠ²ΠΎΠ΄ΡΡ. ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ ΠΎΠ½ΠΈ, Π΄ΠΈΡΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΡΠΈΡΡΡ Π°Π½ΠΎΠΌΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉ ΠΏΠΎ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠ½ΡΠΌ Π²ΠΈΠ΄Π°ΠΌ ΡΠ΅ΡΠ΅Π²ΡΡ (ΠΏΡΠ΅ΠΈΠΌΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ Π·Π²ΡΠΊΠΎΠΏΡΠΎΠΈΠ·Π½ΠΎΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ ) Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΊΡΠΎΠ², ΡΡΠΈΡΡΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΈΡ Β«ΠΎΠ±ΡΡΡ ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΠΎΠ΄Π°ΡΠ΅Π½Π½ΠΎΡΡΡΒ» Π² ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΠΈΠΈ Ρ ΡΡΠΎΠ²Π½Π΅ΠΌ ΡΡΠΏΠ΅Π²Π°Π΅ΠΌΠΎΡΡΠΈ ΠΏΡΠΈ ΠΈΡ ΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ. ΠΡΠΈ ΡΡΠΎΠΌ ΠΊ ΠΎΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠΈ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π΄Π΅ΡΠΈ Ρ Β«Π»Π΅ΠΏΠ΅ΡΠ°Π½ΡΠ΅ΠΌΒ», ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Β«Π² ΠΏΡΠΈΡ ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΌ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ Π½Π΅ ΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ ΠΎΡΡΡΠ°Π»ΡΠΌΠΈΒ», Π² ΠΎΡΠ»ΠΈΡΠΈΠ΅ ΠΎΡ ΡΠ΅Ρ , ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Β«Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½Ρ Π±ΡΡΡ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΡ Π²ΠΎ Π²ΡΠΏΠΎΠΌΠΎΠ³Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠΊΠΎΠ»Ρ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ½Π°ΡΡ Π΄Π»Ρ ΡΠΌΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ ΠΎΡΡΡΠ°Π»ΡΡ Π΄Π΅ΡΠ΅ΠΉΒ» (Π. Π. ΠΠ²ΠΈΠ½Ρ, 1928).