Π§ΡΠΎΠ±Ρ ΠΏΠΎΠΌΠΎΡΡ ΠΎΠ΄Π°ΡΠ΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΈ ΡΡΡΠ΄ΠΎΠ»ΡΠ±ΠΈΠ²ΡΠΌ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠ°ΠΌ ΠΏΡΠ΅ΠΎΠ΄ΠΎΠ»Π΅ΡΡ ΡΡΡΠ΄Π½ΠΎΡΡΠΈ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΡΠΎ ΡΠΊΡΠΎΠΌΠ½ΡΠΌ ΡΠΎΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌ ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ, Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π±Π»Π°Π³ΠΎΡΠ²ΠΎΡΠΈΡΠ΅Π»ΠΈ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²ΡΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΈΠ»ΠΈ ΡΡΠ±ΡΠΈΠ΄ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΎΡΠΎΠ±ΡΠ΅ Π΄ΠΎΠΌΠ°, Π³Π΄Π΅ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ Π±Π΅ΡΠΏΠ»Π°ΡΠ½ΠΎ ΠΆΠΈΡΡ ΠΈ ΠΏΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ ΡΠ΅, ΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΡ ΡΠ΅Π³ΠΎΠ΄Π½Ρ Π½Π°Π·Π²Π°Π»ΠΈ Π±Ρ ΡΡΠΈΠΏΠ΅Π½Π΄ΠΈΠ°ΡΠ°ΠΌΠΈ. Π’Π°ΠΊ Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ°Π»ΠΈ ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅ΠΆΠΈ, ΠΈΠ· ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΡΠ°ΠΌΡΠΌΠΈ Π·Π½Π°ΠΌΠ΅Π½ΠΈΡΡΠΌΠΈ Π² ΠΠ°ΡΠΈΠΆΠ΅ (ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ Π‘ΠΎΡΠ±ΠΎΠ½Π½Ρ) Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅ΠΆ Π΄βΠΡΠΊΡΡ ΠΈ ΠΠ°Π²Π°ΡΡΡΠΊΠΈΠΉ ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅ΠΆ, ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΠ΅ Π² ΡΠ°ΠΌΠΎΠΌ Π½Π°ΡΠ°Π»Π΅ XIV Π²Π΅ΠΊΠ°. Π§Π°ΡΡΠΎ Π² ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅ΠΆ ΡΠΎΠ±ΠΈΡΠ°Π»ΠΈΡΡ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΡ ΡΠΎΠ΄ΠΎΠΌ ΠΈΠ· ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΠΈ ΡΠΎΠΉ ΠΆΠ΅ ΠΌΠ΅ΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΈΠ·ΡΡΠ°Π²ΡΠΈΠ΅ ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΈ ΡΡ ΠΆΠ΅ Π΄ΠΈΡΡΠΈΠΏΠ»ΠΈΠ½Ρ. Π’Π°ΠΊ, Π² XIII Π²Π΅ΠΊΠ΅ ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅ΠΆ Π‘ΠΎΡΠ±ΠΎΠ½Π½Π° ΠΏΡΠΈΠ½ΠΈΠΌΠ°Π» Π±Π΅Π΄Π½ΡΡ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠΎΠ²-Π±ΠΎΠ³ΠΎΡΠ»ΠΎΠ²ΠΎΠ², Π° Π² ΠΠΊΡΡΠΎΡΠ΄Π΅, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, ΠΠ΅ΡΡΠΎΠ½-ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅Π΄ΠΆ Π±ΡΠ» Π² ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π½ΠΎΠΌ ΠΎΡΠΊΡΡΡ Π΄Π»Ρ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠΎΠ²-ΠΌΠ°ΡΠ΅ΠΌΠ°ΡΠΈΠΊΠΎΠ². Π’Π°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ, Π½Π°ΡΠΈΠ½Π°Ρ Ρ XIII Π²Π΅ΠΊΠ° ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΡ ΠΈ ΠΊΠΎΠ»Π»Π΅ΠΆΠΈ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΡΡΡ ΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ ΡΠΎΠ΄ΡΡΠΆΠ΅ΡΡΠ² Π±ΡΠ²ΡΠΈΡ ΡΠΎΡΡΠ΅Π½ΠΈΠΊΠΎΠ², ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°ΡΡ Π²ΡΡΡΠΈΠ΅ Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ Π² ΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ²Π½ΠΎΠΉ, ΡΠ°ΠΊ ΠΈ Π² ΡΠ²Π΅ΡΡΠΊΠΎΠΉ ΠΈΠ΅ΡΠ°ΡΡ ΠΈΠΈ. ΠΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΠ΅ ΠΈΠ· Π½ΠΈΡ ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΠΈΠ·ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΈΡΡ Π² ΠΎΠ±Π»Π°ΡΡΠΈ ΡΡΠΈΡΠΏΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠΈΠΈ, ΠΎΠ½ΠΈ, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, ΡΡΠΎΡΠΌΠΈΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ Π²ΠΎ Π€ΡΠ°Π½ΡΠΈΠΈ Π² ΡΠ°ΡΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π€ΠΈΠ»ΠΈΠΏΠΏΠ° IV ΠΡΠ°ΡΠΈΠ²ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎ Β«Π·Π°ΠΊΠΎΠ½Π½ΠΈΠΊΠΎΠ²Β», ΠΈΠ»ΠΈ Β«Π»Π΅Π³ΠΈΡΡΠΎΠ²Β». Π’Π°ΠΊ Π²ΡΡΠΈΡΠΎΠ²ΡΠ²Π°Π»ΠΈΡΡ ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΠ²ΡΠΎΠΏΡ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΠΊΠΈΡ Β«ΠΌΠ°Π½Π΄Π°ΡΠΈΠ½ΠΎΠ²Β» β Π²ΡΡΠΎΠΊΠΎΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΡ , Π²Π»ΠΈΡΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ ΡΠΈΠ½ΠΎΠ²Π½ΠΈΠΊΠΎΠ².
ΠΠ½ΠΈΠΆΠ½Π°Ρ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΠ°
ΠΡΠΎΠ΄ΠΎΠ»ΠΆΠ°Ρ ΠΠΎΠ·ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ XII Π²Π΅ΠΊΠ°, XIII Π²Π΅ΠΊ ΠΏΡΠΈΠ½Π΅Ρ Π½ΠΎΠ²ΡΠΉ ΡΡΡΠ΅ΠΌΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΉ Π²Π·Π»Π΅Ρ ΠΊΠ½ΠΈΠΆΠ½ΠΎΠΉ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΡ. Π ΠΏΡΠΎΡΠ»ΠΎΠΌ ΠΏΠΎΠ΄ΠΎΠ±Π½ΡΠΉ Π²Π·Π»Π΅Ρ Π²ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠ΅ ΠΎΠ±ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠΈΠ»ΡΡ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ IV ΠΈ VII Π²Π΅ΠΊΠ°ΠΌΠΈ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π½Π° ΡΠΌΠ΅Π½Ρ Π°Π½ΡΠΈΡΠ½ΡΠΌ volumen β ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ Π½Π΅ΡΠ΄ΠΎΠ±Π½ΡΠΌ Π² ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠ²ΠΈΡΠΊΠ°ΠΌ, ΠΏΡΠΈΡΠ΅Π» codex, ΠΌΠ°Π½ΡΡΠΊΡΠΈΠΏΡ, ΡΠ°Π·Π±ΠΈΡΡΠΉ Π½Π° ΡΡΡΠ°Π½ΠΈΡΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ Π±ΡΠ» ΡΠ΅Π²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΎΠ½Π½ΡΠΌ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ²Π²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ: ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°ΡΡΡΡ ΠΈΠΌ Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΊΡΠ΄Π° ΡΠ΄ΠΎΠ±Π½Π΅ΠΉ, ΡΠ΅ΠΌ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΡΠΎ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΈΠ΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ, ΠΊΡΠΎΠΌΠ΅ Π±ΠΎΠ³ΠΎΡΠ»ΡΠΆΠ΅Π±Π½ΡΡ , Π±ΡΠ»ΠΈ Π½Π΅Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ°Π·ΠΌΠ΅ΡΠ°, ΡΠ°ΠΊ ΡΡΠΎ ΠΈΡ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ Π±ΡΠ»ΠΎ Π½ΠΎΡΠΈΡΡ Ρ ΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΠΈ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ·ΠΈΡΡ Ρ ΠΌΠ΅ΡΡΠ° Π½Π° ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ. Π Π°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ ΡΠΈΠΏΠ° codex ΡΠΎΡΠΌΠΎΠ·ΠΈΠ»ΠΎΡΡ Π΄Π²ΡΠΌΡ ΠΎΠ±ΡΡΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²Π°ΠΌΠΈ. ΠΠ΅ΡΠ²ΠΎΠ΅ ΠΎΠ±ΡΡΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎ β ΡΠΎΡΠΈΠΎΠΈΠ½ΡΠ΅Π»Π»Π΅ΠΊΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΠΎΡΡΠ΄ΠΊΠ°. Π§ΠΈΡΠ»ΠΎ Π³ΡΠ°ΠΌΠΎΡΠ½ΡΡ Π»ΡΠ΄Π΅ΠΉ ΠΎΠ³ΡΠ°Π½ΠΈΡΠΈΠ²Π°Π»ΠΎΡΡ ΠΌΠΎΠ½Π°Ρ Π°ΠΌΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ»ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π² ΠΌΠΎΠ½Π°ΡΡΡΡΡΡ ΠΈ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°ΡΡΡΡ Π΅Π΄ΠΈΠ½ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠΌΠΈ Π² ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π±ΠΈΠ±Π»ΠΈΠΎΡΠ΅ΠΊΠ°ΠΌΠΈ β ΠΌΠΎΠ½Π°ΡΡΡΡΡΠΊΠΈΠΌΠΈ scriptoria. ΠΡΠΎΡΠΎΠ΅ ΠΎΠ±ΡΡΠΎΡΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎ Π½Π°ΠΊΠ»Π°Π΄ΡΠ²Π°Π»ΠΎ Π½Π΅ ΠΌΠ΅Π½ΡΡΠΈΠ΅ ΠΎΠ³ΡΠ°Π½ΠΈΡΠ΅Π½ΠΈΡ. Π ΡΠΊΠΎΠΏΠΈΡΠ½Π°Ρ ΠΊΠ½ΠΈΠ³Π°-ΠΊΠΎΠ΄Π΅ΠΊΡ ΠΈΠ·Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π»ΡΠ»Π°ΡΡ ΠΈΠ· ΠΏΠ΅ΡΠ³Π°ΠΌΠ΅Π½ΡΠ°. ΠΠ»Ρ ΠΈΠ·Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΡΠ°ΠΊΠΎΠΉ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ ΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎΡΡ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΎΠ΅ ΠΊΠΎΠ»ΠΈΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ΅ΠΉ ΠΈΠ»ΠΈ ΡΠ°ΡΠ΅ ΡΠ³Π½ΡΡΡΠ΅ΠΉ ΠΊΠΎΠΆΠΈ, ΠΈ, ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ, ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π΄ΠΎΡΠΎΠ³ΠΈ. Π‘ΠΏΡΠΎΡ Π½Π° ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ Π²ΠΎΠ·ΡΠ°ΡΡΠ°Π» Ρ ΡΠ²Π΅Π»ΠΈΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΡΠΈΡΠ»Π° Π³ΠΎΡΠΎΠ΄ΡΠΊΠΈΡ ΡΠΊΠΎΠ» ΠΈ, Π³Π»Π°Π²Π½ΠΎΠ΅, ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΎΠ².
Π£ ΠΠ²Π°Π½Π° ΠΠ»Π»ΠΈΡΠ° (Illich) Π±ΡΠ»ΠΈ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π½Π°ΠΏΠΈΡΠ°ΡΡ: Β«ΠΠΊΠΎΠ»ΠΎ 1140 Π³ΠΎΠ΄Π° Π² ΠΊΠ½ΠΈΠΆΠ½ΠΎΠΉ ΡΠΈΠ²ΠΈΠ»ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΈ ΠΌΠΎΠ½Π°ΡΡΡΡΡΠΊΠ°Ρ ΡΡΡΠ°Π½ΠΈΡΠ° Π±ΡΠ»Π° ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²Π΅ΡΠ½ΡΡΠ° ΠΈ ΠΎΡΠΊΡΡΠ»Π°ΡΡ ΡΡ ΠΎΠ»Π°ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠ°Ρ ΡΡΡΠ°Π½ΠΈΡΠ°Β». ΠΠ΄Π½ΠΈΠΌ ΠΈΠ· Π³Π»Π°Π²Π½ΡΡ ΠΈΠ½ΠΈΡΠΈΠ°ΡΠΎΡΠΎΠ² ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ ΠΈΡΠΊΡΡΡΡΠ²Π° ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π±ΡΠ» Π²Π΅Π»ΠΈΠΊΠΈΠΉ Π±ΠΎΠ³ΠΎΡΠ»ΠΎΠ² ΠΈ ΡΡΠ΅Π½ΡΠΉ ΠΈΠ· ΠΌΠΎΠ½Π°ΡΡΡΡΡ Π‘Π². ΠΠΈΠΊΡΠΎΡΠ° ΠΏΠΎΠ΄ ΠΠ°ΡΠΈΠΆΠ΅ΠΌ ΠΡΠ³ΠΎ Π‘Π΅Π½-ΠΠΈΠΊΡΠΎΡΡΠΊΠΈΠΉ. Π XIII Π²Π΅ΠΊΠ΅ ΠΎΠΊΠΎΠ½ΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΡΠ»ΠΎΠΆΠΈΠ»ΡΡ Π½ΠΎΠ²ΡΠΉ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΉ ΠΈ ΡΠ΅Ρ Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΉ ΠΊΠΎΠΌΠΏΠ»Π΅ΠΊΡ, ΠΎΠ±Π΅ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ²ΡΠΈΠΉ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ΅ Π»ΠΈΡΠΎ ΠΈ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ΅ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ. Π£ΡΠΎΠ²Π΅ΡΡΠ΅Π½ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»Π°ΡΡ ΠΏΡΠ½ΠΊΡΡΠ°ΡΠΈΡ, Π² ΠΌΠ°Π½ΡΡΠΊΡΠΈΠΏΡΡ ΡΡΠ°Π»ΠΈ Π²Π²ΠΎΠ΄ΠΈΡΡ Π·Π°Π³ΠΎΠ»ΠΎΠ²ΠΊΠΈ ΠΈ ΡΡΠ±ΡΠΈΠΊΠΈ, ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ ΡΡΠ°Π»ΠΈ Π΄Π΅Π»ΠΈΡΡ Π½Π° Π³Π»Π°Π²Ρ, Π΄ΠΎΠ±Π°Π²ΠΈΠ»ΠΈΡΡ Π°Π»ΡΠ°Π²ΠΈΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»ΠΈ. ΠΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΠΏΠΎΡΠ²ΠΈΠ»ΠΎΡΡ Π΅ΡΠ΅ ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΡΠ΅Π²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΎΠ½Π½ΠΎΠ΅ Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ β ΠΎΡΠΊΠ°Π· ΠΎΡ ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π²ΡΠ»ΡΡ , ΠΊΡΠΎΠΌΠ΅ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄ ΠΈΠ·Π±ΡΠ°Π½Π½ΠΎΠΉ Π°ΡΠ΄ΠΈΡΠΎΡΠΈΠ΅ΠΉ; Π² ΠΎΠ±ΠΈΡ ΠΎΠ΄ Π²ΠΎΡΠ»ΠΎ ΠΈΠ½Π΄ΠΈΠ²ΠΈΠ΄ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΏΡΠΎ ΡΠ΅Π±Ρ. Π ΠΎΠ΄ΠΈΠ»Π°ΡΡ ΠΠ²ΡΠΎΠΏΠ° ΠΎΡΠ΄Π΅Π»ΡΠ½ΡΡ ΡΠΈΡΠ°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ. ΠΠ°ΡΡΠ΄Ρ Ρ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ΠΌ ΡΠΊΠΎΠ» ΠΈ ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΎΠ², ΡΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ ΡΠ°ΡΡΠΈΡΡΠ΅ΡΡΡ Π·Π° ΡΡΠ΅Ρ ΡΠΎΠ³ΠΎ, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ Π³ΡΡΠΏΠΏΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠΈΠΉ, ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ°Π·ΡΠΌΠ΅Π²Π°ΡΡΠΈΡ ΠΏΠΈΡΡΠΌΠΎ, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ ΡΡΠΈΡΡΡ; Π³ΡΠ°ΠΌΠΎΡΠ° ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΡΠ΅ΡΡΡ ΡΡΠ΅Π΄ΠΈ Π΄Π²ΠΎΡΡΠ½ΡΡΠ²Π°, ΠΊΡΠΏΡΠΎΠ² ΠΈ ΡΠ΅ΠΌΠ΅ΡΠ»Π΅Π½Π½ΠΈΠΊΠΎΠ². ΠΠ°ΠΊ Π·Π°ΠΌΠ΅ΡΠΈΠ» ΠΠ°Π½ΠΈΠ΅Π»Ρ ΠΠ°Π»Ρ (Baloup), Β«ΠΊΠ½ΠΈΠ³Π° ΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΈΡΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΠΈΠ½ΡΡΡΡΠΌΠ΅Π½ΡΠΎΠΌ ΠΌΠΈΡΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ, ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ, Π΄ΠΎΡΡΠ³Π° ΠΈ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠΏΠΎΡΡΠ΅ΠΌ Π΄Π»Ρ ΡΠ΅Π΄ΠΈΠ½Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΌΠΎΠ»ΠΈΡΠ²Β». ΠΠΌΠ΅ΡΡΠ΅ Ρ ΡΠΎΡΠΌΠΎΠΉ ΠΌΠ΅Π½ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΈ ΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΈΡΡΡ ΡΠ°Π·Π½ΠΎΠΎΠ±ΡΠ°Π·Π½Π΅Π΅ ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠΆΠ°Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³. ΠΠ½ΠΈΠ³ΠΈ Π²ΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΡΠΏΠΎΡΠ°Π±Π»ΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ ΠΊ Π²ΠΊΡΡΠ°ΠΌ ΠΈ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ΅ΡΠ°ΠΌ ΡΠΈΡΠ°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ, ΡΠ΅ΠΌ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΡΠΎ Π² Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΎΠ½ΠΈΠΊΠ°ΡΡ ΠΌΠ΅ΡΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠ·ΡΠΊΠΈ. ΠΠ½Π΅ΡΠ½ΠΈΠΉ Π²ΠΈΠ΄ ΠΊΠ½ΠΈΠ³, ΠΏΡΠ΅Π΄Π½Π°Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½Π½ΡΡ Π΄Π»Ρ ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΎΠ², ΠΎΡΠ»ΠΈΡΠ°Π΅ΡΡΡ ΠΏΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΈΡ ΠΏΠΎΠ»Π΅ΠΉ, Π½Π° ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ ΠΏΠΎΠΌΠ΅ΡΠ°ΡΡ ΠΊΠΎΠΌΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΈΠΈ. Π£ΠΌΠ½ΠΎΠΆΠ°ΡΡΡΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠΈΠΈ, ΡΠ²ΡΠ·Π°Π½Π½ΡΠ΅ Ρ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΎΠΉ, Π² ΡΠ°ΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ Π² ΡΠ°ΠΌΠΊΠ°Ρ ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΎΠ². ΠΠΎΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΎΡΠΎΡΠ³ΠΎΠ²ΡΡ. ΠΡΠ΅ Π²ΠΎΠ·ΡΠ°ΡΡΠ°Π΅Ρ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π½ΠΎΡΡΡ Π² ΠΈΠ·Π³ΠΎΡΠΎΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΡ ΠΏΠ΅ΡΠ³Π°ΠΌΠ΅Π½ΡΠ°, ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠΈΡΡΠΈΠΊΠ°Ρ , ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅ΡΡΠΈΠΊΠ°Ρ . ΠΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΠ° Π΄ΠΎΡΠΎΠ³ΠΎΠ²ΠΈΠ·Π½Ρ ΠΏΠ΅ΡΠ³Π°ΠΌΠ΅Π½ΡΠ° ΡΠ°Π·ΡΠ΅ΡΠΈΡΡΡ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π½Π΅ΡΠΊΠΎΡΠΎ, ΠΏΠΎ ΠΌΠ΅ΡΠ΅ ΡΠΎΠ³ΠΎ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΏΠΎΡΡΠ΅ΠΏΠ΅Π½Π½ΠΎ Π±ΡΠ΄Π΅Ρ Π²Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΡΡ Π² ΡΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ Π±ΡΠΌΠ°Π³Π°, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠ°Ρ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΠΈΡΡΡ Π»ΠΈΡΡ Π² XV Π²Π΅ΠΊΠ΅; Π±ΡΠΌΠ°Π³Π° ΠΎΠΊΠ°ΠΆΠ΅ΡΡΡ Π² ΡΡΠΈΠ½Π°Π΄ΡΠ°ΡΡ ΡΠ°Π· Π΄Π΅ΡΠ΅Π²Π»Π΅ ΠΏΠ΅ΡΠ³Π°ΠΌΠ΅Π½ΡΠ°.
Π XIII Π²Π΅ΠΊΠ΅ ΠΏΠΎΡΠ²ΠΈΠ»ΠΎΡΡ ΠΈ ΡΡΠ°Π»ΠΎ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΠ²Π°ΡΡΡΡ Π΅ΡΠ΅ ΠΎΠ΄Π½ΠΎ ΡΠ΅Ρ Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ΅ Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎ, ΠΈΠΌΠ΅ΡΡΠ΅Π΅ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊ ΠΊΠ½ΠΈΠ³Π΅; ΡΡΠΎ Π±ΡΠ»Π° ΡΠΈΡΡΠ΅ΠΌΠ° pecia. ΠΡΠ΅Π²ΠΈΠ΄Π½ΠΎ, ΡΡΠΎ Π΄ΠΎ ΠΈΠ·ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΎΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠ°Π½ΠΈΡ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΎΠΈΠ·Π²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΌΠ°Π½ΡΡΠΊΡΠΈΠΏΡΠΎΠ² ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ»ΠΎ ΠΎΠ³ΡΠΎΠΌΠ½ΡΡ ΠΏΡΠΎΠ±Π»Π΅ΠΌΡ. ΠΠ΅ΡΠ΅Π΄ΠΊΠΎ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ΄ΠΈΠ»ΠΎΡΡ ΠΈΠ·ΡΠΌΠ°ΡΡ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·Π΅Ρ ΠΈΠ· ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ΅Π½ΠΈΡ Π½Π° ΡΠ΅Π»ΡΠ΅ ΠΌΠ΅ΡΡΡΡ, ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΡΡ ΠΎΠ΄Π½Ρ-Π΅Π΄ΠΈΠ½ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ ΠΊΠΎΠΏΠΈΡ. Π ΠΊΠΎΠ½ΡΠ΅ XII Π²Π΅ΠΊΠ° Π² ΠΠΎΠ»ΠΎΠ½ΡΠ΅, Π° Ρ XIII Π²Π΅ΠΊΠ° ΠΈ Π² ΠΠ°ΡΠΈΠΆΠ΅ ΠΏΠΎΡΠ²ΠΈΠ»Π°ΡΡ ΠΈ ΡΡΠ°Π»Π° ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΡΡΡΡΡ Π½ΠΎΠ²Π°Ρ ΡΠ΅Ρ Π½ΠΈΠΊΠ°, ΠΈΡΡ ΠΎΠ΄ΡΡΠ°Ρ ΠΈΠ· ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΡΠ° Π½ΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΈΠΏΠ° β ΡΠΊΠ·Π΅ΠΌΠΏΠ»ΡΡΠ°. ΠΠΎΡ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΎΠΏΠΈΡΡΠ²Π°Π΅Ρ ΡΠ΅Ρ Π½ΠΈΠΊΡ pecia ΠΡΠΈ-ΠΠ°ΠΊ ΠΠ°ΡΠ°ΠΉΠΎΠ½ (Bataillon): Β«ΠΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠΈΡΡΠΈΠΊΠ°ΠΌ Π²ΡΠ΄Π°Π²Π°Π»ΠΈ Π½Π° Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π½Π΅ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅ΡΠ΅Π½Π½ΡΠΉ ΡΠΊΠ·Π΅ΠΌΠΏΠ»ΡΡ, Π½Π°ΠΏΠΈΡΠ°Π½Π½ΡΠΉ Π² ΠΏΡΠΎΠ½ΡΠΌΠ΅ΡΠΎΠ²Π°Π½Π½ΡΡ ΡΠ΅ΡΡΠ°Π΄ΡΡ , ΡΠΎΡΡΠΎΡΠ²ΡΠΈΡ ΠΈΠ· Π΄Π²ΡΡ Π΄Π²ΠΎΠΉΠ½ΡΡ Π»ΠΈΡΡΠΎΠ², Π½Π°Π·ΡΠ²Π°Π²ΡΠΈΡ ΡΡ pecie (ΡΠΎ Π΅ΡΡΡ ΡΠΊΡΡΠ°, ΠΈΠ· ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΉ ΡΠ΄Π΅Π»Π°Π½ ΠΏΠ΅ΡΠ³Π°ΠΌΠ΅Π½Ρ). ΠΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠΈΡΡΠΈΠΊ Π±ΡΠ°Π» Π½Π° Π²ΡΠ΅ΠΌΡ ΠΎΡΠ΄Π΅Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠ΅ΡΡΠ°Π΄ΠΈ, Π° ΠΎΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠΌΠΈ ΡΠ΅ΠΌ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π΅ΠΌ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°ΡΡΡΡ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠΈΡΡΠΈΠΊΠΈ; ΡΠ°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ, Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠΈΡΡΠΈΠΊΠΎΠ² ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ°ΡΡ Π½Π°Π΄ ΠΎΠ΄Π½ΠΈΠΌ ΠΈ ΡΠ΅ΠΌ ΠΆΠ΅ ΡΠ΅ΠΊΡΡΠΎΠΌ, ΠΈ ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΠ·Π²ΠΎΠ»ΡΠ»ΠΎ Π±ΡΡΡΡΠΎ ΠΏΡΡΠΊΠ°ΡΡ Π² ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π³ΠΎΡΠ°Π·Π΄ΠΎ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅Π΅ ΡΠΈΡΠ»ΠΎ ΠΊΠΎΠΏΠΈΠΉ ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ ΠΈ ΡΠΎΠΉ ΠΆΠ΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈΒ». Π’Π°ΠΊ, Π·Π° Π΄Π²Π° ΡΡΠΎΠ»Π΅ΡΠΈΡ Π΄ΠΎ ΠΈΠ·ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΎΠΏΠ΅ΡΠ°ΡΠ°Π½ΠΈΡ ΡΠ»ΠΎΠΆΠΈΠ»Π°ΡΡ ΠΠ²ΡΠΎΠΏΠ° ΠΏΠ΅ΡΠ΅ΠΏΠΈΡΡΠΈΠΊΠΎΠ². ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ ΡΡΠ° ΡΠ΅Ρ Π½ΠΈΠΊΠ°, ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΎ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ²ΡΠ°ΡΡΡ Π² ΠΠΎΠ»ΠΎΠ½ΡΠ΅, ΠΠ°Π΄ΡΠ΅, ΠΠ°ΡΠΈΠΆΠ΅, ΠΠΎΠ½ΠΏΠ΅Π»ΡΠ΅, ΠΠ΅Π°ΠΏΠΎΠ»Π΅, ΠΠ²ΠΈΠ½ΡΠΎΠ½Π΅, Π½Π΅ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½ΠΈΠ»Π°ΡΡ Π½ΠΈ Π² ΠΠ½Π³Π»ΠΈΠΈ, Π½ΠΈ Π² Π³Π΅ΡΠΌΠ°Π½ΡΠΊΠΈΡ ΠΈ ΡΠ»Π°Π²ΡΠ½ΡΠΊΠΈΡ ΡΡΡΠ°Π½Π°Ρ , Π° ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ 1350 Π³ΠΎΠ΄Π° ΠΎΡ Π½Π΅Π΅ ΠΎΡΠΊΠ°Π·Π°Π»ΡΡ ΠΈ ΠΠ°ΡΠΈΠΆ. ΠΠΏΠΎΡ Π° ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ Π΄ΠΎΡΡΠΈΠ³Π»Π° Π² ΠΠ²ΡΠΎΠΏΠ΅ Π½Π°ΡΡΠΎΡΡΠ΅Π³ΠΎ ΡΠ°ΡΡΠ²Π΅ΡΠ° ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π²ΠΎ Π²ΡΠΎΡΠΎΠΉ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠ²ΠΈΠ½Π΅ XV Π²Π΅ΠΊΠ°.
Π’Π΅ΠΌ Π½Π΅ ΠΌΠ΅Π½Π΅Π΅ Π½ΠΎΠ²Π°Ρ ΠΊΠ½ΠΈΠΆΠ½Π°Ρ ΡΡΠ° Π² XII ΠΈ XIII Π²Π΅ΠΊΠ°Ρ ΠΏΡΠΈΠ²Π΅Π»Π° ΠΊ ΡΠΎΠΌΡ, ΡΡΠΎ Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ»ΠΈ Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠΈ ΡΠΈΡΠ°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ. ΠΡΠΎΠΌΠ΅ ΠΏΡΠ΅ΠΏΠΎΠ΄Π°Π²Π°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΠΈ ΡΡΡΠ΄Π΅Π½ΡΠΎΠ² Π² ΠΌΠΈΡ Π»ΠΈΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΡΡ Π²Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠ»ΠΎ Π²ΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ ΠΌΠΈΡΡΠ½; ΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ, ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΠΈΡΡ ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π΄ΡΡΠ²ΠΎΠΌ ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΈ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ ΠΏΡΠΎΠΈΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΠ»Π° ΡΠ΅ΠΊΡΠ»ΡΡΠΈΠ·Π°ΡΠΈΡ Ρ ΡΠΈΡΡΠΈΠ°Π½ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠΈΡΠ°. Π Π°Π·ΡΠΌΠ΅Π΅ΡΡΡ, ΡΠ΅Π»ΠΈΠ³ΠΈΡ ΠΈ Π½Π°Π±ΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡ ΠΏΠΎ-ΠΏΡΠ΅ΠΆΠ½Π΅ΠΌΡ Π·Π°Π½ΠΈΠΌΠ°Π»ΠΈ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΌΠ΅ΡΡΠ° Π² ΠΌΠ°Π½ΡΡΠΊΡΠΈΠΏΡΠ°Ρ . Π Π²ΡΠ΅ ΠΆΠ΅ Π² XIII Π²Π΅ΠΊΠ΅ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΠ²Π°Π΅ΡΡΡ, ΠΊ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΡ, ΠΎΡΠΎΠ±ΡΠΉ ΡΠΈΠΏ Π΄ΡΡΠ΅ΠΏΠΎΠ»Π΅Π·Π½ΠΎΠΉ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ, ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΊ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Π°ΠΌ; ΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ, ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ, Π½Π°ΡΡΠ΄Ρ ΡΠΎ ΡΠΊΠΎΠ»ΠΎΠΉ, ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΡΡΡ ΠΏΠΎΠ²ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠΎΠ»ΠΈ ΠΆΠ΅Π½ΡΠΈΠ½Ρ. Π ΡΠΎΠΉ ΠΆΠ΅ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠΈ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΡΡΡΡ ΡΠ°ΡΠΎΡΠ»ΠΎΠ²Ρ. ΠΠ½ΠΈ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ»ΠΈ ΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΠΡΠ°Π»ΡΡΡΡ, ΠΊ ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΉ Π±ΡΠ»ΠΈ Π΄ΠΎΠ±Π°Π²Π»Π΅Π½Ρ ΡΠ»ΡΠΆΠ±Π°, ΠΏΠΎΡΠ²ΡΡΠ΅Π½Π½Π°Ρ ΠΠΎΠ³ΠΎΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ΅ (ΡΡΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΡΡΠ½ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΌΠ½ΠΎΠ³ΠΎΡΠΈΡΠ»Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΡ ΡΠΈΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΈΡ), ΠΊΠ°Π»Π΅Π½Π΄Π°ΡΡ (Π·Π½Π°ΠΊΠΈ Π·ΠΎΠ΄ΠΈΠ°ΠΊΠ° ΠΈ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ Π½Π° ΠΊΠ°ΠΆΠ΄ΡΠΉ ΠΌΠ΅ΡΡΡ), ΠΏΠΎΠΊΠ°ΡΠ½Π½ΡΠ΅ ΠΏΡΠ°Π»ΠΌΡ, Π»ΠΈΡΠ°Π½ΠΈΠΈ ΠΈ ΠΌΠΎΠ»ΠΈΡΠ²Ρ ΡΠ²ΡΡΡΠΌ, Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ β Π΄Π°Π½Ρ ΡΠ΅Π»ΠΈΠ³ΠΈΠΎΠ·Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΊ ΠΌΠ΅ΡΡΠ²ΡΠΌ ΠΈ ΠΊ Π§ΠΈΡΡΠΈΠ»ΠΈΡΡ β Π·Π°ΡΠΏΠΎΠΊΠΎΠΉΠ½Π°Ρ ΡΠ»ΡΠΆΠ±Π°. Π§Π°ΡΠΎΡΠ»ΠΎΠ²Ρ ΠΏΡΠ΅Π΄Π½Π°Π·Π½Π°ΡΠ°Π»ΠΈΡΡ Π΄Π»Ρ Π±ΠΎΠ³Π°ΡΡΡ ΠΈ Π²Π»Π°ΡΡΡ ΠΈΠΌΡΡΠΈΡ , ΠΎΠ½ΠΈ Π±ΡΠ»ΠΈ Π½Π΅ΠΎΠ±ΡΠΊΠ½ΠΎΠ²Π΅Π½Π½ΠΎ Π΄ΠΎΡΠΎΠ³ΠΈ ΠΈΠ·-Π·Π° ΠΏΡΠ΅Π²ΠΎΡΡ ΠΎΠ΄Π½ΡΡ ΠΈΠ»Π»ΡΡΡΡΠ°ΡΠΈΠΉ, Π½ΠΎ Π²ΠΎΠΎΠ±ΡΠ΅ Β«ΠΏΡΠ΅ΠΊΡΠ°ΡΠ½Π°Ρ ΠΊΠ½ΠΈΠ³Π°Β», ΡΠΊΡΠ°ΡΠ΅Π½Π½Π°Ρ ΠΌΠΈΠ½ΠΈΠ°ΡΡΡΠ°ΠΌΠΈ, ΠΎΡΡΡΡΠΏΠ°Π»Π° Π½Π° Π·Π°Π΄Π½ΠΈΠΉ ΠΏΠ»Π°Π½. ΠΠ½ΠΈΠ³ΠΈ, ΠΏΡΠ΅Π΄Π½Π°Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½Π½ΡΠ΅ Π΄Π»Ρ ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΎΠ², ΠΈ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ ΡΡΠΈΠ»ΠΈΡΠ°ΡΠ½ΠΎΠ³ΠΎ Π½Π°Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½ΠΈΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΡΡΠ°Π½ΠΎΠ²ΠΈΠ»ΠΎΡΡ Π²ΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅, Π²ΡΡΠ΅ΡΠ½ΡΠ»ΠΈ ΠΊΠ½ΠΈΠ³Ρ ΠΊΠ°ΠΊ Β«ΠΏΡΠΎΠΈΠ·Π²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈΡΠΊΡΡΡΡΠ²Π°Β».
ΠΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΈ
ΠΡΠ΅ ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ ΡΠΈΠΏ ΠΊΠ½ΠΈΠ³ΠΈ Π΄ΠΎΠ±ΠΈΠ»ΡΡ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠΏΠ΅Ρ Π° Π² XII ΠΈ ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎ Π² XIII Π²Π΅ΠΊΠ΅, ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΡΡ ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΈ Π·Π½Π°Π½ΠΈΡ Π² ΡΡΠΎΡΠΎΠ½Ρ ΠΌΠΈΡΡΠΊΠΈΡ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠΉ ΠΈ ΡΠ²Π΅ΡΡΠΊΠΎΠΉ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΡ. ΠΡΠΎ Π±ΡΠ»ΠΈ ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΈ. ΠΡ ΡΡΡΠ΅ΠΌΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΠ΅ ΠΎΡΠ²Π΅ΡΠ°Π»ΠΎ ΠΏΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π½ΠΎΠ²ΡΡ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠΉ ΡΠΈΡΠ°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ ΠΈ ΠΏΡΠΈΡΠΌΠ½ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ Π·Π½Π°Π½ΠΈΠΉ, Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠ½ΠΎΠΌΡ Π΄Π»Ρ ΠΠΎΠ·ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ XII Π²Π΅ΠΊΠ°. ΠΡΠΈ ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΈ ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠΆΠ°Π»ΠΈ Π²ΡΠ΅Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΡΠ΅ ΡΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ ΠΎ ΠΏΡΠΈΡΠΎΠ΄Π΅ ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅.
ΠΠ°ΡΡΠ΄Ρ Ρ Π±ΠΎΠ³ΠΎΡΠ»ΠΎΠ²ΠΈΠ΅ΠΌ, ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΈ Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ°Π»ΠΈ Π² ΡΠ΅Π±Ρ Π²ΡΠ΅ Π±ΠΎΠ»ΡΡΠ΅ ΡΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΌΠΈΡΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠ°, Π·Π°ΠΊΠ»Π°Π΄ΡΠ²Π°Π²ΡΠΈΡ ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Ρ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΠΈ. ΠΠ°ΡΡΠ΄Ρ ΡΠΎ ΡΠ²Π΅ΡΡ ΡΠ΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΈ ΠΌΠ΅ΡΠ°ΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΠΎΠΉ, ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΈ ΠΏΡΠ΅Π΄Π»Π°Π³Π°Π»ΠΈ ΡΠΎΠ²ΠΎΠΊΡΠΏΠ½ΠΎΡΡΡ Π·Π½Π°Π½ΠΈΠΉ ΠΎ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΌ, ΡΠΎ Π΅ΡΡΡ ΠΎ ΠΏΡΠΈΡΠΎΠ΄Π΅ ΠΈ ΠΎ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΠ΅ Π² ΡΠ°ΠΌΠΎΠΌ ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΎΠΌ ΡΠΌΡΡΠ»Π΅.
Π’ΠΎΡΠΊΠΎΠΉ ΠΎΡΡΡΠ΅ΡΠ° Π΄Π»Ρ ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΈΡ Π½ΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠΉ ΡΡΠ°Π΄ΠΈΡΠΈΠΈ ΠΌΠΎΠΆΠ΅Ρ ΡΠ»ΡΠΆΠΈΡΡ ΠΡΠ³ΠΎ Π‘Π΅Π½-ΠΠΈΠΊΡΠΎΡΡΠΊΠΈΠΉ. Π ΡΠ°ΡΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ, Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌ ΡΡΡΠ΄Π΅ Β«DidascalionΒ» ΠΡΠ³ΠΎ ΡΠΌΠ΅ΡΠΈΠ²Π°Π΅Ρ Π½Π°ΡΠΊΡ ΠΎ ΡΠ²ΡΡΠ΅Π½Π½ΠΎΠΌ Ρ Π½Π°ΡΠΊΠΎΠΉ ΠΎ ΠΌΠΈΡΡΠΊΠΎΠΌ, ΠΊ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΎΠΌΡ ΡΡΠΎΠ²Π½Ρ Π·Π½Π°Π½ΠΈΡ ΠΎΠ½ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠΈΡ ΠΈΡΠΊΡΡΡΡΠ²Π° ΠΈ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΡ, ΠΊΠΎ Π²ΡΠΎΡΠΎΠΌΡ β Π³Π΅ΡΠΌΠ΅Π½Π΅Π²ΡΠΈΠΊΡ; ΠΎΠ½ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΡΠΌΠ΅ΡΠΈΠ²Π°Π΅Ρ Π‘Π²ΡΡΠ΅Π½Π½ΡΡ ΠΈΡΡΠΎΡΠΈΡ Ρ ΠΌΠΈΡΡΠΊΠΎΠΉ. Π ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΡΡ ΠΊΠΎΠ½ΡΠ° XII ΠΈ XIII Π²Π΅ΠΊΠ° ΡΠΆΠ΅ ΠΏΡΠΎΠ²ΠΎΠ΄ΠΈΡΡΡ ΡΠ°Π·Π»ΠΈΡΠΈΠ΅ ΡΡΠΈΡ ΠΊΠ°ΡΠ΅Π³ΠΎΡΠΈΠΉ. ΠΠΈΠΉΠΎΠΌ ΠΈΠ· ΠΠΎΠ½ΡΠ° (ΠΎΠΊ. 1090 β ΠΎΠΊ. 1154) ΡΠ΅ΡΠΊΠΎ ΡΠ°Π·Π³ΡΠ°Π½ΠΈΡΠΈΠ²Π°Π΅Ρ ΡΠΈΠ»ΠΎΡΠΎΡΠΈΡ ΠΈ ΡΠΈΠ·ΠΈΠΊΡ, ΠΏΠΎΠ½ΠΈΠΌΠ°Π΅ΠΌΡΡ ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π°ΡΠΊΠ° ΠΎ ΠΏΡΠΈΡΠΎΠ΄Π΅, Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΈΡΠΎΠΊΠ°Ρ, ΡΠ΅ΠΌ ΠΌΠ΅Π΄ΠΈΡΠΈΠ½Π°.
ΠΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΡ ΡΠΈΡΡΠΎ Π°ΡΠΈΡΡΠΎΡΠ΅Π»Π΅Π²ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΠΎΠ»ΠΊΠ° ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π΅Ρ ΠΠ»Π΅ΠΊΡΠ°Π½Π΄Ρ ΠΠ΅ΠΊΠ°ΠΌ, Π°Π²ΡΠΎΡ ΡΠΎΡΠΈΠ½Π΅Π½ΠΈΡ Β«Π ΠΏΡΠΈΡΠΎΠ΄Π΅ Π²Π΅ΡΠ΅ΠΉΒ» (Β«De naturis rerumΒ»). ΠΠ΄Π½Π° ΠΈΠ· ΡΠ°ΠΌΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠ½ΡΡ ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΠΉ XIII Π²Π΅ΠΊΠ°, ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π½Π½Π°Ρ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ 1230 ΠΈ 1240 Π³ΠΎΠ΄Π°ΠΌΠΈ, ΠΏΡΠΈΠ½Π°Π΄Π»Π΅ΠΆΠΈΡ ΠΠ°ΡΡΠΎΠ»ΠΎΠΌΠ΅Ρ ΠΠ½Π³Π»ΠΈΠΉΡΠΊΠΎΠΌΡ; ΠΎΠ½Π° ΡΠ²Π»ΡΠ΅ΡΡΡ Π³ΠΈΠ±ΡΠΈΠ΄ΠΎΠΌ ΡΠΎΡΠΈΠ½Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΡΠΈΠ΄ΠΎΡΠ° Π‘Π΅Π²ΠΈΠ»ΡΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΈ ΠΡΠΈΡΡΠΎΡΠ΅Π»Ρ. ΠΡΠΎΡ ΡΡΡΠ΄ β Β«Π ΡΠ²ΠΎΠΉΡΡΠ²Π°Ρ Π²Π΅ΡΠ΅ΠΉΒ» (Β«De proprietatibus rerumΒ») β Π±ΡΠ» ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²Π΅Π΄Π΅Π½ Π½Π° ΠΈΡΠ°Π»ΡΡΠ½ΡΠΊΠΈΠΉ, ΡΡΠ°Π½ΡΡΠ·ΡΠΊΠΈΠΉ, ΠΏΡΠΎΠ²Π°Π½ΡΠ°Π»ΡΡΠΊΠΈΠΉ, Π°Π½Π³Π»ΠΈΠΉΡΠΊΠΈΠΉ, ΠΈΡΠΏΠ°Π½ΡΠΊΠΈΠΉ ΠΈ ΡΠ»Π°ΠΌΠ°Π½Π΄ΡΠΊΠΈΠΉ. ΠΠΎΡΠΎΠ»Ρ Π€ΡΠ°Π½ΡΠΈΠΈ ΠΠ°ΡΠ» V Π² 1372 Π³ΠΎΠ΄Ρ Π·Π°ΠΊΠ°Π·Π°Π» ΡΠ²ΠΎΠ΅ΠΌΡ ΠΊΠ°ΠΏΠ΅Π»Π»Π°Π½Ρ Π΅ΡΠ΅ ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π²ΠΎΠ΄ Π½Π° ΡΡΠ°Π½ΡΡΠ·ΡΠΊΠΈΠΉ. Π€ΠΎΠΌΠ° ΠΈΠ· ΠΠ°Π½ΡΠ΅ΠΌΠΏΡΠ΅ Π² ΡΡΡΠ΄Π΅ Β«Liber de la natura rerumΒ» (ΡΠΎΠ·Π΄Π°Π½Π½ΠΎΠΌ ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ 1230 ΠΈ 1240 Π³ΠΎΠ΄Π°ΠΌΠΈ) Π΄Π°Π΅Ρ ΡΠ²ΠΎΠ΄ ΡΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΡΡ Π΅ΠΌΡ ΡΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠΉ ΠΏΠΎ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠ·Π½Π°Π½ΠΈΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ, ΠΏΠΎ Π΅Π³ΠΎ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ, Π΄ΠΎΠ»ΠΆΠ΅Π½ ΡΠ»ΡΠΆΠΈΡΡ Π²Π²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ Π² Π±ΠΎΠ³ΠΎΡΠ»ΠΎΠ²ΠΈΠ΅; ΠΎΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ Π΅Π³ΠΎ ΡΠΎΡΠΈΠ½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΎΡΡ ΡΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΈΠΊΠ°ΠΌ ΡΠ΅ΡΠ΅ΡΡΡΡ ΠΌΠΈΡΡΠΊΠΈΠΌ ΠΈ Π±ΡΠ»ΠΎ Π²ΡΡΡΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΎ Π½Π΅ ΡΠ»ΠΈΡΠΊΠΎΠΌ Π±Π»Π°Π³ΠΎΡΠΊΠ»ΠΎΠ½Π½ΠΎ. ΠΠΎΡΡΠΎΠΌΡ Π°Π²ΡΠΎΡ ΠΏΠΎΡΠ²ΡΡΠΈΠ» ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΠΊ ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ Π΄ΡΡ ΠΎΠ²Π½ΡΠΌ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΡΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΎΡΡΠ°Π·ΠΈΠ»ΠΎΡΡ Π² Π΄Π΅Π²ΡΡΠΎΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΈ Β«Liber de la natura rerumΒ», ΠΎΠ·Π°Π³Π»Π°Π²Π»Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ Β«Π Π²ΡΠ΅ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΌ Π±Π»Π°Π³Π΅ ΠΏΡΠ΅Π»Β» (Β«Bonum universale de apibusΒ»), ΠΊΠΎΡΠΎΡΠ°Ρ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ΅Ρ ΡΠΎΠ±ΠΎΠΉ ΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½Π½ΠΎΠ΅ ΡΡΠ°Π²Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΡΠ²Π° Ρ ΠΎΠ³ΡΠΎΠΌΠ½ΡΠΌ ΡΠ»ΡΠ΅ΠΌ. ΠΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ½ΡΡΠ²ΠΎ ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΡΡΠΎΠ² ΡΠ²Π»ΡΠ»ΠΈΡΡ ΠΌΠΎΠ½Π°Ρ Π°ΠΌΠΈ Π½ΠΈΡΠ΅Π½ΡΡΠ²ΡΡΡΠΈΡ ΠΎΡΠ΄Π΅Π½ΠΎΠ², ΠΎ ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΡΠ΅ΡΡ ΠΏΠΎΠΉΠ΄Π΅Ρ Π΄Π°Π»ΡΡΠ΅. Π’ΡΠ΅ΡΠΈΠΉ Π½Π°ΠΈΠ±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΠ½ΡΠΉ ΡΠ½ΡΠΈΠΊΠ»ΠΎΠΏΠ΅Π΄ΠΈΡΡ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ ΠΠ°ΡΡΠΎΠ»ΠΎΠΌΠ΅Ρ ΠΈ Π€ΠΎΠΌΡ β ΠΠΈΠ½ΡΠ΅Π½Ρ ΠΈΠ· ΠΠΎΠ²Π΅, ΠΌΠΎΠ½Π°Ρ -Π΄ΠΎΠΌΠΈΠ½ΠΈΠΊΠ°Π½Π΅Ρ, ΡΠΌΠ΅Ρ Π² 1264 Π³ΠΎΠ΄Ρ. Π 1230-Ρ Π³ΠΎΠ΄Π°Ρ ΠΎΡΠ΄Π΅Π½ ΠΏΠΎΡΡΡΠΈΠ» Π΅ΠΌΡ ΡΠΎΠ±ΡΠ°ΡΡ Π² ΠΎΠ΄Π½ΠΎΠΉ Β«ΠΠ½ΠΈΠ³Π΅ ΠΊΠ½ΠΈΠ³Β» Π·Π½Π°Π½ΠΈΠ΅, Π½Π΅ΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ΄ΠΈΠΌΠΎΠ΅ Π΄Π»Ρ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΡ Π±ΡΠ°ΡΡΠ΅Π², Π½Π΅ ΠΎΠ±ΡΡΠ°Π²ΡΠΈΡ ΡΡ Π² ΡΠ½ΠΈΠ²Π΅ΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠ°Ρ . ΠΠΈΠ½ΡΠ΅Π½Ρ ΠΈΠ· ΠΠΎΠ²Π΅ ΠΎΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΈΠ» Π±ΠΎΠ»ΡΡΡΡ ΡΠ°ΡΡΡ ΡΡΠΎΠΉ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ Π² Π°Π±Π±Π°ΡΡΡΠ²Π΅ Π ΡΠ°ΠΉΠΎΠΌΠΎΠ½, Π³Π΄Π΅, ΠΏΡΠ΅Π΄Π²ΠΎΡΡ ΠΈΡΠ°Ρ ΡΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΡΠ΅ ΠΌΠ΅ΡΠΎΠ΄Ρ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΈ, Π·Π°ΡΡΠ°Π²ΠΈΠ» ΡΡΡΠ΄ΠΈΡΡΡΡ Π½Π° ΡΠ΅Π±Ρ ΡΠ΅Π»ΡΡ ΠΊΠΎΠΌΠ°Π½Π΄Ρ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠ°Ρ ΠΏΠΎΠ΄Π±ΠΈΡΠ°Π»Π° Π΄Π»Ρ Π½Π΅Π³ΠΎ ΡΠ΅ΠΊΡΡΡ. ΠΠΎ ΡΠ°ΡΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΈ ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΡ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠ°Π»ΠΎΠ² ΠΏΠΎΠ»Π½ΠΎΡΡΡΡ Π²ΡΠΏΠΎΠ»Π½Π΅Π½Ρ ΠΈΠΌ ΡΠ°ΠΌΠΈΠΌ. ΠΡΠ°ΠΊ, Π΅ΠΌΡ ΠΏΡΠΈΠ½Π°Π΄Π»Π΅ΠΆΠΈΡ ΡΡΡΠ΄ Β«ΠΠ΅Π»ΠΈΠΊΠΎΠ΅ Π·Π΅ΡΡΠ°Π»ΠΎΒ» (Β«Speculum majusΒ») Π² ΡΡΠ΅Ρ ΡΠ°ΡΡΡΡ : Β«ΠΡΠΈΡΠΎΠ΄Π½ΠΎΠ΅ Π·Π΅ΡΡΠ°Π»ΠΎΒ» (Β«Speculum naturaleΒ»), Β«ΠΠΎΠΊΡΡΠΈΠ½Π°Π»ΡΠ½ΠΎΠ΅ Π·Π΅ΡΡΠ°Π»ΠΎΒ» (Β«Speculum doctrinaleΒ»), Β«ΠΡΡΠΎΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΎΠ΅ Π·Π΅ΡΡΠ°Π»ΠΎΒ» (Β«Speculum historialeΒ»). ΠΠ³ΠΎ ΡΠ΅ΠΏΡΡΠ°ΡΠΈΡ Π±ΡΠ»Π° ΡΡΠΎΠ»Ρ Π²ΡΡΠΎΠΊΠ°, ΡΡΠΎ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ Π΅Π³ΠΎ ΡΠΌΠ΅ΡΡΠΈ Π΅ΠΌΡ ΠΏΡΠΈΠΏΠΈΡΡΠ²Π°Π»ΠΈ Π²Π΄ΠΎΠ±Π°Π²ΠΎΠΊ Π°ΠΏΠΎΠΊΡΠΈΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΉ ΡΡΡΠ΄ Β«ΠΡΠ°Π²ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠ΅ Π·Π΅ΡΡΠ°Π»ΠΎΒ» (Β«Speculum moraleΒ»).