ΠΠ½ΡΠ΅ΡΠ΅ΡΠ½ΠΎ ΠΎΡΠΌΠ΅ΡΠΈΡΡ, ΡΡΠΎ Π»ΡΠ΄ΠΈ ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ Π½Π΅ ΡΠ°Π·Π³ΠΎΠ²Π°ΡΠΈΠ²Π°Π»ΠΈ Ρ ΠΡΠ»ΠΈΡΠΎΠΌ Π½Π° Π°ΠΌΡΠ»Π΅Π½Π΅ Π΄ΠΎ 24 ΠΈΡΠ½Ρ 1984 Π³., Ρ. Π΅. ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠ΅ ΠΏΡΡΡ Π»Π΅Ρ Π΅Π³ΠΎ ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ, Π° ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° Π·Π°Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΠΈΠ»ΠΈ, ΠΎΠ½ Π½Π΅ ΠΎΡΠ²Π΅ΡΠ°Π» ΠΈΠΌ, ΠΏΠΎ-ΠΏΡΠ΅ΠΆΠ½Π΅ΠΌΡ ΡΠ΅Π°Π³ΠΈΡΡΡ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π½Π° Π°ΠΊΡΡΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΡΡ ΡΠ΅ΡΡ. ΠΠΎΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎΡΡ 4 ΠΌΠ΅ΡΡΡΠ°, ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΡΠ»ΠΈΡ Π½Π°ΡΠ°Π» ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΡΡΡ Ρ Π»ΡΠ΄ΡΠΌΠΈ Π½Π° Π°ΠΌΡΠ»Π΅Π½Π΅ (Fouts R. 1994; Fouts D. 1994; Fouts et al. 1982, 1984, 1989).
ΠΡΠ°ΠΊ, Π£ΠΎΡΠΎ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΠΎ, Π½Π΅ ΠΏΡΠΈΡ ΠΎΠ΄ΠΈΠ»ΠΎΡΡ ΠΏΡΠΈΠ±Π΅Π³Π°ΡΡ ΠΊ Π°ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΠΎΠΌΡ ΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΡΠ»ΠΈΡΠ°, ΠΏΠΎΡΠΎΠΌΡ ΡΡΠΎ ΠΎΠ½, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΈ Π΄Π΅ΡΠΈ, ΡΡΠ²Π°ΠΈΠ²Π°Π» ΡΠ·ΡΠΊ Π² ΡΠΈΠ»Ρ Π²Π½ΡΡΡΠ΅Π½Π½Π΅ΠΉ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΊ ΡΠΎΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΠΎΠΌΡ Π²Π·Π°ΠΈΠΌΠΎΠ΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡ. ΠΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ ΠΎΡ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ Π£ΠΎΡΠΎ Π²ΡΠ΅ ΠΆΠ΅ ΠΏΡΠ΅Π²ΡΠ°ΡΠ°Π»Π°ΡΡ Π² Π½Π°ΡΡΠ°Π²Π½ΠΈΡΡ ΡΠ²ΠΎΠ΅Π³ΠΎ ΡΡΠ½Π°. ΠΠ΄Π½Π°ΠΆΠ΄Ρ Π€ΡΡΡΡ ΡΠ΄Π°Π»ΠΎΡΡ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π°ΡΡ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΎΠ½Π° ΠΏΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΠ»Π° ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄ Π½ΠΈΠΌ ΡΡΡΠ» ΠΈ ΠΏΡΡΡ ΡΠ°Π· ΠΏΠΎΠ²ΡΠΎΡΠΈΠ»Π° Π·Π½Π°ΠΊ Β«Π‘Π―ΠΠ¬ ΠΠ Π‘Π’Π£ΠΒ». Π Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠΉ ΡΠ°Π· ΠΎΠ½Π° Π½Π° Π³Π»Π°Π·Π°Ρ Ρ ΠΡΠ»ΠΈΡΠ° Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ°Π· ΠΏΠΎΠ΄ΡΡΠ΄ ΠΏΠΎΠ²ΡΠΎΡΠΈΠ»Π° Π·Π½Π°ΠΊ Β«ΠΠΠ©ΠΒ», ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ ΠΈΠ· Π΄ΠΎΠ±ΡΠΎΠ²ΠΎΠ»ΡΠ½ΡΡ ΠΏΠΎΠΌΠΎΡΠ½ΠΈΠΊΠΎΠ² ΠΏΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΠ» ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄ Π½Π΅ΠΉ ΠΌΠΈΡΠΊΡ Ρ ΠΎΠ²ΡΡΠ½ΠΊΠΎΠΉ. ΠΠ°ΡΠ΅ΠΌ ΠΎΠ½Π° Π½ΡΠΆΠ½ΡΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ ΡΠ»ΠΎΠΆΠΈΠ»Π° ΠΏΠ°Π»ΡΡΡ Π½Π° ΡΡΠΊΠ΅ ΠΡΠ»ΠΈΡΠ° ΠΈ ΠΏΡΠΈΠ»ΠΎΠΆΠΈΠ»Π° ΠΊ Π΅Π³ΠΎ Π³ΡΠ±Π°ΠΌ Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΡΠ°Π· β Π² ΡΠΎΡΠ½ΠΎΡΡΠΈ ΡΠ°ΠΊ, ΠΊΠ°ΠΊ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ ΡΡΠΎ ΠΏΡΠΎΠ΄Π΅Π»ΡΠ²Π°Π» Ρ Π½Π΅Ρ Π€ΡΡΡ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠΎ Π΄Π΅Π»Π°ΡΡ ΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ΅Π»ΠΈ Ρ Π³Π»ΡΡ ΠΈΠΌΠΈ Π΄Π΅ΡΡΠΌΠΈ. ΠΠ°ΡΠ΅ΡΠΈΠ½ΡΠΊΠΈΠΉ ΡΡΠΎΠΊ ΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΡΡ ΡΡΡΠ΅ΠΊΡΠΈΠ²Π½ΡΠΌ, ΠΈ ΠΡΠ»ΠΈΡ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π±ΡΡΡΡΠΎ ΡΡΠ²ΠΎΠΈΠ» ΡΡΠΎΡ Π·Π½Π°ΠΊ. Π₯Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠ½ΠΎ, ΡΡΠΎ Π£ΠΎΡΠΎ ΠΏΡΠΈΠΎΠ±ΡΠ°Π»Π° ΠΡΠ»ΠΈΡΠ° Π½Π΅ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΊ ΡΠ·ΡΠΊΡ ΠΆΠ΅ΡΡΠΎΠ². ΠΠ½Π°, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, Π½Π°ΡΡΠΈΠ»Π° Π΅Π³ΠΎ ΠΈΠ³ΡΠ°ΡΡ Π² ΠΏΡΡΡΠΊΠΈ ΠΈΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΡΠ°ΠΊ, ΠΊΠ°ΠΊ Π² ΡΠ²ΠΎΠ΅ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π΅Π΅ Π½Π°ΡΡΠΈΠ» Π . Π€ΡΡΡ, Π° ΠΡΠ»ΠΈΡ ΡΠ°ΠΌ ΠΏΡΠΈΠ΄ΡΠΌΠ°Π» ΠΈΠ³ΡΡ Π² Π΄ΠΎΠ³ΠΎΠ½ΡΠ»ΠΊΠΈ. ΠΡΠ΅ ΡΡΠΎ ΠΎΡΠ΅Π½Ρ Π½Π°ΠΏΠΎΠΌΠΈΠ½Π°Π΅Ρ ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΠ½ΡΡ Π½Π°Π²ΡΠΊΠΎΠ² Ρ Π΄ΠΈΠΊΠΈΡ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ β ΠΊΠΎΠ³Π΄Π°, Π½Π°ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Ρ, ΠΌΠ°ΡΡ ΡΠΏΠΎΡΠΎ ΠΈ Π΄ΠΎΡ ΠΎΠ΄ΡΠΈΠ²ΠΎ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π΅Ρ Π΄ΠΎΡΠ΅ΡΠΈ, ΠΊΠ°ΠΊ ΡΠ°ΡΠΊΠ°Π»ΡΠ²Π°ΡΡ ΠΊΠ°ΠΌΠ½Π΅ΠΌ ΠΎΡΠ΅Ρ ΠΈ (BOESCH 1991). ΠΡΠ΅Π΄Π½Π°ΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½Π½ΠΎΠ΅ ΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Π΄Π΅ΡΠ΅Π½ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΡΠΌΠΈ Ρ ΠΈΡΠΏΡΠ°Π²Π»Π΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΠΎΡΠΈΠ±ΠΎΠΊ β ΠΎΠ΄Π½Π° ΠΈΠ· ΡΠ΅Ρ ΡΡΠ΅Ρ ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΈΡΡ ΡΡΠ³ΡΠ±ΠΎ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌΠΈ. ΠΠ°Π»ΠΈΡΠΈΠ΅ ΡΠ°ΠΊΠΎΠΉ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ Ρ Π³ΠΎΡΠΈΠ»Π» ΠΈ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ ΡΠΎΡΡΠ°Π²Π»ΡΠ΅Ρ ΠΎΠ΄Π½Ρ ΠΈΠ· Π²Π°ΠΆΠ½Π΅ΠΉΡΠΈΡ ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Π°Π½ΡΡΠΎΠΏΠΎΠΈΠ΄ΠΎΠ², ΠΎΡΠ»ΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ ΠΈΡ ΠΎΡ ΠΎΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΡΡ , Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΠΎΡ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΠΌΠ°ΡΠΎΠ². ΠΠ½Π° ΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π°Π½Π°, ΠΏΠΎ-Π²ΠΈΠ΄ΠΈΠΌΠΎΠΌΡ, ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π° ΡΠ°Π·Π²ΠΈΡΠΎΠΉ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΎΡΠΎΠ·Π½Π°Π²Π°ΡΡ ΡΠΎΠ±ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΠ΅ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡ, ΡΠ°ΠΊ ΠΈ Π½Π° ΡΠΌΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΡΡ ΡΠ΅Π±Ρ Π½Π° ΠΌΠ΅ΡΡΠΎ ΡΠΎΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ° β Β«Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠ³ΠΎΒ» (PREMACK & PREMACK 2003; TOMA-sello, Call 1997).
Π’Π°ΠΊ, ΠΏΠΎ ΠΌΠ΅ΡΠ΅ ΡΠ³Π»ΡΠ±Π»Π΅Π½ΠΈΡ Π½Π°ΡΠΈΡ Π·Π½Π°Π½ΠΈΠΉ ΠΎ ΠΆΠΈΠ·Π½ΠΈ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ (ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΡ Π°Π½ΡΡΠΎΠΏΠΎΠΈΠ΄ΠΎΠ²) Π² ΠΈΡ Π΅ΡΡΠ΅ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΡΡΠ΅Π΄Π΅ ΠΎΠ±ΠΈΡΠ°Π½ΠΈΡ, ΡΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΠΈ Π΅Π΅ ΡΠ»ΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΡΠΌΠΈ ΠΈ ΡΠΎΠ½ΠΊΠΎΡΡΡΠΌΠΈ, Π² ΡΠΎΡΠ΅ΡΠ°Π½ΠΈΠΈ Ρ ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΠ°ΠΌΠΈ Π»Π°Π±ΠΎΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΡΡ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠΎΠ² ΠΈ ΠΈΠ·ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ Β«Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡΠΈΡ Β» ΠΎΠ±Π΅Π·ΡΡΠ½, ΠΏΠΎΡΡΠ΅ΠΏΠ΅Π½Π½ΠΎ Π²ΡΡΠ²Π»ΡΡΡΡΡ Π²ΡΠ΅ Π½ΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°ΠΊΠΈ ΡΡ ΠΎΠ΄ΡΡΠ²Π° ΠΈΡ ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ Ρ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ. ΠΠ°ΠΊ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠ²Π°Π΅Ρ Π . Π€ΡΡΡ, Π·Π½Π°ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ Β«ΠΡΠΎΠ΅ΠΊΡΠ° ΠΡΠ»ΠΈΡΒ» ΡΠΎΡΡΠΎΠΈΡ Π² ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ Π²ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠ΅ ΡΠ΄Π°Π»ΠΎΡΡ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ²Π΅ΡΠ΄ΠΈΡΡ ΡΡ ΠΎΠ΄ΡΡΠ²ΠΎ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ° ΡΡΠ²ΠΎΠ΅Π½ΠΈΡ ΡΠ·ΡΠΊΠ° ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ Ρ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΡΠ΅ΡΠΊΠΈΠΌ ΠΈ ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠ°Π²ΠΈΡΡ ΡΡΠΎΡ ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡ ΠΊΠ°ΠΊ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΠ½ΡΠΉ ΡΠ΅Π½ΠΎΠΌΠ΅Π½. Π£ΠΎΡΠΎ ΠΏΡΠΈΠΎΠ±ΡΠ°Π»Π° ΡΡΠ½Π° ΠΊ ΠΆΠ΅ΡΡΠΎΠ²ΠΎΠΉ ΡΠΈΡΡΠ΅ΠΌΠ΅ ΠΊΠΎΠΌΠΌΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΡΠΈΠΈ, Π° ΡΠΎΡ Ρ Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π½ΠΎΡΡΡΡ Π΅Π΅ ΡΡΠ²Π°ΠΈΠ²Π°Π», ΠΈ ΡΡΠΎ ΠΎΡΠ΅Π²ΠΈΠ΄Π½ΠΎ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ ΡΠΊΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΡΠ²ΡΠ·ΠΈ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ Π½ΠΈΠΌΠΈ. Π€ΡΡΡ Π²ΡΡΠΊΠ°Π·Π°Π» Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ΠΈΠ΅, ΡΡΠΎ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΎΠΏΡΠΈΡΠΈΠ½ΠΎΠΉ Π²ΠΎΠ·Π½ΠΈΠΊΠ½ΠΎΠ²Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈ ΡΠ²ΠΎΠ»ΡΡΠΈΠΈ ΡΠ·ΡΠΊΠ° Ρ Π½Π°ΡΠΈΡ ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΊΠΎΠ² Π³ΠΎΠΌΠΈΠ½ΠΈΠ΄ Π±ΡΠ»Π° ΡΠ° ΡΠΎΠ»Ρ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΠΎΠ½ ΠΈΠ³ΡΠ°Π» Π² ΡΠΊΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΡΡ ΠΈ Π΄Π΅ΡΠ΅Π½ΡΡΠ΅ΠΌ. Π’Π°ΠΊΠΎΠ΅ ΠΎΠ±ΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΎΡΠΎΠ±Π΅Π½Π½ΠΎ Π²Π°ΠΆΠ½ΠΎ Π΄Π»Ρ Π²ΡΠ΅Ρ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΡΡ Ρ Π΄ΠΎΠ»Π³ΠΈΠΌ ΠΏΠ΅ΡΠΈΠΎΠ΄ΠΎΠΌ Π΄Π΅ΡΡΡΠ²Π°, Ρ. ΠΊ. Π½Π°ΡΠ΅Π»ΠΈΠ²Π°Π΅Ρ Π΄Π΅ΡΠ΅Π½ΡΡΠ° Π½Π° ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ°ΠΆΠ°Π½ΠΈΠ΅ ΠΈ ΠΎΠ±ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅.
Π‘ΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΡ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΈΠΌΠ°ΡΡ ΠΆΠ΅ΡΡΡ Π΄ΡΡΠ³ Ρ Π΄ΡΡΠ³Π° Π±ΡΠ»Π° ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠ΅Π½Π° ΠΈ Ρ ΡΡΠ°ΡΡΠ½ΠΈΠΊΠΎΠ² ΠΏΡΠΎΡΠΈΡ ΡΠ·ΡΠΊΠΎΠ²ΡΡ ΠΏΡΠΎΠ΅ΠΊΡΠΎΠ². Π‘Π°ΠΌΠΎΠ΅ ΡΡΠΊΠΎΠ΅ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ²Π΅ΡΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΠ΅ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠ΅Π΅ΠΌΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ Π² ΠΎΡΠ²ΠΎΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠ·ΡΠΊΠΎΠ²-ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π΄Π½ΠΈΠΊΠΎΠ² ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΎΡΡΠ°Π²ΠΈΠ» Π½Π°ΠΌ Π±ΠΎΠ½ΠΎΠ±ΠΎ ΠΠ°Π½Π·ΠΈ, Π° Π·Π°ΡΠ΅ΠΌ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅ Π΄Π΅ΡΠΈ ΠΠ°ΡΠ°ΡΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ Π½Π°ΡΠΈΠ½Π°Π»ΠΈ ΠΎΡΠ²Π°ΠΈΠ²Π°ΡΡ ΠΊΠ»Π°Π²ΠΈΠ°ΡΡΡΡ, ΠΏΡΠΎΡΡΠΎ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π°Ρ Π·Π° ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΡΡ. Π ΠΊΠΎΠ½ΡΠ΅ 1990-Ρ Π³ΠΎΠ΄ΠΎΠ² ΡΡΠ½ ΠΠ°Π½Π±ΡΠ½ΠΈΡΠΈ ΠΡΡΡ ΠΏΡΠΈΠΎΠ±ΡΠΈΠ»ΡΡ ΠΊ ΠΉΠ΅ΡΠΊΠΈΡΡ ΡΠ°ΠΊΠΈΠΌ ΠΆΠ΅ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ.
Π’Π°ΠΊΠΎΠΉ ΠΆΠ΅ ΡΠ΅Π½ΠΎΠΌΠ΅Π½ ΠΎΠ±Π½Π°ΡΡΠΆΠΈΠ»ΠΈ ΠΈ ΡΠΏΠΎΠ½ΡΠΊΠΈΠ΅ ΠΏΡΠΈΠΌΠ°ΡΠΎΠ»ΠΎΠ³ΠΈ (MATSUZAWA 2002), ΠΈΠ·ΡΡΠ°Π²ΡΠΈΠ΅ ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΈΠΌΠ²ΠΎΠ»ΠΎΠ² Ρ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ ΠΠΈ (ΡΠΌ. Π²ΡΡΠ΅, ΡΠ°Π·Π΄Π΅Π» Β«ΠΠ·ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΆΠΈΠ²ΠΎΡΠ½ΡΡ ΠΊ ΡΠΈΠΌΠ²ΠΎΠ»ΠΈΠ·Π°ΡΠΈΠΈΒ»). Π Π°ΠΏΡΠ΅Π»Π΅ 2000 Π³. Ρ Π½Π΅Π΅ ΡΠΎΠ΄ΠΈΠ»ΡΡ Π΄Π΅ΡΠ΅Π½ΡΡ ΠΏΠΎ ΠΈΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΠΡΠΌΡ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ Ρ ΡΠΎΠΆΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΡΡΡΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π» Π½Π° ΠΎΠΏΡΡΠ°Ρ . Π ΡΠΎΡ ΠΏΠ΅ΡΠΈΠΎΠ΄ Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½ΠΈ ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½Ρ (ΠΎΠ΄ΠΈΠ½ ΠΈΠ· Π²Π°ΡΠΈΠ°Π½ΡΠΎΠ² Π²ΡΠ±ΠΎΡΠ° ΠΏΠΎ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΡΡ), Π² ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΌ ΡΡΠ°ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»Π° ΠΠΈ, ΡΠΎΡΡΠΎΡΠ» ΠΈΠ· Π΄Π²ΡΡ ΡΠ°Π·. Π ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΎΠΉ ΡΠ°Π·Π΅ ΠΎΠ±Π΅Π·ΡΡΠ½Π΅ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·ΡΠ²Π°Π»ΠΈ Π½Π° ΡΠΊΡΠ°Π½Π΅ Π±Π΅Π»ΡΠΉ ΠΊΡΡΠ³ (ΡΠΈΠ³Π½Π°Π» Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΊ ΠΎΠΏΡΡΡ), ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠΉ ΠΈΡΡΠ΅Π·Π°Π» ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ ΠΏΡΠΈΠΊΠΎΡΠ½ΠΎΠ²Π΅Π½ΠΈΡ ΠΊ Π½Π΅ΠΌΡ, Π° Π²Π½ΠΈΠ·Ρ Π½Π° ΡΠΊΡΠ°Π½Π΅ ΠΏΠΎΡΠ²Π»ΡΠ»ΡΡ Π·Π½Π°ΠΊ, ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΡΡΡΠΈΠΉ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½Π½ΠΎΠΌΡ ΡΠ²Π΅ΡΡ (ΠΎΠ±ΡΠ°Π·Π΅Ρ). ΠΠΎΠ³Π΄Π° ΠΎΠ±Π΅Π·ΡΡΠ½Π° ΠΊΠ°ΡΠ°Π»Π°ΡΡ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π·Π½Π°ΠΊΠ°, Π² Π²Π΅ΡΡ Π½Π΅ΠΉ ΠΏΡΠ°Π²ΠΎΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΈ ΠΌΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΡΠ° ΠΏΠΎΡΠ²Π»ΡΠ»ΠΈΡΡ Π΄ΡΡΠ³ Π½Π°Π΄ Π΄ΡΡΠ³ΠΎΠΌ Π΄Π²Π° ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Π° Π΄Π»Ρ Π²ΡΠ±ΠΎΡΠ°. ΠΡΠ»ΠΈ ΠΎΠ±Π΅Π·ΡΡΠ½Π° Π΄Π°Π²Π°Π»Π° ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΡΠ½ΡΠΉ ΠΎΡΠ²Π΅Ρ β Π²ΡΠ±ΠΈΡΠ°Π»Π° ΠΏΡΡΠΌΠΎΡΠ³ΠΎΠ»ΡΠ½ΠΈΠΊ, ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΡΡΡΠΈΠΉ ΠΏΠΎ ΡΠ²Π΅ΡΡ Π·Π½Π°ΠΊΡ-ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΡΡ, ΠΎΠ½Π° ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠ°Π»Π° ΠΏΠΎΠ΄ΠΊΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΠ΅ β ΠΌΠΎΠ½Π΅ΡΠΊΡ Π² 100 ΠΈΠ΅Π½. ΠΡΠΎΡΠ°Ρ ΡΠ°Π·Π° ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ° Π²ΠΊΠ»ΡΡΠ°Π»Π° Π·Π°Π΄Π°ΡΡ Π½Π° Β«ΠΈΡΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠ΅ Π΄Π΅Π½Π΅Π³Β»: ΠΏΠΎΡΠ»Π΅ Π½Π°ΠΊΠΎΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ 3β4 ΠΌΠΎΠ½Π΅ΡΠΎΠΊ (ΠΈΠ΄Π΅Ρ Π½Π°ΠΊΠΎΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ Π½Π΅ Π±ΡΠ»Π° ΠΏΡΠ΅Π΄ΡΡΠΌΠΎΡΡΠ΅Π½Π° ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΎΡΠ°ΠΌΠΈ ΠΈ ΠΏΡΠΈΠ½Π°Π΄Π»Π΅ΠΆΠ°Π»Π° ΡΠ°ΠΌΠΎΠΉ ΠΠΈ) ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ ΡΠ»Π° ΠΊ Β«ΡΠΎΡΠ³ΠΎΠ²ΠΎΠΌΡΒ» Π°Π²ΡΠΎΠΌΠ°ΡΡ, ΠΎΠΏΡΡΠΊΠ°Π»Π° ΠΌΠΎΠ½Π΅ΡΡ ΠΈ Π²ΡΠ±ΠΈΡΠ°Π»Π° Π²ΠΈΠ΄ Π»Π°ΠΊΠΎΠΌΡΡΠ²Π°, Π½Π°ΠΆΠΈΠΌΠ°Ρ Π½Π° ΡΠΎΠΎΡΠ²Π΅ΡΡΡΠ²ΡΡΡΡΡ ΡΡΠΈΠΊΠ΅ΡΠΊΡ.
Π Π²ΠΎΡ ΠΎΠ΄Π½Π°ΠΆΠ΄Ρ, ΠΊΠΎΠ³Π΄Π° ΠΡΠΌΡ Π±ΡΠ»ΠΎ ΠΎΠΊΠΎΠ»ΠΎ 10 ΠΌΠ΅ΡΡΡΠ΅Π², ΠΎΠ½ ΠΏΠΎΠ΄ΠΎΡΠ΅Π» ΠΊ ΠΌΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΡΡ ΠΈ ΡΠΊΠ½ΡΠ» ΠΏΠ°Π»ΡΡΠΈΠΊΠΎΠΌ Π² Π±Π΅Π»ΡΠΉ ΠΊΡΡΠ³ (ΡΠΈΠ³Π½Π°Π» Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π½ΠΎΡΡΠΈ ΠΊ ΡΠ°Π±ΠΎΡΠ΅). ΠΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ Π²ΠΎ Π²ΡΠ΅ΠΌΡ Π²ΡΠ΅Ρ ΠΎΠΏΡΡΠΎΠ² ΡΠ»Π° Π²ΠΈΠ΄Π΅ΠΎΠ·Π°ΠΏΠΈΡΡ, ΡΠΊΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΠ°ΡΠΎΡΡ ΠΌΠΎΠ³ΡΡ Π΄ΠΎΠΊΡΠΌΠ΅Π½ΡΠ°Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ²Π΅ΡΠ΄ΠΈΡΡ, ΡΡΠΎ ΡΡΠΎ Π±ΡΠ» Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΡΠΉ ΡΠ»ΡΡΠ°ΠΉ ΠΈΠ½ΠΈΡΠΈΠ°ΡΠΈΠ²Π½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠ°ΡΡΠΈΡ ΠΡΠΌΡ Π² ΠΎΠΏΡΡΠ΅. ΠΡΠ»Π΅Π΄ Π·Π° Π±Π΅Π»ΡΠΌ ΠΊΡΡΠ³ΠΎΠΌ Π½Π° ΡΠΊΡΠ°Π½Π΅ ΠΏΠΎΡΠ²ΠΈΠ»ΡΡ ΠΈΠ΅ΡΠΎΠ³Π»ΠΈΡ, ΠΎΠ±ΠΎΠ·Π½Π°ΡΠ°ΡΡΠΈΠΉ ΠΊΠΎΡΠΈΡΠ½Π΅Π²ΡΠΉ ΡΠ²Π΅Ρ. ΠΠ΅ ΠΏΡΠΎΡΠ»ΠΎ ΠΈ ΡΡΠ΅Ρ ΡΠ΅ΠΊΡΠ½Π΄, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΡΠΌΡ ΠΏΡΠΈΠΊΠΎΡΠ½ΡΠ»ΡΡ ΠΊ ΡΡΠΎΠΌΡ Π·Π½Π°ΠΊΡ, ΠΈ Π² Π²Π΅ΡΡ Π½Π΅ΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΈ ΡΠΊΡΠ°Π½Π° ΠΏΠΎΡΠ²ΠΈΠ»ΠΈΡΡ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Ρ Π΄Π»Ρ Π²ΡΠ±ΠΎΡΠ° β ΡΠΎΠ·ΠΎΠ²ΡΠΉ ΠΈ ΠΊΠΎΡΠΈΡΠ½Π΅Π²ΡΠΉ ΠΏΡΡΠΌΠΎΡΠ³ΠΎΠ»ΡΠ½ΠΈΠΊΠΈ. ΠΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΎΡΡ, ΡΡΠΎ Β«ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΡΠ½ΡΠΉΒ» (ΠΊΠΎΡΠΈΡΠ½Π΅Π²ΡΠΉ) ΡΡΠΈΠΌΡΠ» Π±ΡΠ» ΡΠ°ΡΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠ΅Π½ Π² ΡΠ°ΠΌΠΎΠΉ Π²Π΅ΡΡ Π½Π΅ΠΉ ΡΠ°ΡΡΠΈ ΠΌΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΡΠ°, Π½Π° ΡΠ°ΡΡΡΠΎΡΠ½ΠΈΠΈ 70 ΡΠΌ ΠΎΡ ΠΏΠΎΠ»Π° (ΡΠΎΡΡ ΠΡΠΌΡ Π² ΡΠΎΡ ΠΌΠΎΠΌΠ΅Π½Ρ Π±ΡΠ» ΠΎΠΊΠΎΠ»ΠΎ 60 ΡΠΌ). Π¨ΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅Π½ΠΎΠΊ Π²ΡΡΡΠ½ΡΠ» Π»Π΅Π²ΡΡ ΡΡΠΊΡ ΠΈ ΠΏΠΎΠΏΡΡΠ°Π»ΡΡ Π΄ΠΎΡΡΠ½ΡΡΡΡΡ Π΄ΠΎ ΠΊΠΎΡΠΈΡΠ½Π΅Π²ΠΎΠ³ΠΎ ΠΏΡΡΠΌΠΎΡΠ³ΠΎΠ»ΡΠ½ΠΈΠΊΠ°, Π½ΠΎ Π½Π΅ ΡΠΌΠΎΠ³. Π’ΠΎΠ³Π΄Π° ΠΎΠ½ ΠΏΠΎΠΏΡΠΎΠ±ΠΎΠ²Π°Π» ΡΠΎΠ²ΡΠ΅ΠΌ ΡΠ°ΡΠΏΡΡΠΌΠΈΡΡ ΡΠΏΠΈΠ½Ρ, Π½ΠΎ ΠΎΠΏΡΡΡ Π½Π΅ Π΄ΠΎΡΡΠ½ΡΠ»ΡΡ. ΠΠΈΡΡ Ρ ΡΡΠ΅ΡΡΠ΅ΠΉ ΠΏΠΎΠΏΡΡΠΊΠΈ, ΠΎΠΏΠ΅ΡΡΠΈΡΡ Π½ΠΎΠ³ΠΎΠΉ Π½Π° ΠΏΠΎΠ»ΠΎΡΠΊΡ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄ ΠΌΠΎΠ½ΠΈΡΠΎΡΠΎΠΌ, ΠΡΠΌΡ ΡΠΌΠΎΠ³ Π΄ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΡΡΡ Π΄ΠΎ Π½ΡΠΆΠ½ΠΎΠ³ΠΎ ΡΡΠΈΠΌΡΠ»Π°. ΠΠΈΠ΄Π΅ΠΎΠ·Π°ΠΏΠΈΡΡ ΡΡΠ½ΠΎ Π΄Π΅ΠΌΠΎΠ½ΡΡΡΠΈΡΡΠ΅Ρ, ΡΡΠΎ ΠΎΠ½ ΠΏΡΡΠ°Π»ΡΡ Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΡ ΠΈΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ Π΅Π³ΠΎ. ΠΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΠΎΡΠ²Π΅Ρ Π±ΡΠ» ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΡΠ½ΡΠΉ, ΠΡΠΌΡ ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠΈΠ» 100-ΠΈΠ΅Π½ΠΎΠ²ΡΡ ΠΌΠΎΠ½Π΅ΡΠΊΡ ΠΈ Ρ ΡΠ²Π½ΡΠΌ ΡΠ΄ΠΎΠ²Π»Π΅ΡΠ²ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠ΅ΠΌ ΡΡΠ°Π» Ρ Π½Π΅Ρ ΠΈΠ³ΡΠ°ΡΡ. Π’Π°ΠΊΠΈΠΌ ΠΎΠ±ΡΠ°Π·ΠΎΠΌ, Ρ ΠΏΠ΅ΡΠ²ΠΎΠΉ ΠΆΠ΅ ΠΏΠΎΠΏΡΡΠΊΠΈ ΠΡΠΌΡ ΠΏΡΠ°Π²ΠΈΠ»ΡΠ½ΠΎ ΡΠ΅ΡΠΈΠ» Π·Π°Π΄Π°ΡΡ Ρ Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΈΠΌΠΈ Π΄Π΅ΠΉΡΡΠ²ΠΈΡΠΌΠΈ, ΠΏΡΠΎΠ΄Π΅ΠΌΠΎΠ½ΡΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π² Π² ΡΡΠΎΠ»Ρ Π½Π΅ΠΏΡΠΎΡΡΠΎΠΉ ΡΠΈΡΡΠ°ΡΠΈΠΈ ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΡ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ°ΠΆΠ°ΡΡ ΠΌΠ°ΡΠ΅ΡΠΈ, ΠΊΠΎΡΠΎΡΠΎΠΉ ΠΏΠΎΡΡΠ΅Π±ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎΡΡ ΠΎΠΊΠΎΠ»ΠΎ ΡΠ΅ΠΌΠΈ Π»Π΅Ρ, ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΎΠ²Π»Π°Π΄Π΅ΡΡ Π²ΡΠ΅ΠΉ ΠΏΡΠ΅ΠΌΡΠ΄ΡΠΎΡΡΡΡ. Π‘Π½Π°ΡΠ°Π»Π° ΠΎΠ½ ΡΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΈΠ³ΡΠ°Π» Ρ ΠΌΠΎΠ½Π΅ΡΠΊΠ°ΠΌΠΈ, Π° ΡΠ΅ΡΠ΅Π· 5 ΠΌΠ΅ΡΡΡΠ΅Π² ΡΠΆΠ΅ Π½Π°ΡΡΠΈΠ»ΡΡ Β«ΠΏΠΎΠΊΡΠΏΠ°ΡΡΒ» Π»Π°ΠΊΠΎΠΌΡΡΠ²Π° Π² Π°Π²ΡΠΎΠΌΠ°ΡΠ΅ (ΠΏΠΎΠΊΠ° Π½Π΅ Π΄Π΅Π»Π°Ρ Π²ΡΠ±ΠΎΡΠ°). ΠΡΠ΅ ΡΠ΅ΡΠ΅Π· Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΌΠ΅ΡΡΡΠ΅Π² ΠΡΠΌΡ ΡΠΆΠ΅ ΡΡΠ°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎ ΠΈΠ·ΡΡΠ°Π» ΠΈΠ·ΠΎΠ±ΡΠ°ΠΆΠ΅Π½ΠΈΡ Π»Π°ΠΊΠΎΠΌΡΡΠ² ΠΈ Π²ΡΠ±ΠΈΡΠ°Π» ΡΠΎ, ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠ΅ Π΅ΠΌΡ Π½ΡΠΆΠ½ΠΎ. Π ΡΡΠ΅ΠΌ Π³ΠΎΠ΄Π°ΠΌ ΠΎΠ½ ΠΏΠΎΠ»Π½ΠΎΡΡΡΡ ΠΎΡΠ²ΠΎΠΈΠ» Π²ΡΠ΅, ΡΡΠΎ ΡΠΌΠ΅Π»Π° Π΅Π³ΠΎ ΠΌΠ°ΡΡ.
ΠΡΠ»ΠΈ ΡΡΠ΄ΠΈΡΡ Π΄Π°ΠΆΠ΅ ΠΏΠΎ ΡΡΠΈΠΌ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΠ°ΠΌ, ΡΠ΅Π½ΠΎΠΌΠ΅Π½ ΡΡΠ²ΠΎΠ΅Π½ΠΈΡ Π½ΠΎΠ²ΡΡ Π·Π½Π°ΠΊΠΎΠ² ΠΏΡΡΠ΅ΠΌ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ°ΠΆΠ°Π½ΠΈΡ ΡΠΎΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ°ΠΌ, ΠΎΡΠ΅Π²ΠΈΠ΄Π½ΠΎ, ΠΎΡΠ³Π°Π½ΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ ΡΠ²ΠΎΠΉΡΡΠ²Π΅Π½ ΠΏΠΎΠ²Π΅Π΄Π΅Π½ΠΈΡ ΠΏΡΠΈΠΌΠ°ΡΠΎΠ². ΠΠ± ΡΡΠΎΠΌ ΡΠ²ΠΈΠ΄Π΅ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΡΠ΅Ρ ΠΈ ΡΠΈΡΠΎΠΊΠΎ ΠΈΠ·Π²Π΅ΡΡΠ½ΡΠΉ ΡΠ°ΠΊΡ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄Π°ΡΠΈ ΡΡΠ΄Π° Π½ΠΎΠ²ΡΡ ΠΏΠΈΡΠ΅Π΄ΠΎΠ±ΡΠ²Π°ΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΡ Π½Π°Π²ΡΠΊΠΎΠ² Ρ ΡΠΏΠΎΠ½ΡΠΊΠΈΡ ΠΌΠ°ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠ², Π° ΡΠ°ΠΊΠΆΠ΅ ΠΎΠ±ΡΡΠ°ΠΉ ΡΠ°Π·Π±ΠΈΠ²Π°ΡΡ ΠΊΠ°ΠΌΠ½Π΅ΠΌ ΠΏΠ°Π»ΡΠΌΠΎΠ²ΡΠ΅ ΠΎΡΠ΅Ρ ΠΈ, ΡΠ°ΡΠΏΡΠΎΡΡΡΠ°Π½Π΅Π½Π½ΡΠΉ Π² Π½Π΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΡ ΠΏΠΎΠΏΡΠ»ΡΡΠΈΡΡ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ (ΠΡΠ΄ΠΎΠ»Π» 1992; DE Waal 2001; BOESCH 1991 ΠΈ Π΄Ρ.). Π ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·Ρ ΡΡΠΎΠ³ΠΎ Π³ΠΎΠ²ΠΎΡΡΡ ΠΈ Π½Π°Π±Π»ΡΠ΄Π΅Π½ΠΈΡ Π. Π. Π€ΠΈΡΡΠΎΠ²Π°, ΡΠ΄Π΅Π»Π°Π½Π½ΡΠ΅ ΠΈΠΌ Π² ΠΏΡΠΎΡΠ΅ΡΡΠ΅ ΡΠ°Π±ΠΎΡΡ Ρ Π°Π½ΡΡΠΎΠΏΠΎΠΈΠ΄Π°ΠΌΠΈ Π² Π»Π°Π±ΠΎΡΠ°ΡΠΎΡΠΈΠΈ ΠΈ Π² ΠΏΠΎΠ»Π΅Π²ΡΡ ΡΡΠ»ΠΎΠ²ΠΈΡΡ . ΠΠΎ Π΅Π³ΠΎ Π΄Π°Π½Π½ΡΠΌ ΠΎΠ½ΠΈ Β«ΠΈΠ·ΠΎΠ±ΡΠ΅ΡΠ°ΡΡΒ» Π΄ΠΎΡΡΠ°ΡΠΎΡΠ½ΠΎ ΡΠΎΠ±ΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΡΡ (ΡΠ°ΠΊ Π½Π°Π·ΡΠ²Π°Π΅ΠΌΡΡ Π°ΡΡΠΈΡΠΈΡΠΈΠ°Π»ΡΠ½ΡΡ ) ΡΠΈΠ³Π½Π°Π»ΠΎΠ², ΡΡΠΎΠ±Ρ ΠΏΡΠΈΠ²Π»Π΅ΡΡ ΠΊ ΡΠ΅Π±Π΅ Π²Π½ΠΈΠΌΠ°Π½ΠΈΠ΅, Π²ΡΠΉΡΠΈ ΠΈΠ· Π²ΠΎΠ»ΡΠ΅ΡΡ, Π΄ΠΎΠ±ΠΈΡΡΡΡ Π»Π°ΡΠΊΠΈ, Π»Π°ΠΊΠΎΠΌΡΡΠ²Π° ΠΈ Ρ. ΠΏ. ΠΠΎΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΡ ΡΠ°ΠΊΠΈΠ΅ ΠΈΠ½Π½ΠΎΠ²Π°ΡΠΈΠΈ ΠΏΠΎΡΡΠΈ Π²ΡΠ΅Π³Π΄Π° ΠΏΠΎΠ΄ΠΊΡΠ΅ΠΏΠ»ΡΡΡΡΡ, ΡΠ°ΡΡΠΎΡΠ° ΠΏΡΠΎΡΠ²Π»Π΅Π½ΠΈΡ Ρ Β«Π°Π²ΡΠΎΡΠΎΠ²Β» ΡΠ°ΡΡΠ΅Ρ Π²ΠΌΠ΅ΡΡΠ΅ Ρ ΡΠΈΡΠ»ΠΎΠΌ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ°ΠΆΠ°ΡΠ΅Π»Π΅ΠΉ β Π½Π°ΠΈΠ±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΠΏΡΠ΅Π΄ΠΏΡΠΈΠΈΠΌΡΠΈΠ²ΡΡ ΡΠΎΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ΅ΠΉ. Π‘ΡΠ΅Π΄ΠΈ ΠΏΠΎΡΠ»Π΅Π΄Π½ΠΈΡ ΠΎΠ΄Π½Π°ΠΆΠ΄Ρ ΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»Π°ΡΡ ΠΌΠΎΠ»ΠΎΠ΄Π°Ρ ΡΠ°ΠΌΠΊΠ° ΠΠ»Ρ, Π²ΡΠ΅ΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ ΠΏΡΠΈΠ²Π΅Π·Π΅Π½Π½Π°Ρ Π² ΠΠΎΠ»ΡΡΡΠΈ ΠΈΠ· Π·ΠΎΠΎΠΏΠ°ΡΠΊΠ° Π ΠΎΡΡΠΎΠ²Π°-Π½Π°-ΠΠΎΠ½Ρ. ΠΠΎΠ³Π΄Π° ΡΠ΅ΡΠ΅Π· Π½Π΅ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ Π»Π΅Ρ Π΅Π΅ Π²Π΅ΡΠ½ΡΠ»ΠΈ ΠΎΠ±ΡΠ°ΡΠ½ΠΎ, ΠΎΠ½Π° Ρ ΡΡΠΏΠ΅Ρ ΠΎΠΌ ΠΏΡΠΎΠ΄ΠΎΠ»ΠΆΠ°Π»Π° ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅Π½ΡΡΡ ΡΡΠ²ΠΎΠ΅Π½Π½ΡΠ΅ Π² ΠΠΎΠ»ΡΡΡΠ°Ρ ΠΏΡΠΈΠ΅ΠΌΡ, ΠΏΡΠΈΡΠ΅ΠΌ ΠΎΡΡΠ°Π»ΡΠ½ΡΠ΅ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ Π½Π΅ΠΌΠ΅Π΄Π»Π΅Π½Π½ΠΎ ΡΡΠ°Π»ΠΈ ΡΠ»Π΅Π΄ΠΎΠ²Π°ΡΡ Π΅Π΅ ΠΏΡΠΈΠΌΠ΅ΡΡ. Π. Π. Π€ΠΈΡΡΠΎΠ² ΠΎΡΠΌΠ΅ΡΠ°Π΅Ρ ΡΡΠΎ ΠΊΠ°ΠΊ Β«ΡΠ°ΠΊΡ Π±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠ΅ΠΌ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ΅ΡΠ½ΡΠΉ!Β» (Π€ΠΈΡΡΠΎΠ² 1993, Ρ. 57).
ΠΠ°Π½Π½ΡΠ΅ Π . ΠΈ Π. Π€ΡΡΡ ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ Π΄Π΅ΡΠ΅Π½ΡΡ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ ΡΡΠ²Π°ΠΈΠ²Π°Π΅Ρ Π°ΠΌΡΠ»Π΅Π½ ΠΏΡΡΠ΅ΠΌ ΠΏΠΎΠ΄ΡΠ°ΠΆΠ°Π½ΠΈΡ ΡΠΎΡΠΎΠ΄ΠΈΡΠ°ΠΌ, Π±ΡΠ»ΠΈ Ρ ΠΈΠ½ΡΠ΅ΡΠ΅ΡΠΎΠΌ ΠΈ Π³ΠΎΡΠΎΠ²Π½ΠΎΡΡΡΡ Π²ΠΎΡΠΏΡΠΈΠ½ΡΡΡ Π²ΡΠ΅ΠΌΠΈ, ΠΊΡΠΎ ΡΠΆΠ΅ ΠΏΡΠΈΠ·Π½Π°Π» ΡΠ°ΠΊΡ Π±Π»ΠΈΠ·ΠΊΠΎΠ³ΠΎ ΡΡ ΠΎΠ΄ΡΡΠ²Π° ΠΌΠ΅ΠΆΠ΄Ρ Π»ΡΠ΄ΡΠΌΠΈ ΠΈ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ Π² ΡΡΠ²ΠΎΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΡΠ·ΡΠΊΠ° ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°. Π‘ΡΠ°ΡΡΠ΅ ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ²Π½ΠΈΠΊΠΈ, Π½Π°ΠΏΡΠΎΡΠΈΠ², Ρ ΡΠ°Π½ΠΈΠ»ΠΈ ΠΌΠΎΠ»ΡΠ°Π½ΠΈΠ΅. ΠΠΏΡΠΎΡΠ΅ΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΎΠ½ΠΈ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ ΡΠΊΠ°Π·Π°ΡΡ? Π Π°Π½ΡΡΠ΅ ΠΎΠ½ΠΈ Π·Π°ΡΠ²Π»ΡΠ»ΠΈ, ΡΡΠΎ Π£ΠΎΡΠΎ ΠΈ Π΄ΡΡΠ³ΠΈΠ΅ ΡΠΈΠΌΠΏΠ°Π½Π·Π΅ ΠΏΡΠΎΡΡΠΎ Π±ΡΠ»ΠΈ Π½Π°Π΄ΡΠ΅ΡΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½Ρ ΠΎΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Π΅Π½Π½ΡΠΌ ΠΆΠ΅ΡΡΠ°ΠΌ Π΄Π»Ρ ΠΏΠΎΠ»ΡΡΠ΅Π½ΠΈΡ ΠΏΠΎΠ΄ΠΊΡΠ΅ΠΏΠ»Π΅Π½ΠΈΡ ΠΈΠ»ΠΈ ΠΆΠ΅ Ρ ΠΎΡΠΎΡΠΎ ΠΈΠΌΠΈΡΠΈΡΠΎΠ²Π°Π»ΠΈ ΠΈΡ , ΡΡΠΈΡΡΠ²Π°Ρ ΡΠΈΠ³Π½Π°Π»Ρ, ΠΏΠΎΠ΄Π°Π²Π°Π΅ΠΌΡΠ΅ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠΎΠΌ. ΠΠ΄Π½Π°ΠΊΠΎ ΠΡΠ»ΠΈΡ ΠΏΡΠ°ΠΊΡΠΈΡΠ΅ΡΠΊΠΈ Π½Π΅ Π²ΠΈΠ΄Π΅Π», ΠΊΠ°ΠΊ ΠΆΠ΅ΡΡΠΈΠΊΡΠ»ΠΈΡΡΡΡ Π»ΡΠ΄ΠΈ, ΠΏΠΎΡΡΠΎΠΌΡ ΠΈ Π½Π΅ ΡΡΡΠ΅ΡΡΠ²ΠΎΠ²Π°Π»ΠΎ ΡΠΈΠ³Π½Π°Π»ΠΎΠ², Π½Π° ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΎΠ½ ΠΌΠΎΠ³ Π±Ρ ΡΠ΅Π°Π³ΠΈΡΠΎΠ²Π°ΡΡ. ΠΠ΅ΠΆΠ΄Ρ ΡΠ΅ΠΌ ΡΠΎΡΠ½ΠΈ ΡΠ°ΡΠΎΠ² Π²ΠΈΠ΄Π΅ΠΎΠ·Π°ΠΏΠΈΡΠ΅ΠΉ ΠΏΠΎΠΊΠ°Π·Π°Π»ΠΈ, ΠΊΠ°ΠΊ ΠΡΠ»ΠΈΡ ΡΡΠΈΠ»ΡΡ ΡΠ·ΡΠΊΡ ΠΆΠ΅ΡΡΠΎΠ² Ρ Π£ΠΎΡΠΎ. Π€ΡΡΡ ΡΠ°ΡΡΠ΅Π½ΠΈΠ²Π°Π» ΠΌΠΎΠ»ΡΠ°Π½ΠΈΠ΅ ΡΠ²ΠΎΠΈΡ ΠΎΠΏΠΏΠΎΠ½Π΅Π½ΡΠΎΠ² ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π΅ΡΠΏΠΎΡΠΎΠ±Π½ΠΎΡΡΡ ΠΎΠΏΡΠΎΠ²Π΅ΡΠ³Π½ΡΡΡ ΡΠ΅Π·ΡΠ»ΡΡΠ°ΡΡ Β«ΠΡΠΎΠ΅ΠΊΡΠ° ΠΡΠ»ΠΈΡΒ» ΠΈ ΠΊΠ°ΠΊ Π½Π°ΠΈΠ±ΠΎΠ»Π΅Π΅ ΡΠΈΠ»ΡΠ½ΠΎΠ΅ ΡΠ²ΠΈΠ΄Π΅ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎ Π΅Π³ΠΎ ΡΡΠΏΠ΅Ρ Π°.
ΠΡΠΈ Π½Π΅ΡΠΎΠΌΠ½Π΅Π½Π½ΠΎ ΠΏΠΎΠ»ΠΎΠΆΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΠΎΠΌ ΠΎΡΠ½ΠΎΡΠ΅Π½ΠΈΠΈ ΠΊ ΡΡΠΈΠΌ Π΄Π°Π½Π½ΡΠΌ Π±ΡΠ»ΠΎ Π²ΡΠ΅ ΠΆΠ΅ ΠΎΡΠΌΠ΅ΡΠ΅Π½ΠΎ, ΡΡΠΎ Ρ ΠΎΡΡ ΠΎΠ±Π΅Π·ΡΡΠ½Ρ ΠΈ ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΡΡΡΡΡ Π·Π½Π°ΠΊΠ°ΠΌΠΈ Π² ΠΎΡΡΡΡΡΡΠ²ΠΈΠ΅ ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°, Π½Π΅ΡΡΠ½ΠΎ, Π½Π°ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΈΡ Π·Π½Π°ΠΊΠΈ ΠΎΡΠ»ΠΈΡΠ°ΡΡΡΡ ΠΏΠΎ ΡΠ²ΠΎΠΈΠΌ ΡΡΠ½ΠΊΡΠΈΡΠΌ ΠΎΡ ΠΆΠ΅ΡΡΠΎΠ² Π²ΠΈΠ΄ΠΎΠ²ΠΎΠ³ΠΎ ΡΠ·ΡΠΊΠ° ΠΈ Π½Π°ΡΠΊΠΎΠ»ΡΠΊΠΎ ΠΎΠ±ΡΠ΅ΠΌ ΠΈ Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅Ρ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄Π°Π²Π°Π΅ΠΌΠΎΠΉ ΠΈΠ½ΡΠΎΡΠΌΠ°ΡΠΈΠΈ Π²ΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΡ (ΠΈ Π²ΡΡ ΠΎΠ΄ΠΈΡ Π»ΠΈ Π²ΠΎΠΎΠ±ΡΠ΅) Π·Π° ΠΏΡΠ΅Π΄Π΅Π»Ρ Π΅Π³ΠΎ Π²ΠΎΠ·ΠΌΠΎΠΆΠ½ΠΎΡΡΠ΅ΠΉ. ΠΠ΅ΠΊΠΎΡΠΎΡΡΠ΅ ΠΊΡΠΈΡΠΈΠΊΠΈ ΡΡΠΈΡΠ°Π»ΠΈ, ΡΡΠΎ Π²ΠΎΠΏΡΠΎΡ ΠΎ ΡΠΎΠΌ, ΡΡΠΎ ΠΈΠΌΠ΅Π½Π½ΠΎ (ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠ΅ ΡΠΎΠ΄Π΅ΡΠΆΠ°Π½ΠΈΠ΅) ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄Π°ΡΡ ΠΆΠ΅ΡΡΡ ΠΎΠ±Π΅Π·ΡΡΠ½ ΠΈ ΠΊΠ°ΠΊΠΎΠΉ ΡΠΈΠΏ ΠΊΠΎΠΌΠΌΡΠ½ΠΈΠΊΠ°ΡΠΈΠΈ ΠΎΠ±Π΅ΡΠΏΠ΅ΡΠΈΠ²Π°Π΅ΡΡΡ ΡΡΠΈΠΌΠΈ ΠΆΠ΅ΡΡΠ°ΠΌΠΈ, Π½Π΅ Π±ΡΠ» ΠΏΡΠΎΠ°Π½Π°Π»ΠΈΠ·ΠΈΡΠΎΠ²Π°Π½ Ρ Π½ΡΠΆΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΠΎΠ»Π½ΠΎΡΠΎΠΉ. ΠΠΎ ΠΈΡ ΠΌΠ½Π΅Π½ΠΈΡ, ΡΡΠΈ Π΄Π°Π½Π½ΡΠ΅ Π½Π΅ ΠΌΠΎΠ³Π»ΠΈ ΡΠ»ΡΠΆΠΈΡΡ ΡΠ±Π΅Π΄ΠΈΡΠ΅Π»ΡΠ½ΡΠΌ Π΄ΠΎΠΊΠ°Π·Π°ΡΠ΅Π»ΡΡΡΠ²ΠΎΠΌ ΠΊΡΠ»ΡΡΡΡΠ½ΠΎΠΉ ΠΏΡΠ΅Π΅ΠΌΡΡΠ²Π΅Π½Π½ΠΎΡΡΠΈ Π² ΠΏΠΎΠ»ΡΠ·ΠΎΠ²Π°Π½ΠΈΠΈ ΡΠ·ΡΠΊΠΎΠΌ ΠΊΠ°ΠΊ ΡΡΠ΅Π΄ΡΡΠ²ΠΎΠΌ ΠΏΠ΅ΡΠ΅Π΄Π°ΡΠΈ ΠΎΡΠ²Π»Π΅ΡΠ΅Π½Π½ΠΎΠΉ ΠΈΠ½ΡΠΎΡΠΌΠ°ΡΠΈΠΈ, ΠΎΠ±Π»Π°Π΄Π°ΡΡΠΈΠΌ Π²ΡΠ΅ΠΌΠΈ Ρ Π°ΡΠ°ΠΊΡΠ΅ΡΠΈΡΡΠΈΠΊΠ°ΠΌΠΈ ΡΠ·ΡΠΊΠ° ΡΠ΅Π»ΠΎΠ²Π΅ΠΊΠ°.